Munurin millum rættingarnar hjá "Løgtingsval"
+ eitt sindur av søgu & tabellurnar vendar á høvdið + rætting í valúrsliti |
No edit summary |
||
(35 intermediate revisions by 17 users not shown) | |||
Linja 1: | Linja 1: | ||
'''Løgtingsval''' er týdningarmesta valið í [[Føroyar|Føroyum]]. |
|||
Endamálið við ''løgtingsvali'' er, at velja tinglimir at sita á [[Løgting|Løgtingi]]. Valskipanin hevur verið rættiliga ymisk gjøgnum tíðirnar. Løgtingsval verða hildin við minst fýra ára millumbili. |
|||
Endamálið við ''løgtingsvali'' er, at velja tinglimir at sita á [[Løgting]]i. Valskipanin hevur verið rættiliga ymisk gjøgnum tíðirnar. Løgtingsval verða hildin við einum millumbili, sum í mesta lagi er fýra ár. |
|||
== Núverandi skipan == |
== Núverandi skipan == |
||
Núverandi valskipan er lutfalsval millum politiskar flokkar í einum landumfevnandi valdømi. 33 tinglimir verða valdir. Skipanin hevur verið galdandi frá [[løgtingsvalið 2008|løgtingsvalinum í 2008]] og er enn galdandi, tó at ávísar royndir verða gjørdar at fáa okkurt slag av valdømisskipan aftur. |
|||
Núverandi valskipan er lutfalsskipan við politiskum flokkum og valdømum. Sjey valdømi í ymiskum støddum eru í landinum. Í hvørjum valdømi verða eitt ávíst tal av tinglimum valt. Samsvarar valdu tinglimirnir hjá flokkunum ikki lutfalsliga við samlaða atkvøðubýtið hjá flokkum, verða upp til 5 tinglimir eykavaldir. Soleiðis hevur Løgtingið skiftandi tal av tinglimum millum 27 og 32. Men síðani verandi skipan kom í gildi í [[1978]] hevur altíð verið tørvur á øllum teimum eykavaldu. |
|||
== Søga == |
== Søga == |
||
Linja 10: | Linja 12: | ||
Henda nýggja lutfalsskipanin var ikki fullkomin tó. Í [[1918]] fekk Sambandsflokkurin 50,2% av atkvøðunum og Sjálvstýrisflokkurin 49,8%. Men Sambandsflokkurin fekk bara 9 tinglimir og Sjálvstýrisflokkurin 11. |
Henda nýggja lutfalsskipanin var ikki fullkomin tó. Í [[1918]] fekk Sambandsflokkurin 50,2% av atkvøðunum og Sjálvstýrisflokkurin 49,8%. Men Sambandsflokkurin fekk bara 9 tinglimir og Sjálvstýrisflokkurin 11. |
||
Kvinnur fingu valrætt til løgtingsval í [[1916]] og kundu fyrstu ferð velja í [[1918]]. |
|||
Í [[1923]] varð vallógin endurskoðað soleiðis, at eitt skiftandi tal av eykaumboðum skuldi útjavna møguligt skeivt býti millum politiskar flokkar. 3 tinglimir kundu veljast soleiðis. Í [[1930]] varð hetta talið hækkað til 5. |
Í [[1923]] varð vallógin endurskoðað soleiðis, at eitt skiftandi tal av eykaumboðum skuldi útjavna møguligt skeivt býti millum politiskar flokkar. 3 tinglimir kundu veljast soleiðis. Í [[1930]] varð hetta talið hækkað til 5. |
||
Valskipanin varð so lagað til í 1978, at tilsamans 27 tinglimir skuldu veljast í seks valdømum við ymiskum støddum. Eitt lógarásett tal av tinglimum í hvørjum valdømi. Samsvaraðu valdu tinglimirnir hjá flokkunum ikki lutfalsliga við samlaða atkvøðubýtið hjá flokkum, vórðu upp til 5 tinglimir eykavaldir. Soleiðis hevur Løgtingið skiftandi tal av tinglimum millum 27 og 32. Frá [[1978]], til og við løgtingsvalið í [[2004]] var altíð tørvur á øllum teimum eykavaldu. |
|||
Kvinnur fingu valrætt til løgtingsval í [[1916]] og kundu fyrstu ferð velja í [[1918]]. |
|||
== Valúrslit == |
== Valúrslit == |
||
Niðanfyri sæst talva við prosentbýtinum á løgtingsvali hjá hvørjum flokki sær eftir [[ |
Niðanfyri sæst talva við prosentbýtinum á løgtingsvali hjá hvørjum flokki sær í øllum landinum tilsamans eftir [[floksbýtið]] í [[1906]], tá ið fyrstu føroysku politisku flokkarnir blivu til. Jú longri afturi í tíðini løgtingsvalið er, jú verri passa bókstavirnir við valstavirnar hjá flokkunum. |
||
{|align="center" border="0" cellspacing="4" cellpadding="0" width="550" |
{|align="center" border="0" cellspacing="4" cellpadding="0" width="550" |
||
|'''A''' |
|'''A''' |
||
|er [[Fólkaflokkurin]] |
|er [[Fólkaflokkurin]] |
||
