Euro w Polsce
Wprowadzenie euro w Polsce wynika ze zobowiązań płynących z traktatu ateńskiego przyjętego w referendum w 2003 roku[1]. Polska posiada status państwa z derogacją. Zobowiązała się też do spełnienia kryteriów z Maastricht, co oznacza rezygnację z jednostronnej euroizacji. Polska nie jest członkiem Europejskiego Mechanizmu Kursów Walutowych, co stanowi jedną z zasadniczych przeszkód na drodze do przyjęcia euro w krótkim okresie. Ponadto istotny warunek z punktu widzenia prawnego stanowi konieczność nowelizacji Konstytucji.
Data zamiany złotego na euro nie jest określona[2]. Polska zobowiązała się do przyjęcia tej waluty, ale nie określiła terminu jej przyjęcia. Rozliczanie w euro dopuszczalne jest jednak w wielu sklepach lub punktach usługowych[3].
Aspekty proceduralne
Od 1 maja 2004 Polska uczestniczy w Unii Gospodarczej i Walutowej, jednak objęta jest derogacją[4]. Ma zatem podobny status jak większość państw, które przystąpiły do UE wraz z nią, odmienny natomiast od Wielkiej Brytanii i Danii, które uzyskały klauzulę opt-out[5]. Uchylenie derogacji uzależnione jest od wypełnienia kryteriów konwergencji[6]. Należą do nich[6]:
- cztery kryteria konwergencji nominalnej;
- kryterium stabilności cen;
- kryterium fiskalne;
- kryterium kursu walutowego;
- kryterium stóp procentowych;
- jedno kryterium konwergencji prawnej.
Decyzję o uchyleniu derogacji podejmie Rada Unii Europejskiej na wniosek Komisji Europejskiej oraz po konsultacji z Parlamentem Europejskim i po dyskusji na forum Rady Europejskiej[4]. W związku z wejściem w życie traktatu lizbońskiego konieczne będzie również uzyskanie zalecenia ze strony obecnych państw strefy euro[7]. Bieżące informacje na temat aktualnego stanu wypełnienia kryteriów zbieżności publikowane są w wydawanym od sierpnia 2009 roku przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro Monitorze konwergencji nominalnej[8]. Proces wejścia Polski do strefy euro trwać będzie minimum trzy lata od momentu podjęcia strategicznej decyzji[7]. Okres ten podzielony został na cztery etapy[7]:
- przygotowanie i wejście do ERM II – najważniejszymi wydarzeniami tego etapu będzie podjęcie decyzji o włączeniu złotego do systemu oraz samo wejście do ERM II;
- wypełnienie kryteriów konwergencji – zakończone decyzją o uchyleniu derogacji w odniesieniu do Polski;
- przygotowania do wprowadzenia euro do obiegu – zakończone wejściem do strefy euro;
- proces wprowadzenia euro – zakończony wycofaniem złotego z obiegu.
Od początku utworzenia struktur odpowiedzialnych za wprowadzenie euro jednym z ich podstawowych zadań było opracowanie Ram Strategicznych Narodowego Planu Wprowadzenia Euro – dokumentu, w który określiłby działania związane z zamianą złotego na euro[9]. Ramy Strategiczne NPWE zostały przyjęte przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu 9 kwietnia 2010 roku[10].
