Ikozan, eikozan – organiczny związek chemiczny, alkan o dwudziestu atomach węgla w cząsteczce. Ma 366 319 możliwych izomerów konstytucyjnych[potrzebny przypis]. Ikozan ma małe znaczenie w przemyśle petrochemicznym ze względu na wysoką temperaturę zapłonu, co sprawia, że jest mało wydajnym paliwem. Jest składnikiem parafin i jest najkrótszą cząsteczką wśród związków używanych do produkcji świec.
Ikozan
|
Nazewnictwo
|
|
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
|
PIN
|
ikozan[1]
|
Inne nazwy i oznaczenia
|
eikozan[1]
|
|
Ogólne informacje
|
Wzór sumaryczny
|
C20H42
|
Inne wzory
|
CH 3(CH 2) 18CH 3
|
Masa molowa
|
282,55 g/mol
|
Identyfikacja
|
Numer CAS
|
112-95-8
|
PubChem
|
8222
|
|
InChI
|
InChI=1S/C20H42/c1-3-5-7-9-11-13-15-17-19-20-18-16-14-12-10-8-6-4-2/h3-20H2,1-2H3
|
InChIKey
|
CBFCDTFDPHXCNY-UHFFFAOYSA-N
|
|
Właściwości
|
|
Gęstość
|
0,7886 g/cm³ (20 °C)[2]; ciało stałe
|
|
Rozpuszczalność w wodzie
|
1,9 μg/kg (25 °C)[3]
|
w innych rozpuszczalnikach
|
rozpuszczalny w eterze dietylowym, eterze naftowym, benzenie, słabo w chloroformie, bardzo dobrze w acetonie[2]
|
|
Temperatura topnienia
|
36,48 °C[2]
|
Temperatura wrzenia
|
344,1 °C[2] 220 °C (40 hPa)[4]
|
Punkt krytyczny
|
513 °C[5]; 1,08 MPa[5]; 1325 cm³/mol ≈ 0,213 g/cm³[5]
|
Współczynnik załamania
|
1,4425 (589 nm, 20 °C)[2]
|
|
|
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
|
|
Ikozan ma właściwości fizyczne i chemiczne zbliżone do alkanów leżących niżej w szeregu homologicznym. Jest bezbarwny, lżejszy od wody, niepolarny, słabo reaktywny i nierozpuszczalny w wodzie. Jego niepolarność sprawia, że jest w stanie tworzyć tylko słabe międzycząsteczkowe wiązania wodorowe (hydrofobowe/siły van der Waalsa).
- ↑ a b P-21.2.1 Węglowodory, [w:] Henri A.H.A. Favre Henri A.H.A., Warren H.W.H. Powell Warren H.W.H., Nomenklatura związków organicznych. Rekomendacje IUPAC i nazwy preferowane 2013, Komisja Terminologii Chemicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego (tłum.), wyd. 5, Narodowy Komitet Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej, [2023], s. 125 .
- ↑ a b c d e Haynes 2016 ↓, s. 3-240.
- ↑ Haynes 2016 ↓, s. 5-150.
- ↑ Eicosane (nr 219274) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2017-10-21]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ a b c Haynes 2016 ↓, s. 6-72.
- ↑ Ikozan (nr 219274) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2017-10-21]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ a b Haynes 2016 ↓, s. 16-23.