Primera División
Primera División (zwana także LaLiga EA Sports od nazwy sponsora) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Hiszpanii, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1929 i zarządzana przez Liga de Fútbol Profesional (LFP), a wcześniej przez Królewską Hiszpańską Federację Piłki Nożnej (RFEF). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Hiszpanii, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Segunda División (II ligi hiszpańskiej).
![]() | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Dyscyplina | |
Organizator rozgrywek | |
Data założenia | |
Założyciel | |
Sponsor tytularny | |
Rozgrywki | |
Liczba drużyn |
20 |
Zwycięzca |
Mistrz Hiszpanii |
Niższy poziom ligowy | |
Puchary | |
Zwycięzcy | |
Pierwszy zwycięzca |
FC Barcelona (1929) |
Obecny zwycięzca |
Real Madryt (2023/24) |
Najwięcej zwycięstw |
Real Madryt (36) |
Strona internetowa |
Historia
edytujMistrzostwa Hiszpanii w piłce nożnej rozgrywane są od 1929 roku. Niejednokrotnie zmieniał się format rozgrywek. W 1929 została założona Primera División, rozgrywki której wystartowały po raz pierwszy w sezonie 1929[1]. Inną nazwą hiszpańskiej ligi jest La Liga. Na początku sezonu 2008/2009 Primera División zmieniła nazwę na Liga BBVA, ze względu na pozyskanie sponsora – banku BBVA. W 2016 skończyła się umowa banku BBVA z LFP, co spowodowało poszukiwania nowego sponsora. Został nim bank Santander, dzięki czemu liga otrzymała nazwę LaLiga Santander. W 2023 roku sponsorem tytularnym zostało EA Sports[2].
System rozgrywek
edytujObecny format ligi obowiązuje od sezonu 1929. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi w latach 1936–1939, w sezonie 1939/1940 reaktywowano obecną formułę rozgrywek.
Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 1997/1998 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 10 do 22. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/1994 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.
Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Hiszpanii w piłce nożnej. Mistrz Hiszpanii, podobnie jak drużyna z drugiego i trzeciego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Czwarta drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w fazie Play-off Ligi Mistrzów. Piąta oraz szósta drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Króla startuje w fazie grupowej Lidze Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie miejsce w pierwszej czwórce – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również siódma drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Segunda División. Trzeci zespół od końca, po zakończeniu rozgrywek rozgrywa mecze barażowe z trzecim zespołem Segunda División o pozostanie w lidze.
W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest na podstawie wyniku dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności, w przypadku remisu – na podstawie różnicy bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie na podstawie ogólnego bilansu bramkowego osiągniętego w sezonie, większej liczby bramek zdobytych oraz w ostateczności za pomocą losowania.
W Primera División każdy zespół może zarejestrować do rozgrywek maksymalnie trzech piłkarzy spoza Unii Europejskiej. Jednak obcokrajowcem w lidze hiszpańskiej nie jest gracz będący obywatelem kraju członka bądź sygnatariusza Unii Europejskiej i Układu z Kotonu[3].
Skład ligi w sezonie 2023/2024
edytujUczestnicy poprzedniej edycji | |||
---|---|---|---|
BAR | FC Barcelona | Barcelona | 1 |
RMA | Real Madryt | Madryt | 2 |
ATM | Atlético Madryt | Madryt | 3 |
RSO | Real Sociedad | San Sebastián | 4 |
VIL | Villarreal CF | Villarreal | 5 |
BET | Real Betis | Sewilla | 6 |
OSA | CA Osasuna | Pampeluna | 7 |
ATH | Athletic Bilbao | Bilbao | 8 |
MAL | RCD Mallorca | Mallorca | 9 |
GIR | Girona FC | Girona | 10 |
RAY | Rayo Vallecano | Madryt | 11 |
SEV | Sevilla FC | Sewilla | 12 |
CEL | Celta Vigo | Vigo | 13 |
CÁD | Cádiz CF | Kadyks | 14 |
GET | Getafe CF | Getafe | 15 |
VAL | Valencia CF | Walencja | 16 |
ALM | UD Almería | Almería | 17 |
Spadek z Primera División 2022/23 | |||
VLD | Real Valladolid | Valladolid | 18 |
ESP | RCD Espanyol | Barcelona | 19 |
ELC | Elche CF | Elche | 20 |
Awans z Segunda División 2022/23 | |||
GRA | Granada CF | Grenada | 1 |
LPA | UD Las Palmas | Las Palmas | 2 |
po barażach | |||
DAL | Deportivo Alavés | Vitoria | 4 |
Oznaczenia:
|
Lista sezonów
edytujStatystyka
edytujTabela medalowa
edytujMistrzostwo Hiszpanii zostało do tej pory zdobyte przez 9 różnych drużyn.