Stan wypełnienia kryteriów konwergencji przez Polskę
Rok | Miesiąc | K. stabilności cen | K. fiskalne | K. kursu walutowego | K. stóp procentowych |
---|---|---|---|---|---|
2011 | listopad[11] | ||||
2011 | październik[12] | ||||
2011 | wrzesień[13] | ||||
2011 | sierpień[14] | ||||
2011 | lipiec[15] | ||||
2011 | czerwiec[16] | ||||
2011 | maj[17] | ||||
2011 | kwiecień[18] | ||||
2011 | marzec[19] | ||||
2011 | luty[20] | ||||
2011 | styczeń[21] | ||||
2010 | grudzień[22] | ||||
2010 | listopad[23] | ||||
2010 | październik[24] | ||||
2010 | wrzesień[25] | ||||
2010 | sierpień[26] | ||||
2010 | lipiec[27] | ||||
2010 | czerwiec[28] | ||||
2010 | maj[29] | ||||
2010 | kwiecień[30] | ||||
2010 | marzec[31] | ||||
2010 | luty[32] | ||||
2010 | styczeń[33] | ||||
2009 | grudzień[34] | ||||
2009 | listopad[35] | ||||
2009 | październik[36] | ||||
2009 | wrzesień[37] | ||||
2009 | sierpień[38] |
W czerwcu 2011 roku sytuacja przedstawiała się w sposób następujący[39]:
Kryterium/Wskaźnik | Opis |
---|---|
Inflacja wg HICP (ang. Harmonised Index of Consumer Prices) |
Szablon:No |
Sytuacja fiskalna | Szablon:No |
Kurs walutowy | Szablon:No |
Średnia długoterminowa stopa procentowa w ostatnich 12 miesiącach | Szablon:Yes |
Przewidywane skutki wprowadzenia euro
Zastąpienie złotego przez euro stanowi przedmiot analizy ekonomicznej głównych instytucji publicznych zajmujących się finansami w Polsce. Do tego rodzaju opracowań obejmujących szeroki zakres zagadnień związanych z tym tematem należą publikacje sporządzone przez Ministerstwo Finansów w 2005 roku[40][7] oraz Narodowy Bank Polski w 2004 i 2009 roku[41][42]. W raportach tych odniesiono się zarówno do przewidywanych szans i korzyści, jak i do potencjalnych zagrożeń, i spodziewanych kosztów[42]. Do pozytywnych następstw związanych z przyjęciem euro zaliczono[42]:
- bezpośrednie korzyści;
- związane z redukcją kosztów transakcyjnych i ryzyka kursowego – według danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów w grudniu 2009 roku aż 56% przedsiębiorców sektora MŚP wskazywało na wahania kursowe jako na główny czynnik utrudniający rozpoczęcie lub rozszerzenie działalności na skalę międzynarodową[7];
- obniżenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej;
- ułatwienie prowadzenia księgowości;
- możliwość lepszego planowania sytuacji finansowej przez podmioty gospodarcze;
- wzrost porównywalności i przejrzystości cen w wymiarze międzynarodowym;
- poprawę pozycji Polski jako partnera w handlu międzynarodowym w związku ze stosowaniem waluty o silnej pozycji globalnej;
- brak konieczności wymiany walut i ponoszenia związanych z tym kosztów;
- zwiększenie przejrzystości rynku i obniżenie barier wejścia;
- intensyfikacja wymiany handlowej – według szacunków z 2008 roku wyższa dynamika eksportu mogłaby mieć miejsce nawet przez 25 lat od przyjęcia euro[42];
- wzrost inwestycji – zarówno w odniesieniu do inwestycji krajowych, jak i zagranicznych inwestycji bezpośrednich – wejście Polski do strefy euro w 2004 mogło zaowocować ok. 18,5% wzrostem inwestycji zagranicznych[43];
- związane z oceną sytuacji makroekonomicznej
- zwiększenie stabilności makroekonomicznej;
- ograniczenie spekulacji walutowych;
- ograniczenie ryzyka wystąpienia kryzysu walutowego;
- wzrost wiarygodności prowadzonej polityki monetarnej;
- wzrost wiarygodności polityki fiskalnej związany z zobowiązaniami wynikającymi z Paktu Stabilności i Wzrostu;
- poprawa ocen ratingowych;
- związane z obniżeniem stopy procentowej
- spadek kosztów pozyskania kapitału dla gospodarstw domowych, przedsiębiorstw oraz instytucji publicznych;
- łatwiejsza dostępność kredytów i związany z tym wzrost konsumpcji;
- poprawa zdolności obsługi zadłużenia;
- związane z redukcją kosztów transakcyjnych i ryzyka kursowego – według danych opublikowanych przez Ministerstwo Finansów w grudniu 2009 roku aż 56% przedsiębiorców sektora MŚP wskazywało na wahania kursowe jako na główny czynnik utrudniający rozpoczęcie lub rozszerzenie działalności na skalę międzynarodową[7];
- wpływ na rynki finansowe – poprawa poziomu integracji rynków oraz stworzenie szansy poprawy stabilności instytucji finansowych;
- wzrost PKB i podniesienie poziomu dobrobytu – NBP przewiduje w długim okresie trwały wzrost o dodatkowe 2,1%-7,5% PKB w związku z wejściem do strefy euro[42].
