Egretta
Egretta – rodzaj ptaków z podrodziny czapli (Ardeinae) w obrębie rodziny czaplowatych (Ardeidae).
Egretta[1] | |||||
T. Forster, 1817[2] | |||||
![]() Przedstawiciel rodzaju – czapla nadobna (E. garzetta) | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Podtyp | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Infragromada | |||||
Rząd | |||||
Podrząd | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | |||||
Rodzaj |
Egretta | ||||
Typ nomenklatoryczny | |||||
Ardea garzetta Linnaeus, 1758 | |||||
| |||||
Gatunki | |||||
|
Występowanie
edytujRodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach, oprócz Antarktydy[15].
Morfologia
edytujDługość ciała 42,5–81 cm, rozpiętość skrzydeł 84–117 cm; masa ciała 213–869 g[15].
Systematyka
edytujEtymologia
edytuj- Egretta: fr. Aigrette „czapla”, od zdrobnienia oks. Aigron „czapla”[16].
- Garzetta: epitet gatunkowy Ardea garzetta Linnaeus, 1766; wł. Garzetta lub Sgarzetta „czapla nadobna”[16]. Gatunek typowy: Ardea garzetta Linnaeus, 1766.
- Lepterodas: gr. λεπτος leptos „delikatny, smukły”; ερωδιος erōdios „czapla” (por. ερωγας erōgas „czapla”)[16]. Gatunek typowy: Ardea schistacea Hemprich & Ehrenberg, 1828[a].
- Demigretta: nowołac. demi- „pół-”, od średniowoeicznołac. dimedius „połowa”; rodzaj Egretta T. Forster, 1817[16]. Gatunek typowy: Demigretta concolor Blyth, 1846 (= Ardea sacra J.F. Gmelin, 1789).
- Hemiegretta: gr. ἡμι- hēmi- „pół, mały”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; rodzaj Egretta T. Forster, 1817[16]. Gatunek typowy: Ardea sacra J.F. Gmelin, 1789.
- Florida: Floryda (ang. Florida), Stany Zjednoczone; z pięciu okazów, na podstawie których Baird opisał rodzaj, dwa zostały odłowione na Florydzie[16]. Gatunek typowy: Ardea caerulea Linnaeus, 1758.
- Hydranassa: gr. ὑδρο- hudro- „wodny”, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos „woda”; ανασσα anassa „królowa, dama”, od αναξ anax, ανακτος anaktos „król” (por. νασσα nassa „kaczka”)[16]. Gatunek typowy: Ardea ludoviciana A. Wilson, 1814 (= Egretta ruficollis Gosse, 1847[b]).
- Dichromanassa: gr. διχρωμος dikhrōmos „dwukolorowy”, od δι- di- „podwójny”, od δις dis „dwa razy”, od δυο duo „dwa”; χρωμα khrōma, χρωματος khrōmatos „kolor”, od χρωζω khrōzō „plamić”; ανασσα anassa „królowa, dama”, od αναξ anax, ανακτος anaktos „król” (por. νασσα nassa „kaczka”)[16]. Gatunek typowy: Ardea rufa Boddaert, 1793 (= Ardea rufescens J.F. Gmelin, 1789).
- Leucophoyx: gr. λευκος leukos „biały”; φωυξ phōux „czapla”[16]. Gatunek typowy: Ardea candidissima J.F. Gmelin, 1789 (= Ardea thula G.I. Molina, 1782).
- Melanophoyx: gr. μελας melas, μελανος melanos „czarny”; φωυξ phōux „czapla”[16]. Gatunek typowy: Ardea calceolata Du Bus, 1837 (= Ardea ardesiaca Wagler, 1827).
- Notophoyx: gr. νοτος notos „południe”; φωυξ phōux „czapla”[16]. Gatunek typowy: Ardea novaehollandiae Latham, 1790.
- Tonophoyx: anagram nazwy rodzaju Notophoyx Sharpe, 1895[16]. Gatunek typowy: Notophoyx flavirostris Sharpe, 1894 (= Ardea picata Gould, 1845).