Linja 56: | Linja 60: | ||
|- |
|- |
||
|'''F''' |
|'''F''' |
||
|er [[Framsókn]] (2011-) / [[Kristiligi Fólkaflokkurin]] (1958-98) |
|||
|er [[Framburðsflokkurin]] |
|||
|'''L''' |
|'''L''' |
||
|er [[Framsóknarflokkurin]] |
|er [[Framsóknarflokkurin]] / [[Miðnámsflokkurin]] |
||
|} |
|} |
||
<br> |
<br /> |
||
{|cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" border="0"| |
{|cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" border="0" class="prettytable sortable" | |
||
!width="9%" align="left"|'''Prosentbýti''' |
!width="9%" align="left"|'''Prosentbýti''' |
||
!width="5%" align="right"|'''A''' |
!width="5%" align="right"|'''A''' |
||
Linja 81: | Linja 85: | ||
!width="5%" align="right"|'''T''' |
!width="5%" align="right"|'''T''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[ |
|align="left"|[[2015]], [[1. september|1/9]] |
||
|18,9 |
|||
|18,7 |
|||
|25,1 |
|||
|4,1 |
|||
|20,7 |
|||
|7,0 |
|||
| |
|||
|5,5 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|'''100''' |
|||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|||
|align="left"|[[2011]], [[29. oktober|29/10]] |
|||
|22,5 |
|||
|24,7 |
|||
|17,7 |
|||
|4,2 |
|||
|18,3 |
|||
|6,3 |
|||
| |
|||
|6,2 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|'''100''' |
|||
|-align="right" |
|||
|align="left"|[[2008]], [[19. januar|19/1]] |
|||
|20,1 |
|||
|21,0 |
|||
|19,3 |
|||
|7,2 |
|||
|23,3 |
|||
| |
|||
| |
|||
|8,4 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|0,7 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|'''100''' |
|||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|||
|align="left"|[[2004]], [[20. januar|20/1]] |
|||
|20,6 |
|20,6 |
||
|23,7 |
|23,7 |
||
Linja 100: | Linja 161: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[2002]] |
|align="left"|[[2002]], [[30. apríl|30/4]] |
||
|20,8 |
|20,8 |
||
|26,0 |
|26,0 |
||
Linja 119: | Linja 180: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1998]] |
|align="left"|[[1998]], [[30. apríl|30/4]] |
||
|21,3 |
|21,3 |
||
|18,1 |
|18,1 |
||
Linja 138: | Linja 199: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1994]] |
|align="left"|[[1994]], [[7. juli|7/7]] |
||
|16,0 |
|16,0 |
||
|23,4 |
|23,4 |
||
Linja 157: | Linja 218: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1990]] |
|align="left"|[[1990]], [[17. november|17/11]] |
||
|21,9 |
|21,9 |
||
|18,9 |
|18,9 |
||
Linja 176: | Linja 237: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1988]] |
|align="left"|[[1988]], [[8. november|8/11]] |
||
|23,2 |
|23,2 |
||
|21,2 |
|21,2 |
||
Linja 195: | Linja 256: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1984]] |
|align="left"|[[1984]], [[8. november|8/11]] |
||
|21,6 |
|21,6 |
||
|21,2 |
|21,2 |
||
Linja 214: | Linja 275: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1980]] |
|align="left"|[[1980]], [[8. november|8/11]] |
||
|18,9 |
|18,9 |
||
|23,9 |
|23,9 |
||
Linja 233: | Linja 294: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1978]] |
|align="left"|[[1978]], [[7. november|7/11]] |
||
|17,9 |
|17,9 |
||
|26,3 |
|26,3 |
||
Linja 252: | Linja 313: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1974]] |
|align="left"|[[1974]], [[7. november|7/11]] |
||
|20,5 |
|20,5 |
||
|19,1 |
|19,1 |
||
Linja 271: | Linja 332: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1970]] |
|align="left"|[[1970]], [[7. november|7/11]] |
||
|20,0 |
|20,0 |
||
|21,7 |
|21,7 |
||
Linja 290: | Linja 351: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1966]] |
|align="left"|[[1966]], [[8. november|8/11]] |
||
|21,6 |
|21,6 |
||
|23,7 |
|23,7 |
||
Linja 309: | Linja 370: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1962]] |
|align="left"|[[1962]], [[8. november|8/11]] |
||
|20,2 |
|20,2 |
||
|20,3 |
|20,3 |
||
Linja 328: | Linja 389: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1958]] |
