Ans 1850
Istòria
1851 : començament de la Revòuta Taiping amb la presa de la vila fortificada de Yong'an. Dins lo nòrd dau país, començament de la Revòuta dei Nian après una venguda deis aigas catastroficas dau Fluvi Jaune.
1852 : en França, un referendum restaurèt l'Empèri sota la direccion de Napoleon III.
1852 : perseguida dei debats e dei luchas regardant l'abolicion ò lo mantenement de l'esclavatge ambé la publicacion dau roman Uncle Tom's Cabin de la jornalista e escribana Harriet Beecher Stowe (1811-1896)[1]. Succès major, lo libre agravèt lei tensions entre lei dos camps e aguèt un ròtle important dins lei progrès de l'abolicionisme entre lei populacions dau nòrd deis Estats Units d'America.
1853 : conclusion de la Crompa Gadsden ambé Mexic. Permetèt l'annexion d'un territòri d'aperaquí 77 000 km² dau nòrd mexican en cambi de 10 milions de dolars. Aquò deviá permetre de bastir un camin de fèrre transcontinentau mai lo projècte mau capitèt. Lo territòri novèu foguèt integrat au sen de Nòu Mexic (après la Guèrra de Secession, una partida foguèt cedida a Arizòna).
1853 : progrès de la Revòuta Taiping après la conquista de Nanquin (19 de març) que venguèt la capitala de l'insureccion. En revènge, una ofensiva dei rebèls en direccion de Pequin mau capitèt a la fin de l'annada maugrat l'ocupacion de Tianjin (30 d'octòbre).
1853 : en Japon, arribada d'una flòta estatsunidenca cargada de fòrçar lo país a abandonar sa politica isolacionista. En parallèl, mòrt dau shogun Tokugawa Ieyoshi que foguèt remplaçat per Tokugawa Iesada. Dins lei fachs, sei conselhiers assegurèron la gestion de l'Estat.
1853-1856 : guèrra de Crimèa entre Russia e una aliança gropant l'Empèri Otoman, França e lo Reiaume Unit. Entraïnada per lei menaçadas russas en direccion de l'Empèri Otoman, s'acabèt per una victòria aliada que permetèt d'empedir tota expansion russa vèrs lo sud.
Cultura
Sciéncias e tecnicas
1851 : invencion d'una ròda novèla per lei molins d'aiga per l'engenhaire francés Alphonse Sagebien (1807-1892). Permetèt d'aumentar d'un biais important lo rendement mai aqueu sistèma — e tota la tecnologia dei molins d'aiga — foguèt lèu suplantat per l'eficacitat dei turbinas.
1851 : lo Francés Gustave Le Gray (1820-1884) e lo Britanic Frederick Scott Archer (1813-1857) desvolopèron d'un biais independent un procès fotografic, dich collodion umid, qu'anava s'impausar fins ais ans 1870. A respècte dei sistèmas precedents, utilizava una solucion de nitrocellulòsa, d'alcoòl e d'etèr per melhorar la fixacion de l'imatge au supòrt. La qualitat de l'imatge èra tanben superiora. En revènge, la tecnica necessitava tractament rapide per revelar l'imatge e la nitrocellulòsa es una substància perilhosa en causa de son caractèr fòrça inflamable. Tres variantas d'aquela tecnica apareguèt : l'ambrotupe (un imatge positiu sus una placa de veire), lo ferrotipe ò tintipe (un imatge positiu sus una placa de metau) e un metòde basat sus un imatge negatiu sus una vitra.
1852 : premiera enonciacion dau premier e dau segond principis de la termodinamica per William Thomson (lord Kelvin).
Decès
- Amedeo Avogadro, quimista Italian.
- Honoré de Balzac, escrivan francés.
- Francis Beaufort, amirau britanic.
- Frederick Catherwood, dessenhaire anglés.
- Louis Daguerre, inventor francés.
- Louis Joseph Gay-Lussac, quimista e fisician francés.
- Georg Simon Ohm, fisician alemand.
- Christian Orsted, sabent danés.
- Robert Peel, Premier Ministre dau Reiaume Unit.
- Matthew Perry, comodòr estatsunidenc.
- John Lloyd Stephens, explorator estatsunidenc.
- Zachary Taylor, president estatsunidenc.
- Louis Jacques Thénard, quimista francés.
- Tokugawa Ieyoshi, shogun de Japon.