- Hemigarzetta: gr. ἡμι- hēmi- „pół, mały”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; wł. Garzetta lub Sgarzetta „czapla nadobna”[16]. Gatunek typowy: Herodias eulophotes Swinhoe, 1860.
Podział systematyczny
edytujDo rodzaju należą następujące gatunki[17]:
- Egretta picata (Gould, 1845) – czapla srokata
- Egretta novaehollandiae (Latham, 1790) – czapla białolica
- Egretta rufescens (J.F. Gmelin, 1789) – czapla rdzawoszyja
- Egretta ardesiaca (Wagler, 1827) – czapla czarna
- Egretta vinaceigula (Sharpe, 1895) – czapla łupkowata
- Egretta tricolor (Statius Müller, 1776) – czapla trójbarwna
- Egretta caerulea (Linnaeus, 1758) – czapla śniada
- Egretta thula (G.I. Molina, 1782) – czapla śnieżna
- Egretta garzetta (Linnaeus, 1766) – czapla nadobna
- Egretta gularis (Bosc, 1792) – czapla rafowa
- Egretta sacra (J.F. Gmelin, 1789) – czapla czczona
- Egretta eulophotes (Swinhoe, 1860) – czapla żółtodzioba
Uwagi
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Egretta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ T.I.M. Forster: A synoptical catalogue of British birds; intended to identify the species mentioned by different names in several catalogues already extant. Forming a book of reference to Observations on British ornithology. London: Printed by and for Nichols, son, and Bentley, 1817, s. 59. (ang.).
- ↑ J.J. Kaup: Skizzirte Entwickelungs-Geschichte und natürliches System der europäischen Thierwelt: Erster Theil welcher die Vogelsäugethiere und Vögel nebst Andeutung der Entstehung der letzteren aus Amphibien enthält. Darmstadt: In commission bei Carl Wilhelm Leske, 1829, s. 76. (niem.).
- ↑ F.W. Hemprich & Ch.G. Ehrenberg: Symbolae physicae, seu, Icones et descriptiones Avium quae ex itinere par Africam Borealem et Asiam Occidentalem. Berolini: Ex Officina Academica, venditur a Mittlero, 1828, s. sig. i. (łac.).
- ↑ E. Blyth. Notes on the Fauna of the Nicobar Islands. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 15, s. 372, 1846. (ang.).
- ↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 2. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1857, s. 120. (łac.).
- ↑ Baird 1858 ↓, s. xlv, 671.
- ↑ Baird 1858 ↓, s. 660.
- ↑ R. Ridgway. Studies of the american herodiones. „Bulletin of the United States Geological and Geographical Survey of the Territories”. 4 (1), s. 224, 246, 1878. (ang.).
- ↑ Sharpe 1894 ↓, s. xxxix.
- ↑ Sharpe 1894 ↓, s. xxxviii.
- ↑ R.B. Sharpe. List of the species of Ardeidae. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 5 (29), s. xiii, 1895. (ang.).
- ↑ G.M. Mathews. New genera. „Austral Avian Record”. 1, s. 195, 1912–1913. (ang.).
- ↑ G.M. Mathews: The Birds of Australia. Cz. 3. Londyn: H.F. & G. Witherby, 1913–1914, s. 448. (ang.).
- ↑ a b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Herons, Egrets, and Bitterns (Ardeidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.ardeid1.01. [dostęp 2020-05-25]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Etymologia za: The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Ardeinae Leach, 1820 – czaple (wersja: 2023-03-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-21].
Bibliografia
edytuj- S.F. Baird: Reports of explorations and surveys, to ascertain the most practicable and economical route for a railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean. Made under the direction of the secretary of war, in 1853-6. Cz. 9. Washington: A.O.P. Nicholson, Printer, 1858, s. i–lvi, 1–1005. (ang.).
- R.B. Sharpe. New genera of Ardeidæ. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 3 (17), s. xxxvii–xxxix, 1894. (ang.).