Publikacje zwracają jednocześnie uwagę, że część spośród wymienionych następstw ma charakter potencjalny i może być uwarunkowana przeprowadzeniem określonych zmian, takich jak reforma finansów publicznych, czy też redukcja długu publicznego[42]. Zauważa się również, że wiele pozytywnych następstw przyjęcia euro materializuje się w dłuższym okresie[42]. Skala wielu spośród spodziewanych korzyści trudna jest do ścisłego określenia, jednak ekonomiści próbują oszacować część z nich[42]. Np. koszty transakcyjne w prowadzonym przez Polskę handlu zagranicznym wynosiły w 2008 roku ok. 1,0-1,5% PKB, przy czym 70% eksportu i 60% importu rozliczano w euro[7]. Poza wymienionymi korzyściami Polska uzyska też większy wpływ na podejmowanie decyzji w ramach całej Unii Europejskiej. Związane to będzie z uzyskaniem członkostwa w Eurogrupie oraz uzyskaniem lepszej pozycji w ramach Europejskiego Systemu Banków Centralnych – NBP wejdzie bowiem w skład Eurosystemu, a jego prezes w skład Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego[7].
Z kolei po stronie kosztów i zagrożeń wymienia się następujące negatywne konsekwencje wejścia do strefy euro[42]:
- długookresowe;
- przeniesienie polityki pieniężnej na szczebel wspólnotowy – zwraca się jednocześnie uwagę na konieczność uwzględnienia aspektów globalizacji[44], które zdecydowanie ograniczają realną możliwość prowadzenia autonomicznej polityki monetarnej. Ponadto koszty rezygnacji z autonomii w tym zakresie oceniono na 0,055% długookresowej konsumpcji[42];
- utrata możliwości korzystania z kursu walutowego jako narzędzia polityki dostosowawczej;
- średniookresowe;
- zagrożenia dotyczące przyjęcia niekorzystnego kursu konwersji;
- ryzyko pogorszenia się konkurencyjności gospodarki związane z możliwością wzrostu kosztów pracy;
- zagrożenia dotyczące różnic inflacyjnych w obrębie unii walutowej;
- ryzyko wzrostu cen aktywów, szczególnie nieruchomości;
- krótkookresowe;
- zagrożenia związane z uczestnictwem w ERM II - np. ryzyko wystąpienia tzw. zjawiska trójkąta niemożności[45];
- efekty cenowe dotyczące wprowadzenia euro do obiegu gotówkowego oraz związane z tym negatywne konsekwencje iluzji euro, a także zjawiska związane z dążeniem do stosowania ceny atrakcyjnej – całkowity możliwy wpływ tych zjawisk na wzrost wskaźnika CPI oceniono na 3,29% przy założeniu, że dostosowania będą mieć charakter asymetryczny[42];
- inne koszty związane z wprowadzeniem euro do obiegu gotówkowego i bezgotówkowego - emisja monet, wymiana automatów, wymiana cenników, zmiany w systemach komputerowych, etc.;
- koszty przeprowadzenia kampanii informacyjnej.
