Alasdair Gray
Alasdair Gray (ur. 28 grudnia 1934 w Glasgow, zm. 29 grudnia 2019 tamże[1]) – szkocki powieściopisarz, którego dzieła łączą w sobie elementy science-fiction, fantastyki i realizmu. Często sam wykonuje ilustracje do swoich dzieł, nadając im wyjątkowy charakter poprzez oryginalną szatę graficzną.
![]() Alasdair Gray (1994, Berlin) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość | |
Język | |
Dziedzina sztuki | |
Strona internetowa |
Urodził się w rodzinie robotniczej. W czasie II wojny światowej został ewakuowany wraz z matką i siostrą na farmę w Perthshire, a stamtąd do miasteczka w Stonehouse w hrabstwie Lanark. Doświadczenia z dzieciństwa znalazły swój wyraz w pierwszym dziele pisarza – Lanark. Po zakończeniu wojny cała rodzina ponownie zamieszkała w Glasgow. W 1952, kiedy matka Graya umarła, pisarz dostał się do Glasgow School of Art, a dwa lata później rozpoczął pracę nad powieścią Lanark (wydaną dopiero w 1981). Ucząc się w szkole plastycznej, Gray pracował nad pierwszym spośród swoich malowideł ściennych zatytułowanym Horrors of War (Okrucieństwa Wojny) i wykonanym dla Scottish-U.S.R.R. Friendsip Society (Towarzystwa Przyjaźni Szkocko-Radzieckiej), organizacji, która istnieje w Glasgow po dziś dzień. Długie lata po ukończeniu szkoły plastycznej zarabiał na życie jako nauczyciel; malował także pejzaże i malowidła ścienne, pisał słuchowiska radiowe oraz scenariusze telewizyjne do filmów dokumentalnych. W tym czasie rozwijał również własną twórczość literacką, a po wydaniu powieści Lanark mógł całkowicie poświęcić się pisaniu, projektowaniu i ilustrowaniu książek – przeważnie swoich własnych.
Twórczość Graya, przywiązanego do tradycji Szkota, jest zabarwiona ciętym humorem, precyzyjna, momentami ponura i realistyczna, ponieważ (według autora) realizm musi być odczuwalny, a prawda nie może być idealizowana. Jego powieści często nie kończą się szczęśliwie, chociaż pisarz ukazuje atmosferę oczyszczenia i spokoju. Autor pisze o kwestiach społecznych i politycznych, a szczególnie dobrze radzi sobie w kreowaniu wyrazistych postaci kobiet. Książka Biedne istoty (1992) zdobyła nagrody literackie Whitbread Prize oraz Guardian Fiction Prize .
Główne dzieła
edytujPowieści:
- Lanark (1981)
- 1982, Janine (1984). Obszerne fragmenty polskiego przekładu powieści w tłumaczeniu Zbigniewa Białasa: Literatura na Świecie nr 9 (194) 1987, PL ISSN 0324-8305
- The Fall of Kelvin Walker (1985)
- McGrotty and Ludmilla (1990)
- Biedne istoty (Poor things, 1992)
- A History Maker (1994)
- Old Men in Love (2007)
Opowiadania:
- Unlikely Stories, Mostly (1983)
- Ten Tales Tall & True (1993)
- The Ends of Our Tethers (2003)
Poezje:
- Old Negatives (1989)
- Sixteen Occasional Poems (2000)
Przypisy
edytuj- ↑ Alasdair Gray, the beloved author and artist, has died. canongate.co.uk. [dostęp 2019-12-29]. (ang.).
Bibliografia
edytuj- Robin Elam Musumeci, Alasdair Gray [w:] 501 wielkich pisarzy pod red. Juliana Patricka, wyd. MWK, Warszawa, 2009, ISBN 978-83-61065-33-3, str. 540, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon, Julita Degórska, Małgorzata Koenig
- ISNI: 0000000121483206
- VIAF: 114328115
- ULAN: 500355627
- LCCN: n80119235
- GND: 118986171
- NDL: 00669461
- BnF: 129453434
- SUDOC: 035689188
- SBN: LO1V139211
- NLA: 36528398
- NKC: jn20000602332
- DBNL: gray004
- BNE: XX841838
- NTA: 069208476
- BIBSYS: 90237846
- CiNii: DA02720350
- Open Library: OL343363A
- PLWABN: 9810538766105606
- NUKAT: n97058909
- OBIN: 90000380874
- J9U: 987007319654205171
- NSK: 000216943
- CONOR: 33037923
- ΕΒΕ: 136396
- BLBNB: 000240400
- KRNLK: KAC200910996
- LIH: LNB:BSZe;=Bq