|align="left"|[[1958]], [[8. november|8/11]] |
||
|17,8 |
|17,8 |
||
|23,7 |
|23,7 |
||
Linja 347: | Linja 408: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1954]] |
|align="left"|[[1954]], [[8. november|8/11]] |
||
|20,9 |
|20,9 |
||
|26,0 |
|26,0 |
||
Linja 366: | Linja 427: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1950]] |
|align="left"|[[1950]], [[8. november|8/11]] |
||
|32,3 |
|32,3 |
||
|27,3 |
|27,3 |
||
Linja 385: | Linja 446: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1946]] |
|align="left"|[[1946]], [[8. november|8/11]] |
||
|40,9 |
|40,9 |
||
|28,7 |
|28,7 |
||
Linja 404: | Linja 465: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1945]] |
|align="left"|[[1945]], [[6. november|6/11]] |
||
|43,4 |
|43,4 |
||
|24,4 |
|24,4 |
||
Linja 423: | Linja 484: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1943]] |
|align="left"|[[1943]], [[24. august|24/8]] |
||
|41,5 |
|41,5 |
||
|28,3 |
|28,3 |
||
Linja 442: | Linja 503: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1940]] |
|align="left"|[[1940]], [[30. januar|30/1]] |
||
|24,7 |
|24,7 |
||
|32,3 |
|32,3 |
||
Linja 461: | Linja 522: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1936]] |
|align="left"|[[1936]], [[28. januar|28/1]] |
||
| |
| |
||
|33,7 |
|33,7 |
||
Linja 480: | Linja 541: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1932]] |
|align="left"|[[1932]], [[19. januar|19/1]] |
||
| |
| |
||
|50,1 |
|50,1 |
||
Linja 499: | Linja 560: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1928]] |
|align="left"|[[1928]], [[23. januar|23/1]] |
||
| |
| |
||
|46,1 |
|46,1 |
||
Linja 518: | Linja 579: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1924]] |
|align="left"|[[1924]], [[22. januar|22/1]] |
||
| |
| |
||
|58,7 |
|58,7 |
||
Linja 537: | Linja 598: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1920]] |
|align="left"|[[1920]], [[10. november|10/11]] |
||
| |
| |
||
|58,4 |
|58,4 |
||
Linja 556: | Linja 617: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1918]] |
|align="left"|[[1918]], [[24. apríl|24/4]] |
||
| |
| |
||
|50,3 |
|50,3 |
||
Linja 575: | Linja 636: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1916]] |
|align="left"|[[1916]], [[28. februar|28/2]] |
||
| |
| |
||
|37,9 |
|37,9 |
||
Linja 594: | Linja 655: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1914]] |
|align="left"|[[1914]], [[2. februar|2/2]] |
||
| |
| |
||
|52,8 |
|52,8 |
||
Linja 613: | Linja 674: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1912]] |
|align="left"|[[1912]], [[2. februar|2/2]] |
||
| |
| |
||
|52,3 |
|52,3 |
||
Linja 632: | Linja 693: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1910]] |
|align="left"|[[1910]], [[12. februar|12/2]] |
||
| |
| |
||
|72,3 |
|72,3 |
||
Linja 651: | Linja 712: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1908]] |
|align="left"|[[1908]], [[2. februar|2/2]] |
||
| |
| |
||
|66,1 |
|66,1 |
||
Linja 670: | Linja 731: | ||
|'''100''' |
|'''100''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1906]] |
|align="left"|[[1906]], [[18. juli|18/7]] |
||
| |
| |
||
|62,4 |
|62,4 |
||
Linja 692: | Linja 753: | ||
Talvan niðanfyri sýnir valdar tinglimir á sama hátt sum talvan omanfyri sýnir prosentbýti millum politisku flokkarnar: |
Talvan niðanfyri sýnir valdar tinglimir á sama hátt sum talvan omanfyri sýnir prosentbýti millum politisku flokkarnar: |
||
{|cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" border="0"| |
{|cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" border="0" class="prettytable sortable" | |
||
!width="9%" align="left"|'''Tinglimir''' |
!width="9%" align="left"|'''Tinglimir''' |
||
!width="5%" align="right"|'''A''' |
!width="5%" align="right"|'''A''' |
||
Linja 712: | Linja 773: | ||
!width="5%" align="right"|'''T''' |