Stan po sezonie 2023/2024.
Lp. | Klub | Miejsca na podium | Zwycięzcy finałów | Zwycięzcy sezony | ||
---|---|---|---|---|---|---|
1. | Real Madryt | 36 | 24 | 10 | 70 | 1931/32, 1932/33, 1953/54, 1954/55, 1956/57, 1957/58, 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1971/72, 1974/75, 1975/76, 1977/78, 1978/79, 1979/80, 1985/86, 1986/87, 1987/88, 1988/89, 1989/90, 1994/95, 1996/97, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2007/08, 2011/12, 2016/17, 2019/20, 2021/22, 2023/24 |
2. | FC Barcelona | 27 | 28 | 13 | 68 | 1928/29, 1944/45, 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1952/53, 1958/59, 1959/60, 1973/74, 1984/85, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 2004/05, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2022/23 |
3. | Atlético Madryt | 11 | 10 | 18 | 39 | 1939/40, 1940/41, 1949/50, 1950/51, 1965/66, 1969/70, 1972/73, 1976/77, 1995/96, 2013/14, 2020/21 |
4. | Athletic Bilbao | 8 | 7 | 10 | 25 | 1929/30, 1930/31, 1933/34, 1935/36, 1942/43, 1955/56, 1982/83, 1983/84 |
5. | Valencia CF | 6 | 6 | 10 | 22 | 1941/42, 1943/44, 1946/47, 1970/71, 2001/02, 2003/04 |
6. | Real Sociedad | 2 | 3 | 2 | 7 | 1980/81, 1981/82 |
7. | Deportivo La Coruña | 1 | 5 | 4 | 10 | 1999/2000 |
8. | Sevilla FC | 1 | 4 | 4 | 9 | 1945/46 |
9. | Real Betis | 1 | 0 | 2 | 3 | 1934/35 |
10. | Real Saragossa | 0 | 1 | 4 | 5 | |
11. | Racing Santander | 0 | 1 | 1 | 2 | |
Sporting Gijón | 0 | 1 | 1 | 2 | ||
UD Las Palmas | 0 | 1 | 1 | 2 | ||
Villarreal CF | 0 | 1 | 1 | 2 | ||
15. | Espanyol Barcelona | 0 | 0 | 4 | 4 | |
16. | Real Oviedo | 0 | 0 | 3 | 3 | |
17. | RCD Mallorca | 0 | 0 | 2 | 2 | |
18. | Arenas Getxo | 0 | 0 | 1 | 1 | |
Girona FC | 0 | 0 | 1 | 1 |
Najlepsi strzelcy
edytujStan na 4 czerwca 2023 roku[4]
Lp. | Zawodnik | Gole | Mecze | Klub | Lata gry |
---|---|---|---|---|---|
1. | Lionel Messi | 474 | 520 | FC Barcelona | 2004–2021 |
2. | Cristiano Ronaldo | 311 | 292 | Real Madryt | 2009–2018 |
3. | Telmo Zarra | 251 | 278 | Athletic Bilbao | 1940–1955 |
4. | Karim Benzema | 238 | 439 | Real Madryt | 2009–2023 |
5. | Hugo Sánchez | 234 | 347 | Atlético Madryt, Real Madryt, Rayo Vallecano | 1981–1994 |
6. | Raúl | 228 | 550 | Real Madryt | 1994–2010 |
7. | Alfredo Di Stéfano | 227 | 329 | Real Madryt, RCD Espanyol | 1953–1966 |
8. | César Rodríguez | 221 | 353 | Granada CF, FC Barcelona, Cultural Leonesa, Elche CF | 1939–1955 |
9. | Quini | 219 | 448 | Sporting Gijón, FC Barcelona | 1970–1987 |
10. | Pahiño | 210 | 278 | Celta Vigo, Real Madryt, Deportivo La Coruña | 1943–1956 |
Zobacz też listę królów strzelców ligi hiszpańskiej – Trofeo Pichichi
Najwięcej meczów
edytujStan na 4 czerwca 2023 roku
Lp. | Zawodnik | Lata gry | Klub | Liczba meczów |
---|---|---|---|---|
1. | Andoni Zubizarreta | 1981–1998 | Athletic Bilbao, FC Barcelona, Valencia CF | 622 |
Joaquín | 2000–2023 | Real Betis, Valencia CF, Málaga CF | 622 | |
3. | Raúl García | 2004– | CA Osasuna, Atlético Madryt, Athletic Bilbao | 589 |
4. | Raúl González | 1994–2010 | Real Madryt | 550 |
5. | Eusebio | 1983–2002 | Real Valladolid, Atlético Madryt, FC Barcelona, Celta Vigo | 543 |