Instytucjonalizacja procesu wprowadzenia euro
Tworzenie struktury organizacyjnej mającej bezpośrednio przygotować Polskę do wprowadzenia euro zostało zapoczątkowane przez rząd Donalda Tuska na przełomie 2008 i 2009 roku. Już 28 listopada 2008 roku ówczesny premier zaakceptował kandydaturę Ludwika Koteckiego na przyszłego pełnomocnika rządu do spraw wprowadzenia euro[46]. Stosowne rozporządzenie w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską zostało przyjęte przez Radę Ministrów 13 stycznia 2009 roku[47]. Drugim aktem prawnym związanym z tworzeniem struktur odpowiedzialnych za proces wprowadzenia euro jest Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie powołania Narodowego Komitetu Koordynacyjnego do spraw Euro, Rady Koordynacyjnej oraz Międzyinstytucjonalnych Zespołów Roboczych do spraw Przygotowań do Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską[48]. Zgodnie z tym aktem prawnym powołane zostały następujące struktury[48]:
- Narodowy Komitet Koordynacyjny do spraw euro – jego przewodniczącym jest Pełnomocnik Rządu do spraw Wprowadzenia Euro, zaś wiceprzewodniczącym – Pełnomocnik Zarządu Narodowego Banku Polskiego do spraw Wprowadzenia Euro. W skład Komitetu wchodzą również – Minister – Członek Rady Ministrów, kierujący pracami stałego komitetu Rady Ministrów, sekretarz stanu[49] w Ministerstwie Gospodarki, sekretarz stanu[49] w MSWiA, Sekretarz KIE, Prezes UOKIK, Prezes Rządowego Centrum Legislacji oraz Przewodniczący KNF[50];
- Rada Koordynacyjna – jej przewodniczącym jest Pełnomocnik Rządu, zaś wiceprzewodniczącym – Pełnomocnik Zarządu NBP. Oprócz nich, jako członkowie, w skład Rady wchodzą przewodniczący Zespołów Roboczych;
- Międzyinstytucjonalne Zespoły Robocze do spraw Przygotowań do Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską – organy opiniodawczo-doradcze Rady. Powołano łącznie osiem Zespołów do spraw: Makroekonomicznych, Dostosowań Prawnych, Administracji Publicznej, Sektora Finansowego i Stabilności Finansowej, Wprowadzenia Banknotów i Monet Euro, Przedsiębiorstw Niefinansowych, Ochrony Konsumentów oraz Strategii Komunikacyjnej. W skład Zespołów Roboczych weszli przedstawiciele ok. trzydziestu różnych instytucji[48].
Konstytucja, a wprowadzenie innej waluty
W Konstytucji RP, w jej art. 227 jest zapisane:
" 1. Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank Polski. Przysługuje mu wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego pieniądza.
2. Organami Narodowego Banku Polskiego są: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieniężnej oraz Zarząd Narodowego Banku Polskiego.
3. Prezes Narodowego Banku Polskiego jest powoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej, na 6 lat.
4. Prezes Narodowego Banku Polskiego nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu.
5. W skład Rady Polityki Pieniężnej wchodzą Prezes Narodowego Banku Polskiego jako przewodniczący oraz osoby wyróżniające się wiedzą z zakresu finansów powoływane na 6 lat, w równej liczbie przez Prezydenta Rzeczypospolitej, Sejm i Senat.
6. Rada Polityki Pieniężnej ustala corocznie założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi równocześnie z przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej. Rada Polityki Pieniężnej, w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego, składa Sejmowi sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej.