!width="5%" align="right"|'''T''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[ |
|align="left"|[[2015]], [[1. september|1/9]] |
||
|6 |
|||
|6 |
|||
|8 |
|||
|2 |
|||
|7 |
|||
|2 |
|||
| |
|||
|2 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|'''33''' |
|||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|||
|align="left"|[[2011]], [[29. oktober|29/10]] |
|||
|8 |
|||
|8 |
|||
|6 |
|||
|1 |
|||
|6 |
|||
|2 |
|||
| |
|||
|2 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|'''33''' |
|||
|-align="right" |
|||
|align="left"|[[2008]], [[19. januar|19/1]] |
|||
|7 |
|||
|7 |
|||
|6 |
|||
|2 |
|||
|8 |
|||
| |
|||
| |
|||
|3 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|0 |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
| |
|||
|'''33''' |
|||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|||
|align="left"|[[2004]], [[20. januar|20/1]] |
|||
|7 |
|7 |
||
|7 |
|7 |
||
Linja 731: | Linja 849: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[2002]] |
|align="left"|[[2002]], [[30. apríl|30/4]] |
||
|7 |
|7 |
||
|8 |
|8 |
||
Linja 750: | Linja 868: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1998]] |
|align="left"|[[1998]], [[30. apríl|30/4]] |
||
|8 |
|8 |
||
|6 |
|6 |
||
Linja 757: | Linja 875: | ||
|8 |
|8 |
||
|0 |
|0 |
||
|1 |
|||
|0 |
|0 |
||
|1 |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
Linja 769: | Linja 887: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1994]] |
|align="left"|[[1994]], [[7. juli|17/7]] |
||
|8 |
|||
|6 |
|6 |
||
|7 |
|||
|2 |
|||
|8 |
|8 |
||
| |
|5 |
||
| |
|2 |
||
| |
|4 |
||
|2 |
|||
|3 |
|||
|2 |
|||
| |
| |
||
| |
| |
||
Linja 788: | Linja 906: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1990]] |
|align="left"|[[1990]], [[17. november|17/11]] |
||
|7 |
|7 |
||
|6 |
|6 |
||
Linja 807: | Linja 925: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1988]] |
|align="left"|[[1988]], [[8. november|8/11]] |
||
|8 |
|8 |
||
|7 |
|7 |
||
Linja 826: | Linja 944: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1984]] |
|align="left"|[[1984]], [[8. november|8/11]] |
||
|7 |
|7 |
||
|7 |
|7 |
||
Linja 845: | Linja 963: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1980]] |
|align="left"|[[1980]], [[8. november|8/11]] |
||
|6 |
|6 |
||
|8 |
|8 |
||
Linja 864: | Linja 982: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1978]] |
|align="left"|[[1978]], [[7. november|7/11]] |
||
|6 |
|6 |
||
|8 |
|8 |
||
Linja 883: | Linja 1.001: | ||
|'''32''' |
|'''32''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1974]] |
|align="left"|[[1974]], [[7. november|7/11]] |
||
|5 |
|5 |
||
|5 |
|5 |
||
Linja 902: | Linja 1.020: | ||
|'''26''' |
|'''26''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1970]] |
|align="left"|[[1970]], [[7. november|7/11]] |
||
|5 |
|5 |
||
|6 |
|6 |
||
Linja 921: | Linja 1.039: | ||
|'''26''' |
|'''26''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1966]] |
|align="left"|[[1966]], [[8. november|8/11]] |
||
|6 |
|6 |
||
|6 |
|6 |
||
|7 |
|7 |
||
|5 |
|||
|1 |
|1 |
||
|5 |
|||
|1 |
|1 |
||
| |
| |
||
Linja 940: | Linja 1.058: | ||
|'''26''' |
|'''26''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1962]] |
|align="left"|[[1962]], [[8. november|8/11]] |
||
|6 |
|6 |
||
|6 |
|6 |
||
Linja 959: | Linja 1.077: | ||
|'''29''' |
|'''29''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1958]] |
|align="left"|[[1958]], [[8. november|8/11]] |
||
|5 |
|5 |
||
|7 |
|7 |
||
Linja 978: | Linja 1.096: | ||
|'''30''' |
|'''30''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1954]] |
|align="left"|[[1954]], [[8. november|8/11]] |
||
|6 |
|6 |
||
|7 |
|7 |
||
Linja 997: | Linja 1.115: | ||
|'''27''' |
|'''27''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1950]] |
|align="left"|[[1950]], [[8. november|8/11]] |
||
|8 |
|8 |
||
|7 |
|7 |
