Alfred Delp
Alfred Delp (ur. 15 września 1907 w Mannheim, zm. 2 lutego 1945 w Berlinie) – niemiecki teolog i jezuita, opozycjonista w okresie III Rzeszy związany z Kręgiem z Krzyżowej.
![]() Alfred Delp | |
Kraj działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
15 września 1907 |
Data i miejsce śmierci |
2 lutego 1945 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Prezbiterat |
1937 |
Życiorys
edytujUrodził się jako najstarszy syn z sześciorga dzieci w mieszanej wyznaniowo rodzinie z Mannheim (kupca Friedricha i Marii z domu Bernauer)[1]. Będąc czternastolatkiem zdecydował się na konwersję, przechodząc na katolicyzm[2][3]. Od 1922 do 1926 roku zaangażował się we współpracę z Biskupim Konwiktem w Dieburgu, działając w tym samym czasie na rzecz Związku Nowych Niemiec (niem. Bund Neudeutschland)[3]. Po maturze wstąpił do zakonu jezuitów[1]. Po odbyciu nowicjatu studiował filozofię (1928-1931)[3]. Po studiach został wychowawcą młodzieży w internacie Kolegium Jezuickiego w Feldkirch[3]. Posadę tę sprawował do 1934 roku, by potem zostać prefektem w Kolegium St. Blasien[4]. Od roku 1934 studiował teologię, a w 1937 roku przyjął święcenia kapłańskie[3]. W latach 1939–1941 był redaktorem wpływowego katolickiego czasopisma „Stimmen der Zeit"[3]. Po wydaniu zakazu publikacji dalszych numerów, został rektorem kościoła filialnego St. Georg w monachijskiej dzielnicy Bogenhausen[3][1].
Za sprawą Augustina Röscha, w latach 1942-1943, zaczął intensywnie działać w Kręgu z Krzyżowej[3][1]. Do tworzonych przez spiskowców planów nowego ładu udało mu się wprowadzić elementy katolickiej nauki społecznej[5][1]. Delp uczestniczył w drugim i trzecim zjeździe w Krzyżowej. Starał się udzielać pomocy środowiskom żydowskim[6]. Na potrzeby Kręgu opracował materiały poświęcone kwestiom robotniczym i chłopskim. Nie był jedynie filozofem i myślicielem, pomógł bowiem także nawiązać kontakty z pojedynczymi osobami z monachijskiego kręgu oporu i grupą Helmuta Jamesa von Moltkego[3].
28 lipca 1944 roku aresztowano go w Monachium, a 11 stycznia 1945 roku tzw. sąd ludowy – specjalny sąd, ustanowiony przez władze III Rzeszy – skazał go na karę śmierci[3][7]. Powieszony 2 lutego 1945 roku w berlińskim więzieniu Plötzensee[8][3]. Jego zwłoki zostały spalone, a prochy rozrzucone[1].
Publikacje (wybór)
edytujWśród opublikowanych tekstów A. Delpa znajdują się m.in.[9]:
- Tragische Existenz. Zur Philosophie Martin Heideggers. Herder, Freiburg 1935[1]
- Gesammelte Schriften. Hrsg.: Roman Bleistein. Josef Knecht, Frankfurt am Main, ISBN 978-3-7820-0699-6 (ok. 2215 stron w 5 tomach).
- Geistliche Schriften. 1982, ISBN 3-7820-0478-7 (teksty wprowadzające: Karl Rahner).
- Philosophische Schriften. 1983, ISBN 3-7820-0485-X (teksty wprowadzające: Karl Heinz Neufeld).
- Predigten und Ansprachen. 1983, ISBN 3-7820-0487-6 (teksty wprowadzające: Ludwig Bertsch).
- Aus dem Gefängnis. 1984, ISBN 3-7820-0499-X (teksty wprowadzające: Roman Bleistein).
- Der Herrgott. 1985, ISBN 3-7820-0511-2 (słowo wstępne: Roman Bleistein).
- Briefe – Texte – Rezensionen. 1988, ISBN 3-7820-0580-5.
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e f g Alfred Delp 1907-1945. LeMO - Lebendiges Museum Online. [dostęp 2018-01-22]. (niem.).
- ↑ Sebastian Fikus: Niepokorni z Krzyżowej. Oficyna Wydawnicza Politechniki Opolskiej, 2010, s. 205. ISBN 978-83-60691-97-7.
- ↑ a b c d e f g h i j k Alfred Delp. Gedenkstätte Deutscher Widerstand. [dostęp 2018-01-22]. (niem.).
- ↑ Sebastian Fikus: Niepokorni z Krzyżowej. Oficyna Wydawnicza Politechniki Opolskiej, 2010, s. 206. ISBN 978-83-60691-97-7.
- ↑ Sebastian Fikus: Niepokorni z Krzyżowej. Oficyna Wydawnicza Politechniki Opolskiej, 2010, s. 209. ISBN 978-83-60691-97-7.
- ↑ Sebastian Fikus: Niepokorni z Krzyżowej. Oficyna Wydawnicza Politechniki Opolskiej, 2010, s. 14. ISBN 978-83-60691-97-7.
- ↑ Vor 60 Jahren wurde Jesuitenpater Alfred Delp hingerichtet. kath.net, 30 stycznia 2005. [dostęp 2018-01-22]. (niem.).
- ↑ Sebastian Fikus: Niepokorni z Krzyżowej. Oficyna Wydawnicza Politechniki Opolskiej, 2010, s. 215. ISBN 978-83-60691-97-7.
- ↑ Alfred Delp. Katalog Niemieckiej Biblioteki Narodowej. [dostęp 2018-01-22]. (niem.).
- ISNI: 0000000108776813
- VIAF: 22135464
- LCCN: n83031800
- GND: 118524607
- NDL: 00539729
- BnF: 112527979
- SUDOC: 082302634
- NLA: 35257834
- NKC: ola2002105211
- BNE: XX1248403
- NTA: 069446865
- BIBSYS: 90331351
- CiNii: DA07295616
- PLWABN: 9810580580305606
- NUKAT: n97085165
- J9U: 987007275012105171
- NSK: 000567622
- CONOR: 145555043
- KRNLK: KAC201105306
- LIH: LNB:Hcv;=Bx