7. Organizację i zasady działania Narodowego Banku Polskiego oraz szczegółowe zasady powoływania i odwoływania jego organów określa ustawa. "[51]
Eksperci są zgodni, iż w celu wprowadzenia waluty emitowanej przez EBC(euro) jako polskiego pieniądza Konstytucja RP powinna zostać odpowiednio znowelizowana [52], co wymaga nie mniej od 2/3 głosów ogółu głosujących posłów na "tak", w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów Sejmu RP. [53]
Stanowiska polityczne
Przed 2004 rokiem
Dyskusje nad terminem wejścia do strefy euro rozpoczęły się jeszcze przed akcesją. W wypowiedziach premiera Leszka Millera mowa była o latach 2007–2009[54]. Polityk ten podkreślał jednocześnie konieczność wypełnienia restrykcyjnych kryteriów[54]. W okresie bezpośrednio poprzedzającym przyjęcie Polski do Unii Europejskiej w debacie publicznej pojawiały się pomysły dotyczące wprowadzenia euro w możliwie najkrótszym terminie poprzez jednostronną euroizację. Przedstawicielami takiej koncepcji byli m.in. tacy ekonomiści jak Andrzej Bratkowski czy Jacek Rostowski, choć uważali oni, że krok ten powinien być poprzedzony rozmowami z Unią[55]. Pogląd ten popierały również inne osoby związane z CASE[56]. W 2005 roku na ten temat wypowiadał się także jeden z ówczesnych liderów PO Jan Rokita, który twierdził, że krok ten zapobiegłby nadmiernemu umocnieniu złotego[56]. Przed taką decyzją ostrzegał jednak m.in. premier Marek Belka, który zwrócił uwagę na fakt, że zostałoby to źle odebrane przez UE[56]. Utrzymywał, że należałoby raczej rozważyć powiązanie złotego z euro w ramach izby walutowej, jednak, jak zauważył, wymagałoby to zrównoważenia finansów publicznych[56]. Dyskusje nad jednostronną euroizacją ustały wraz wejściem Polski do UGiW w 2004 roku.
Lata 2005-2007
W okresie funkcjonowania koalicji PiS-u, Samooobrony i LPR wprowadzenie nowej waluty nie zaliczało się do priorytetów kolejnych rządów. W 2006 roku premier Kazimierz Marcinkiewicz wspominał o planach rozmów na temat wejścia do strefy euro, które miałyby rozpocząć się w 2009 roku[57]. Jeszcze bardziej sceptycznie do kwestii euro odnosił się premier Jarosław Kaczyński, który wyrażał obawy na temat negatywnych konsekwencji przebywania w ERM II oraz przedstawił swoją opinię na temat wpływu euro na wzrost cen[58]. Z dystansem do wprowadzenia nowej waluty odnosiły się też osoby z otoczenia prezydenta Lecha Kaczyńskiego, m.in. Aleksander Szczygło[58]. W 2007 roku wicepremier i minister finansów Zyta Gilowska mówiąc o rozpoczęciu rozmów na temat euro wskazywała przełom lat 2009 i 2010, zaś odnośnie samego przyjęcia euro wymieniała rok 2012[59].
W tym samym roku głos zabrał również nowy prezes NBP Sławomir Skrzypek, który stwierdził, że przyjęcie euro nastąpi najwcześniej w roku 2012[60]. Jego poprzednik, Leszek Balcerowicz, jeszcze jako prezes NBP wielokrotnie wypowiadał się na temat zarówno konieczności realizacji zobowiązań traktatowych, jak i korzyści płynących z przyjęcia euro. Wskazywał m.in. na pozytywne skutki dla polskich eksporterów oraz powoływał się na badania MFW pozytywnie oceniające następstwa związane z wypełnieniem kryteriów konwergencji[61]. Przypominał również o szansach na przyspieszenie rozwoju gospodarczego Polski oraz wskazywał na kiepską jakość informacji na temat rzeczywistych skutków wprowadzenia euro[62].