||
Linja 1.016: | Linja 1.134: | ||
|'''25''' |
|'''25''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1946]] |
|align="left"|[[1946]], [[8. november|8/11]] |
||
|8 |
|8 |
||
|6 |
|6 |
||
Linja 1.035: | Linja 1.153: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1945]] |
|align="left"|[[1945]], [[6. november|6/11]] |
||
|11 |
|11 |
||
|6 |
|6 |
||
Linja 1.054: | Linja 1.172: | ||
|'''23''' |
|'''23''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1943]] |
|align="left"|[[1943]], [[24. august|24/8]] |
||
|12 |
|12 |
||
|8 |
|8 |
||
Linja 1.073: | Linja 1.191: | ||
|'''25''' |
|'''25''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1940]] |
|align="left"|[[1940]], [[30. januar|30/1]] |
||
|6 |
|6 |
||
|8 |
|8 |
||
Linja 1.092: | Linja 1.210: | ||
|'''24''' |
|'''24''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1936]] |
|align="left"|[[1936]], [[28. januar|28/1]] |
||
| |
| |
||
|8 |
|8 |
||
Linja 1.111: | Linja 1.229: | ||
|'''24''' |
|'''24''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1932]] |
|align="left"|[[1932]], [[19. januar|19/1]] |
||
| |
| |
||
|11 |
|11 |
||
Linja 1.130: | Linja 1.248: | ||
|'''21''' |
|'''21''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1928]] |
|align="left"|[[1928]], [[23. januar|23/1]] |
||
| |
| |
||
|10 |
|10 |
||
Linja 1.149: | Linja 1.267: | ||
|'''23''' |
|'''23''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1924]] |
|align="left"|[[1924]], [[22. januar|22/1]] |
||
| |
| |
||
|13 |
|13 |
||
Linja 1.168: | Linja 1.286: | ||
|'''23''' |
|'''23''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1920]] |
|align="left"|[[1920]], [[10. november|10/11]] |
||
| |
| |
||
|10 |
|10 |
||
Linja 1.187: | Linja 1.305: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1918]] |
|align="left"|[[1918]], [[24. apríl|24/4]] |
||
| |
| |
||
|9 |
|9 |
||
Linja 1.206: | Linja 1.324: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1916]] |
|align="left"|[[1916]], [[28. februar|28/2]] |
||
| |
| |
||
|10 |
|10 |
||
Linja 1.225: | Linja 1.343: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1914]] |
|align="left"|[[1914]], [[2. februar|2/2]] |
||
| |
| |
||
|12 |
|12 |
||
Linja 1.244: | Linja 1.362: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1912]] |
|align="left"|[[1912]], [[2. februar|2/2]] |
||
| |
| |
||
|13 |
|13 |
||
Linja 1.263: | Linja 1.381: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1910]] |
|align="left"|[[1910]], [[12. februar|12/2]] |
||
| |
| |
||
|13 |
|13 |
||
Linja 1.282: | Linja 1.400: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
|-align="right" bgcolor="#eeeeee" |
||
|align="left"|[[1908]] |
|align="left"|[[1908]], [[2. februar|2/2]] |
||
| |
| |
||
|13 |
|13 |
||
Linja 1.301: | Linja 1.419: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|-align="right" |
|-align="right" |
||
|align="left"|[[1906]] |
|align="left"|[[1906]], [[18. juli|18/7]] |
||
| |
| |
||
|12 |
|12 |
||
Linja 1.320: | Linja 1.438: | ||
|'''20''' |
|'''20''' |
||
|} |
|} |
||
'''Viðmerkingar:''' í [[1946]] stillaðu Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin upp saman. Í talvuni við prosentbýti, er hetta sett undir Javnaðarflokkin. Í talvuni við tinglimum er hetta sett undir báðar flokkarnar. |
|||
== Keldur == |
== Keldur == |
||
*''Løgtingið 150. Hátíðarrit 3.'' Løgtingið, Tórshavn 2003. Ss. 78-79, 149-175. |
* ''Løgtingið 150. Hátíðarrit 3.'' Løgtingið, Tórshavn 2003. Ss. 78-79, 149-175. |
||
*''Val og valtøl.'' Einar Waag, Egið forlag, Klakksvík 1966. Ss. 1-12. |
* ''Val og valtøl.'' Einar Waag, Egið forlag, Klakksvík 1966. Ss. 1-12. |
||
[[Bólkur:Føroyskur politikkur]] |
[[Bólkur:Føroyskur politikkur]] |
||
[[Bólkur:Løgtingsval]] |
|||
[[Bólkur:Løgting]] |
Seinasta endurskoðan sum var 31. jul 2019 kl. 17:13
Løgtingsval er týdningarmesta valið í Føroyum.
