Ebrieu
עברית — עברית חדשה ![]() | |
Locutors | 10 milions |
---|---|
Tipologia | SVO [1] |
Classificacion lingüistica | Lengas afroasiaticas |
Estatut oficial | |
Oficial de | Israèl |
Estatut de conservacion | |
Classada coma lenga segura (NE) per l'Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond | |
Còdis lingüistics | |
ISO 639-1 | he e iw ![]() |
ISO 639-2 | heb ![]() |
Ethnologue | heb ![]() |
Glottolog | hebr1246 ![]() |
Linguasphere | 12-AAB-a ![]() |
ASCL | 4204 ![]() |
IETF | he ![]() |
Mòstra | |
Article primièr de la Declaracion dels dreches de l'òme en ebrieu: כל בני האדם נולדו בני חורין ושווים בערכם ובזכויותיהם. כולם חוננו בתבונה ובמצפון, לפיכך חובה עליהם לנהוג איש ברעהו ברוח של אחווה
| |
L'ebrieu o l'ebrèu (rarament l'ebraïc; autonim: עִבְרִית, ‘Ivrit) qu'ei ua lenga semitica occidentau de la familha de las lengas afroasiaticas. Qu'ei parlada en Israèl e utilizada dens la religion judiva (totun, qu'ei tanben la religon deus Samaritans, tanhent mes desseparat deu judaïsme.
L'ebrieu modèrne, en Israèl, qu'ei la lenga dominanta, e mai se i es cooficiau dab l'arabi. L'ebrieu biblic, qu'ei, deu son costat, lenga liturgica e de tèxtes sagrats estudiat dens los contèxtes deu judaïsme e tanben deu cristianisme (per'mor d'estar la principala lenga de la Torah e de la Bíblia Ebraïca).
Istòria
[modificar | Modificar lo còdi]Deu punt de vista deu judaïsme, l'ebrieu qu'ei la lenga deu pòble ebrieu, descendent deu personatge biblic Éber ben Shelà (עֵבֶר בן-שֵׁלָח - "Éber fiu de Shelà"). D'un punt de vista istoric, qu'ei ua lenga pròcha deu cananean e deu fenician. Qu'ei la principala lenga de la Bíblia e que ho estudiada per aquesta rason durant l'Etat Mejana, peus judius e tanben peus cristians. La Reforma protestanta que desvolopè lo son estudi. Lo moviment de la Haskala e lo moviment d'immigracion de cap a Palestina qu'encorratgè lo retorn a l'emplec de la lenga orau, qu'un deus sons principaus desvolopaires e ho Eliezer Ben‑Yehuda. L'establiment de l'estat d'Israèl l'institucionalizè.