Rudolph Ganz
Rudolph Ganz (ur. 24 lutego 1877 w Zurychu, zm. 2 sierpnia 1972 w Chicago[1][2][3]) – amerykański pianista, dyrygent i kompozytor pochodzenia szwajcarskiego.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Pochodzenie | |
Data i miejsce śmierci | |
Instrumenty | |
Gatunki | |
Zawód | |
Odznaczenia | |
![]() |
Życiorys
edytujUczył się w konserwatorium w Zurychu u Friedricha Hegara (wiolonczela) i Roberta Freunda (fortepian)[1][2]. Pobierał też lekcje kompozycji w Lozannie u Charles’a Blancheta[2]. Następnie doskonalił się w grze na fortepianie u Fritza Blumera w Strasburgu (1897–1898) i Ferruccio Busoniego w Berlinie (1899)[2][3]. Jako wiolonczelista debiutował w wieku 12 lat, jako pianista – mając lat 16[2]. W 1899 roku wraz z orkiestrą Berliner Philharmoniker wykonał V koncert fortepianowy Es-dur Ludwiga van Beethovena i I koncert fortepianowy e-moll Fryderyka Chopina[2]. W 1900 roku ponownie wystąpił z tą orkiestrą, dyrygując wykonaniem swojej I Symfonii op. 1[1][2][3].
W 1901 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, w latach 1901–1905 uczył gry na fortepianie w Chicago Musical College[1][2]. W kolejnych latach odbył liczne podróże koncertowe po USA, Kanadzie i Europie[1][2][3], w trakcie których propagował dzieła muzyków współczesnych, m.in. Debussy’ego, Ravela i d’Indy’ego[1]. Od 1921 do 1927 roku dyrygował St. Louis Symphony Orchestra[1][2][3]. W latach 1938–1949 był dyrygentem Young People’s Concerts w Nowym Jorku[1][2][3]. Od 1929 do 1954 roku pełnił również funkcję dyrektora Chicago Musical College[1][2][3]. Doktor honoris causa DePaul University w Chicago i konserwatorium w Cincinnati[1]. Otrzymał order oficerski Legii Honorowej[1].
Skomponował m.in. suitę dziecięcą Animal Pictures (wersja fortepianowa 1931, wersja na orkiestrę 1933), Koncert fortepianowy (1941), uwerturę Laughter – Yet Love, Overture to an Unwritten Comedy (1950), ponadto szereg utworów fortepianowych i pieśni[1][2]. Opublikował pracę Rudolph Ganz Evaluates Modern Piano Music (Nowy Jork 1968)[1][2]. Jako dyrygent dokonał prawykonania wielu dzieł takich kompozytorów jak Aaron Copland, Ernst von Dohnányi, Béla Bartók czy Arthur Honegger[1]. Swoje kompozycje dedykowali mu m.in. Maurice Ravel (Scarbo), Ferruccio Busoni (I Sonatina) i Charles Tomlinson Griffes (White Peacock)[3].
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 3. Część biograficzna efg. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1987, s. 230. ISBN 83-224-0344-5.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 2 Conf–Gysi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 1221. ISBN 0-02-865527-3.
- ↑ a b c d e f g h The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 294. ISBN 0-674-37299-9.
- ISNI: 0000000110298355
- VIAF: 76502721
- LCCN: no89006838
- GND: 119281953
- BnF: 139269532
- SUDOC: 084271914
- NLA: 35111791
- NKC: xx0169357
- BNE: XX1314273
- NTA: 068079060
- BIBSYS: 1060751
- CiNii: DA08162436
- Open Library: OL2001239A
- PLWABN: 9810592647105606
- NUKAT: n2005133431
- J9U: 987007281596705171
- PTBNP: 1409862
- LNB: 000049115