Endamálið við løgtingsvali er, at velja tinglimir at sita á Løgtingi. Valskipanin hevur verið rættiliga ymisk gjøgnum tíðirnar. Løgtingsval verða hildin við einum millumbili, sum í mesta lagi er fýra ár.
Núverandi skipan
[rætta | rætta wikitekst]Núverandi valskipan er lutfalsval millum politiskar flokkar í einum landumfevnandi valdømi. 33 tinglimir verða valdir. Skipanin hevur verið galdandi frá løgtingsvalinum í 2008 og er enn galdandi, tó at ávísar royndir verða gjørdar at fáa okkurt slag av valdømisskipan aftur.
Søga
[rætta | rætta wikitekst]Áðrenn 1906 var løgtingsvalskipanin meirilutaskipan. Tað merkir, at ein lítil meiriluti kundi fáa allar tingsessir, meðan ein næstan líka stórur minniluti ongan fekk. Slíka skipan dámdu føroyingum ikki, og tí varð hon broytt til lutfalsskipan.
Henda nýggja lutfalsskipanin var ikki fullkomin tó. Í 1918 fekk Sambandsflokkurin 50,2% av atkvøðunum og Sjálvstýrisflokkurin 49,8%. Men Sambandsflokkurin fekk bara 9 tinglimir og Sjálvstýrisflokkurin 11.
Kvinnur fingu valrætt til løgtingsval í 1916 og kundu fyrstu ferð velja í 1918.
Í 1923 varð vallógin endurskoðað soleiðis, at eitt skiftandi tal av eykaumboðum skuldi útjavna møguligt skeivt býti millum politiskar flokkar. 3 tinglimir kundu veljast soleiðis. Í 1930 varð hetta talið hækkað til 5.
Valskipanin varð so lagað til í 1978, at tilsamans 27 tinglimir skuldu veljast í seks valdømum við ymiskum støddum. Eitt lógarásett tal av tinglimum í hvørjum valdømi. Samsvaraðu valdu tinglimirnir hjá flokkunum ikki lutfalsliga við samlaða atkvøðubýtið hjá flokkum, vórðu upp til 5 tinglimir eykavaldir. Soleiðis hevur Løgtingið skiftandi tal av tinglimum millum 27 og 32. Frá 1978, til og við løgtingsvalið í 2004 var altíð tørvur á øllum teimum eykavaldu.
Valúrslit
[rætta | rætta wikitekst]Niðanfyri sæst talva við prosentbýtinum á løgtingsvali hjá hvørjum flokki sær í øllum landinum tilsamans eftir floksbýtið í 1906, tá ið fyrstu føroysku politisku flokkarnir blivu til. Jú longri afturi í tíðini løgtingsvalið er, jú verri passa bókstavirnir við valstavirnar hjá flokkunum.