Po 2007 roku
Rząd Donalda Tuska określił przyjęcie euro przez Polskę jako wyraz strategicznego interesu - stanowisko takie zawarto m.in. w Mapie drogowej przyjęcia euro przez Polskę z października 2008 roku[63]. Jeszcze we wrześniu 2008 roku jako o terminie zamiany waluty mówiono o roku 2011[64]. Ówczesny szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki wskazywał wtedy raczej na rok 2012[65]. Przeciwnikiem wyznaczania daty był jednak sam prezydent Lech Kaczyński, który ponadto wspominał o konieczności przeprowadzenia referendum w tej sprawie[66]. Podejście rządu zmierzające do możliwie szybkiego wprowadzenia euro od początku wspierała główna partia tworząca jego zaplecze polityczne – Platforma Obywatelska – wyrazem tego było m.in. rozpoczęcie prac nad stosowną nowelizacją Konstytucji Rzeczypospolitej[67]. Z kolei przedstawiciele głównej partii opozycyjnej – Prawa i Sprawiedliwości – wypowiadali się negatywnie zarówno w odniesieniu do samego pomysłu szybkiego przyjęcia euro, jak i do idei szybkiego wypełnienia kryteriów zbieżności[68]. Prezes PiS Jarosław Kaczyński określił deklaracje rządu m.in. jako początek kampanii prezydenckiej Donalda Tuska oraz stwierdził, że wprowadzenie euro będzie szkodliwe dla społeczeństwa, a szczególnie dla emerytów[69].
Już na początku 2009 roku w związku ze złą sytuacją fiskalną w Polsce Donald Tusk zapowiedział, że realizacja planu przyjęcia euro może zostać przesunięta w czasie[70]. W połowie roku premier powiedział, że plan ulega zawieszeniu[71]. Na przełomie stycznia i lutego 2010 roku premier Donald Tusk zaprezentował Plan rozwoju i konsolidacji finansów publicznych w latach 2010-2011[72], jednak określenie daty wprowadzenia nowej waluty uzależnił też od postępu w negocjacjach z koalicyjnym PSL[73].
Oceny społeczne dotyczące euro
Z badań CBOS z marca 2011 wynikało, że za przyjęciem euro opowiada się 32% Polaków, w porównaniu z 41% w kwietniu 2010r. Przeciwnych było 60%, czyli o 11%. więcej niż w kwietniu 2010r.[74]
Z badań TNS OBOP z lutego 2011 wynikało, że 51% Polaków uznawało przyjęcie euro za niekorzystne, natomiast 17% możliwość tę oceniało pozytywnie. 24% uważało taki krok za obojętny, natomiast 8% nie miało zdania[75].
Poniższa tabela prezentuje wyniki badań Eurobarometru dotyczące oceny Polaków wobec konsekwencji wprowadzenia euro[76].
Rok | Miesiąc | Pozytywny wpływ dla kraju |
Pozytywny wpływ z własnej perspektywy |
---|---|---|---|
2010 | maj | 48% | 41% |
2009 | wrzesień | 52% | 45% |
2009 | maj | 58% | 45% |
2008 | maj | 47% | 45% |
2007 | wrzesień | 67% | ? |
2007 | marzec | 52% | ? |
Polskie rewersy monet euro
Obecnie[77] wizerunki polskich monet euro nie są ustalone. Liczne pomysły pojawiały się natomiast w wypowiedziach publicystycznych, szczególnie przy okazji konkursu zorganizowanego przez "Rzeczpospolitą"[78]. Wśród proponowanych motywów powtarzał się m.in. orzeł w koronie, znak graficzny NSZZ "Solidarność", wizerunek Mikołaja Kopernika i Fryderyka Chopina[79].
Zobacz też
- Polityka kursowa
- Strefa euro
- Traktat ateński
- Etapy integracji Polski z Unią Europejską
- Unia Gospodarcza i Walutowa
- ↑ Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej. eur-lex.europa.eu. [dostęp 27 listopada 2009].
- ↑ Program konwergencji. Aktualizacja 2009. mf.gov.pl, 2010-10. [dostęp 10 marca 2010].