5. | Francisco Buyo | 1976–1997 | Sevilla FC, Real Madryt | 542 |
7. | Manuel Sanchís | 1983–2001 | Real Madryt | 523 |
8. | Lionel Messi | 2004–2021 | FC Barcelona | 520 |
9. | Iker Casillas | 1999–2015 | Real Madryt | 510 |
10. | Sergio Ramos | 2004–2021 | Sevilla FC, Real Madryt | 508 |
Polacy w lidze hiszpańskiej
edytujStan na koniec sezonu 2023/2024[5]
Lp. | Zawodnik | Gole | Mecze | Klub | Lata gry |
---|---|---|---|---|---|
1. | Jan Urban | 49 | 168 | CA Osasuna | 1989–1995 |
2. | Robert Lewandowski | 44 | 70 | FC Barcelona | 2022– |
3. | Roman Kosecki | 19 | 93 | CA Osasuna, Atlético Madryt | 1992–1995 |
4. | Wojciech Kowalczyk | 11 | 52 | Real Betis | 1994–1999 |
5. | Jacek Ziober | 9 | 31 | CA Osasuna | 1993-1996 |
6. | Euzebiusz Smolarek | 4 | 34 | Racing Santander | 2007–2009 |
7. | Cezary Kucharski | 2 | 12 | Sporting Gijon | 1997 |
Grzegorz Krychowiak | 2 | 58 | Sevilla FC | 2014–2016 | |
9. | Bartłomiej Pawłowski | 1 | 8 | Málaga CF | 2013–2014 |
10. | Jerzy Dudek | 0 | 2 | Real Madryt | 2007-2011 |
11. | Kamil Piątkowski | 0 | 9 | Granada CF | 2024 |
12. | Kamil Jóźwiak | 0 | 11 | Granada CF | 2024 |
Prawa telewizyjne w Polsce
edytujDo końca sezonu 2025/2026 prawa telewizyjne do meczów Primera División posiadają telewizje Canal+ i Eleven[6]. Ponadto, transmisje ze spotkań La Liga w Internecie oferują bukmacherzy Fortuna, Superbet oraz Betclic[7][8].
Lata | Stacja telewizyjna | Źródło |
---|---|---|
1997–2015 2018– |
Canal+ | [9] [10] |
2015– | Eleven Sports Network | [11] |
Przypisy
edytuj- ↑ Spain – Spain 1928/29 – RSSSF
- ↑ Szymon Zawada , EA SPORTS nowym sponsorem LaLiga od sezonu 2023/2024! [online], zawodtyper.pl, 19 lipca 2023 [dostęp 2023-07-19] .
- ↑ Limity obcokrajowców w La Liga. [dostęp 2014-10-31]. (pol.).
- ↑ Ranking Goals First Division | BDFutbol [online], bdfutbol.com [dostęp 2024-04-25] (ang.).
- ↑ Robert Lewandowski idzie w górę. Dogonił Grzegorza Krychowiaka i Cezarego Kucharskiego - Przegląd Sportowy [online], onet.pl [dostęp 2024-04-25] (pol.).
- ↑ Oficjalnie: La Liga na dłużej w Eleven oraz Canal+ [online], Piłkarski Świat.com, 28 stycznia 2021 [dostęp 2022-01-20] (pol.).
- ↑ La Liga Hiszpańska mecze na żywo i transmisje online za darmo • Gdzie oglądać? [online], Piłkarski Świat.com [dostęp 2022-01-20] (pol.).
- ↑ La Liga (Hiszpańska Primera Division) mecze na żywo, transmisje online TV, live stream • Gdzie oglądać? [online], Mecze na żywo online, meczyki, sport live • Transmisje Online i TV | Mecze24.pl [dostęp 2022-01-20] (pol.).
- ↑ Primera Division na 3 sezony w Canal+. satkurier.pl, 2009-05-21. (pol.).
- ↑ LaLiga Santander w Eleven Sports i Canal+. satkurier.pl, 2018-04-16. (pol.).
- ↑ Kanały Eleven Sports Network przez trzy lata będą transmitować piłkarską ligę hiszpańską. wirtualnemedia.pl, 2015-08-25. (pol.).
Bibliografia
edytuj- Oficjalna strona La Liga (hiszp. • ang.)
- LaLiga, [w:] baza Transfermarkt (rozgrywki) [dostęp 2021-02-15] .
- Primera Division, [w:] baza Soccerway (liga) [dostęp 2021-01-02] .
- Tabele ligowe w bazie League321 (ang.)
- Oficjalna strona RFEF (hiszp.)
- Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF (ang.)