A | er Fólkaflokkurin | G | er Verkamannafylkingin | M | er Frælsisfylkingin |
B | er Sambandsflokkurin | H | er Miðflokkurin | N | er Sosialistiski Loysingarflokkurin |
C | er Javnaðarflokkurin | I | er Vinnuflokkurin | O | er Hin Føroyski Flokkurin |
D | er Sjálvstýrisflokkurin | J | er Loysingarflokkurin | U | er Uttanflokka |
E | er Tjóðveldisflokkurin | K | er Hin Stuttligi Flokkurin | T | er Tilsamans |
F | er Framsókn (2011-) / Kristiligi Fólkaflokkurin (1958-98) | L | er Framsóknarflokkurin / Miðnámsflokkurin |
Prosentbýti | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | U | T |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2015, 1/9 | 18,9 | 18,7 | 25,1 | 4,1 | 20,7 | 7,0 | 5,5 | 100 | |||||||||
2011, 29/10 | 22,5 | 24,7 | 17,7 | 4,2 | 18,3 | 6,3 | 6,2 | 100 | |||||||||
2008, 19/1 | 20,1 | 21,0 | 19,3 | 7,2 | 23,3 | 8,4 | 0,7 | 100 | |||||||||
2004, 20/1 | 20,6 | 23,7 | 21,8 | 4,6 | 21,7 | 5,2 | 2,4 | 100 | |||||||||
2002, 30/4 | 20,8 | 26,0 | 20,9 | 4,4 | 23,7 | 4,2 | 100 | ||||||||||
1998, 30/4 | 21,3 | 18,1 | 21,9 | 7,6 | 23,8 | 2,5 | 0,8 | 4,1 | 100 | ||||||||
1994, 7/7 | 16,0 | 23,4 | 15,3 | 5,6 | 13,7 | 6,3 | 9,5 | 5,8 | 1,9 | 2,4 | 100 | ||||||
1990, 17/11 | 21,9 | 18,9 | 27,5 | 8,8 | 14,7 | 5,9 | 2,3 | 100 | |||||||||
1988, 8/11 | 23,2 | 21,2 | 21,6 | 7,1 | 19,2 | 5,2 | 2,1 | 0,0 | 100 | ||||||||
1984, 8/11 | 21,6 | 21,2 | 23,4 | 8,5 | 19,5 | 5,8 | 100 | ||||||||||
1980, 8/11 | 18,9 | 23,9 | 21,7 | 8,4 | 19,0 | 8,2 | 100 | ||||||||||
1978, 7/11 | 17,9 | 26,3 | 22,3 | 7,2 | 20,3 | 6,1 | 100 | ||||||||||
1974, 7/11 | 20,5 | 19,1 | 25,8 | 7,2 | 22,5 | 2,5 | 2,5 | 100 | |||||||||
1970, 7/11 | 20,0 | 21,7 | 27,2 | 5,6 | 21,9 | 3,5 | 100 | ||||||||||
1966, 8/11 | 21,6 | 23,7 | 27,0 | 4,9 | 20,0 | 2,8 | 100 | ||||||||||
1962, 8/11 | 20,2 | 20,3 | 27,5 | 5,9 | 21,6 | 4,4 | 100 | ||||||||||
1958, 8/11 | 17,8 | 23,7 | 25,8 | 5,9 | 23,9 | 2,9 | 100 | ||||||||||
1954, 8/11 | 20,9 | 26,0 | 19,8 | 7,1 | 23,8 | 2,5 | 100 | ||||||||||
1950, 8/11 | 32,3 | 27,3 | 22,4 | 8,2 | 9,8 | 100 | |||||||||||
1946, 8/11 | 40,9 | 28,7 | 28,1 | 2,3 | 100 | ||||||||||||
1945, 6/11 | 43,4 | 24,4 | 22,8 | 9,4 | 100 | ||||||||||||
1943, 24/8 | 41,5 | 28,3 | 19,9 | 10,4 | 100 | ||||||||||||
1940, 30/1 | 24,7 | 32,3 | 23,9 | 16,2 | 1,6 | 1,3 | 100 | ||||||||||
1936, 28/1 | 33,7 | 24,0 | 34,2 | 8,1 | 100 | ||||||||||||
1932, 19/1 | 50,1 | 10,5 | 37,3 | 0,2 | 1,8 | 100 | |||||||||||
1928, 23/1 | 46,1 | 10,6 | 42,3 | 1,0 | 100 | ||||||||||||
1924, 22/1 | 58,7 | 39,1 | 2,2 | 100 | |||||||||||||
1920, 10/11 | 58,4 | 41,6 | 100 | ||||||||||||||
1918, 24/4 | 50,3 | 49,7 | 100 | ||||||||||||||
1916, 28/2 | 37,9 | 51,7 | 10,4 | 100 | |||||||||||||