- ↑ Andrzej Lichota: W Polsce możemy już płacić w euro. polskatimes.pl, 2009-10-22. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ a b Marcin Żogała, Łukasz Szymczyk: Droga do euro (I). nbportal.pl, 2009-12-21. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Zuzanna Gromiec: Nie wszyscy mają euro. nbportal.pl, 2010-01-22. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ a b Aleksandra Rogut: Przygotowania Polski do przyjęcia euro. nbportal.pl, 2010-01-25. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ a b c d e f g Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych: Euro. Wspólna waluta europejska. mf.gov.pl, 2009-12. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Monika Skarbek: Wspólna konferencja NBP i Ministerstwa Finansów. Droga do euro. nbpnews.pl, 2009-11-05. [dostęp 14 lutego 2010].
- ↑ Komitet ds. Europejskich przyjął Ramy Strategiczne NPWE. mf.gov.pl, 2010-04-12. [dostęp 12 kwietnia 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2012-01. [dostęp 14 lutego 2012].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-12. [dostęp 14 lutego 2012].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-11. [dostęp 14 lutego 2012].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-10. [dostęp 14 lutego 2012].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-09. [dostęp 14 lutego 2012].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-08. [dostęp 7 sierpnia 2011].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-07. [dostęp 21 lipca 2011].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-06. [dostęp 21 lipca 2011].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-03. [dostęp 4 marca 2011].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-02. [dostęp 4 marca 2011].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-01. [dostęp 4 marca 2011].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-12. [dostęp 7 grudnia 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-11. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-10. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-09. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-08. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-07. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-06. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-05. [dostęp 13 listopada 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-04. [dostęp 14 maja 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-03. [dostęp 4 marca 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-02. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2010-01. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2009-12. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2009-11. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2009-10. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2009-09. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2009-08. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl, 2011-08. [dostęp 7 sierpnia 2011].
- ↑ Ministerstwo Finansów: Integracja Polski ze strefą euro: uwarunkowania członkostwa i strategia zarządzania procesem. mf.gov.pl, 2005-08. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Zespół analityków NBP: Raport na temat korzyści i kosztów przystąpienia Polski do strefy euro. nbp.pl, 2004-02. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ a b c d e f g h i j k Zespół analityków NBP: Raport na temat pełnego uczestnictwa Rzeczypospolitej Polskiej w trzecim etapie Unii Gospodarczej i Walutowej. nbp.pl, 2009-02. [dostęp 13 lutego 2010].
- ↑ Jelle Brouwer, Richard Paap, Jean-Marie Viaene: The trade and FDI effects of EMU enlargement. ifo.de, 2007-10. [dostęp 10 marca 2010]. (ang.).
- ↑ Np. globalny komponent inflacji, niezależny od decyzji krajowego banku centralnego.
- ↑ Koszty mogą się pojawić jeszcze przed przyjęciem wspólnej waluty. rp.pl, 2009-04-27. [dostęp 7 marca 2010].
- ↑ Elżbieta Glapiak: Kotecki wprowadzi Polskę do euro. rp.pl, 2008-11-29. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2009 r. w sprawie ustanowienia Pełnomocnika Rządu do Spraw Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską. mf.gov.pl, 2009-01-13. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ a b c Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie powołania Narodowego Komitetu Koordynacyjnego do Spraw Euro, Rady Koordynacyjnej oraz Międzyinstytucjonalnych Zespołów Roboczych do Spraw Przygotowań do Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską. mf.gov.pl, 2009-11-03. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ a b Lub podsekretarz stanu.
- ↑ Lub Zastępca Przewodniczącego.
- ↑ http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/10.htm
- ↑ http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/6289803D
- ↑ http://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/12.htm
- ↑ a b Premier Miller: euro między 2007 a 2009 r.. wyborcza.pl, 2003-06-05. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ Andrzej Bratkowski, Jacek Rostowski: Dlaczego jednostronna euroizacja ma sens w przypadku Polski i (niektórych) innych krajów kandydujących. nbp.pl, 2001-10. [dostęp 17 lutego 2010].