1914, 2/2 | 52,8 | 47,2 | 100 | ||||||||||||||
1912, 2/2 | 52,3 | 41,6 | 6,0 | 100 | |||||||||||||
1910, 12/2 | 72,3 | 24,3 | 3,4 | 100 | |||||||||||||
1908, 2/2 | 66,1 | 33,9 | 100 | ||||||||||||||
1906, 18/7 | 62,4 | 37,6 | 100 |
Talvan niðanfyri sýnir valdar tinglimir á sama hátt sum talvan omanfyri sýnir prosentbýti millum politisku flokkarnar:
Tinglimir | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | U | T |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2015, 1/9 | 6 | 6 | 8 | 2 | 7 | 2 | 2 | 33 | |||||||||
2011, 29/10 | 8 | 8 | 6 | 1 | 6 | 2 | 2 | 33 | |||||||||
2008, 19/1 | 7 | 7 | 6 | 2 | 8 | 3 | 0 | 33 | |||||||||
2004, 20/1 | 7 | 7 | 7 | 1 | 8 | 2 | 0 | 32 | |||||||||
2002, 30/4 | 7 | 8 | 7 | 1 | 8 | 1 | 32 | ||||||||||
1998, 30/4 | 8 | 6 | 7 | 2 | 8 | 0 | 0 | 1 | 32 | ||||||||
1994, 17/7 | 6 | 8 | 5 | 2 | 4 | 2 | 3 | 2 | 0 | 0 | 32 | ||||||
1990, 17/11 | 7 | 6 | 10 | 3 | 4 | 2 | 0 | 32 | |||||||||
1988, 8/11 | 8 | 7 | 7 | 2 | 6 | 2 | 0 | 0 | 32 | ||||||||
1984, 8/11 | 7 | 7 | 8 | 2 | 6 | 2 | 32 | ||||||||||
1980, 8/11 | 6 | 8 | 7 | 3 | 6 | 2 | 32 | ||||||||||
1978, 7/11 | 6 | 8 | 8 | 2 | 6 | 2 | 32 | ||||||||||
1974, 7/11 | 5 | 5 | 7 | 2 | 6 | 1 | 0 | 26 | |||||||||
1970, 7/11 | 5 | 6 | 7 | 1 | 6 | 1 | 26 | ||||||||||
1966, 8/11 | 6 | 6 | 7 | 1 | 5 | 1 | 26 | ||||||||||
1962, 8/11 | 6 | 6 | 8 | 2 | 6 | 1 | 29 | ||||||||||
1958, 8/11 | 5 | 7 | 8 | 2 | 7 | 1 | 30 | ||||||||||
1954, 8/11 | 6 | 7 | 5 | 2 | 6 | 1 | 27 | ||||||||||
1950, 8/11 | 8 | 7 | 6 | 2 | 2 | 25 | |||||||||||
1946, 8/11 | 8 | 6 | 4 | 2 | 0 | 20 | |||||||||||
1945, 6/11 | 11 | 6 | 6 | 0 | 23 | ||||||||||||
1943, 24/8 | 12 | 8 | 5 | 0 | 25 | ||||||||||||
1940, 30/1 | 6 | 8 | 6 | 4 | 0 | 0 | 24 | ||||||||||
1936, 28/1 | 8 | 6 | 8 | 2 | 24 | ||||||||||||
1932, 19/1 | 11 | 2 | 8 | 0 | 0 | 21 | |||||||||||
1928, 23/1 | 10 | 2 | 11 | 0 | 23 | ||||||||||||
1924, 22/1 | 13 | 10 | 0 | 23 | |||||||||||||
1920, 10/11 | 10 | 10 | 20 | ||||||||||||||
1918, 24/4 | 9 | 11 | 20 | ||||||||||||||
1916, 28/2 | 10 | 9 | 1 | 20 | |||||||||||||
1914, 2/2 | 12 | 8 | 20 | ||||||||||||||
1912, 2/2 | 13 | 7 | 0 | 20 | |||||||||||||
1910, 12/2 | 13 | 7 | 0 | 20 | |||||||||||||
1908, 2/2 | 13 | 7 | 20 | ||||||||||||||
1906, 18/7 | 12 | 8 | 20 |
Viðmerkingar: í 1946 stillaðu Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin upp saman. Í talvuni við prosentbýti, er hetta sett undir Javnaðarflokkin. Í talvuni við tinglimum er hetta sett undir báðar flokkarnar.
Keldur
[rætta | rætta wikitekst]- Løgtingið 150. Hátíðarrit 3. Løgtingið, Tórshavn 2003. Ss. 78-79, 149-175.
- Val og valtøl. Einar Waag, Egið forlag, Klakksvík 1966. Ss. 1-12.