- ↑ a b c d Belka: Euroizacja wbrew prawu europejskiemu. gazeta.pl, 2005-03-03. [dostęp 17 lutego 2010].
- ↑ Euro się przybliża. money.pl, 2006-05-16. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ a b Premier z niechęcią myśli o strefie euro. gazeta.pl, 2006-06-30. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ Euro: Kiedy Polska ustali kurs wymiany złotego. biznes.interia.pl, 2007-04-24. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ Prezes NBP: euro w 2012. wprost.pl, 2007-09-06. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ Balcerowicz: Euro pomoże eksporterom, a nie zaszkodzi. bankier.pl, 2006-12-05. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ Balcerowicz: Brak rzetelnej informacji o euro. gazeta.pl, 2006-12-14. [dostęp 1 marca 2010].
- ↑ Mapa drogowa przyjęcia euro przez Polskę. archiwum-ukie.polskawue.gov.pl, 2008-10. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Tusk: Euro zastąpi złotego do końca 2011 roku. money.pl, 2008-09-17. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Kownacki: Euro realne w 2012 roku. money.pl, 2008-09-17. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Euro w Polsce: Musi być referendum. money.pl, 2008-09-30. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Euro do konstytucji, inne pomysły już nie takie ważne. money.pl, 2009-12-17. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ PiS nie zgadza się na szybkie przyjęcie euro. money.pl, 2008-10-25. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Kaczyński: Euro w Polsce zrujnuje emerytów. money.pl, 2008-09-19. [dostęp 11 lutego 2010].
- ↑ Tusk o przyjęciu euro: Ja nie jestem samobójcą. gazeta.pl, 2009-01-15. [dostęp 12 lutego 2010].
- ↑ Tomasz Kuzia: Premier: Plan przyjęcia euro zawieszony. dziennik.pl, 2009-09-28. [dostęp 12 lutego 2010].
- ↑ Tusk przedstawił plan rozwoju gospodarki. radiozet.pl, 2010-01-29. [dostęp 12 lutego 2010].
- ↑ Data euro zależna od negocjacji Tuska z Pawlakiem. money.pl, 2010-02-03. [dostęp 12 lutego 2010].
- ↑ CBOS: za przyjęciem euro 32 proc. Polaków, przeciw 60 proc.. bankier.pl, 2011-03-28. [dostęp 2 kwietnia 2011].
- ↑ 51 proc. Polaków przeciwnych przyjęciu euro. forbes.pl, 2011-03-17. [dostęp 31 marca 2011].
- ↑ Eurobarometer: Public Opinion and the euro. ec.europa.eu. [dostęp 13 lutego 2010]. (ang.).
- ↑ Stan z listopada 2010 roku.
- ↑ Polskie euro. rp.pl. [dostęp 12 lutego 2010].
- ↑ Polskie euro - propozycje Czytelników. rp.pl. [dostęp 12 lutego 2010].
Linki zewnętrzne
- Integracja ze strefą euro. mf.gov.pl. [dostęp 11 lutego 2010].
- Euro. nbportal.pl. [dostęp 11 lutego 2010].
- Polska na drodze do strefy euro. archiwum-ukie.polskawue.gov.pl. [dostęp 11 lutego 2010].
- Polskie euro. rp.pl. [dostęp 12 lutego 2010].
- Poland and the euro. ec.europa.eu. [dostęp 11 lutego 2010]. (ang.).
- Raporty o konwergencji. mf.gov.pl. [dostęp 13 lutego 2010].
- Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską: Monitor konwergencji nominalnej. mf.gov.pl. [dostęp 13 lutego 2010].
- Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Zagranicznych: Euro. Wspólna waluta europejska. mf.gov.pl, 2009-12. [dostęp 13 lutego 2010].
- Narodowy Bank Polski. Publikacje. O euro. nbp.pl. [dostęp 13 lutego 2010].