Azido nitriko: berrikuspenen arteko aldeak
t Autoritate kontrola jartzea |
No edit summary Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin |
||
1. lerroa: | 1. lerroa: | ||
{{konposatu kimiko infotaula}} |
|||
{{Chembox |
|||
| verifiedrevid = 476996354 |
|||
| ImageFile1 = Nitric-acid-2D-dimensions.png |
|||
| ImageSize1 = 200 |
|||
| ImageName1 = Formula estrukturala |
|||
| ImageFileL3 = Nitric-acid-3D-balls-B.png |
|||
| ImageSizeL3 = 140 |
|||
| ImageNameL3 = Modelo |
|||
| ImageFileR3 = Nitric-acid-3D-vdW-A.png |
|||
| ImageSizeR3 = 121 |
|||
| ImageNameR3 = Erresonantzia modelo |
|||
| IUPACName = Azido nitriko |
|||
| SystematicName = |
|||
| Section1 = {{Chembox Identifiers |
|||
| CASNo = 7697-37-2 |
|||
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}} |
|||
| PubChem = 944 |
|||
| PubChem_Ref = {{Pubchemcite|correct|PubChem}} |
|||
| ChemSpiderID = 919 |
|||
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} |
|||
| UNII = 411VRN1TV4 |
|||
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} |
|||
| EINECS = 231-714-2 |
|||
| UNNumber = 2031 |
|||
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} |
|||
| KEGG = D02313 |
|||
| MeSHName = Nitric+acid |
|||
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} |
|||
| ChEBI = 48107 |
|||
| RTECS = QU5775000 |
|||
| Gmelin = 1576 |
|||
| 3DMet = B00068 |
|||
| SMILES = [N+](=O)(O)[O-] |
|||
| SMILES1 = ON(=O)=O |
|||
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} |
|||
| ChEMBL = 1352 |
|||
| StdInChI = 1S/HNO3/c2-1(3)4/h(H,2,3,4) |
|||
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |
|||
| InChI = 1/HNO3/c2-1(3)4/h(H,2,3,4) |
|||
| StdInChIKey = GRYLNZFGIOXLOG-UHFFFAOYSA-N |
|||
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |
|||
| InChIKey = GRYLNZFGIOXLOG-UHFFFAOYAO}} |
|||
| Section2 = {{Chembox Properties |
|||
| H = 1 |
|||
| N = 1 |
|||
| O = 3 |
|||
| ExactMass = 62.995642903 g mol<sup>−1</sup> |
|||
| Appearance = Likido garden |
|||
| Density = 1.5129 g cm<sup>−3</sup> |
|||
| Solubility = Guztiz disolbagarria |
|||
| MeltingPtC = -42 |
|||
| BoilingPtC = 83 |
|||
| Boiling_notes = 68% soluzioak 121 °C-tan irakiten du |
|||
| pKa = -1.4 |
|||
| RefractIndex = 1.397 (16.5 °C) |
|||
| Dipole = 2.17 ± 0.02 D}} |
|||
| Section4 = {{Chembox Thermochemistry |
|||
| DeltaHf = −207 kJ·mol<sup>−1</sup><ref name=b1>{{erreferentzia| abizena = Zumdahl |izena= Steven S.|izenburua =Chemical Principles 6th Ed.| argitaletxea = Houghton Mifflin Company| urtea = 2009| isbn = 0-618-94690-X|orrialdea=A22}}</ref> |
|||
| Entropy = 146 J·mol<sup>−1</sup>·K<sup>−1</sup><ref name=b1/> |
|||
}} |
|||
| Section7 = {{Chembox Hazards |
|||
| ExternalMSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0183.htm ICSC 0183]<br />[http://msds.chem.ox.ac.uk/NI/nitric_acid.html PCTL Safety Website] |
|||
| EUIndex = 007-004-00-1 |
|||
| EUClass = {{Hazchem C}} {{Hazchem O}} {{Hazchem T}} |
|||
| RPhrases = {{R8}} {{R35}} |
|||
| SPhrases = {{S1/2}} {{S23}} {{S26}} {{S36}} {{S45}} |
|||
| NFPA-H = 4 |
|||
| NFPA-R = 0 |
|||
| NFPA-F = 0 |
|||
| NFPA-O = OX |
|||
| FlashPt = Ez sukoi |
|||
}} |
|||
| Section8 = {{Chembox Related |
|||
| OtherAnions = |
|||
| OtherCations = [[Sodio nitrato]]<br />[[Potasio nitrato]]<br />[[Amonio nitrato]] |
|||
| OtherCpds = [[Dinitrogeno pentoxido]] |
|||
}} |
|||
}} |
|||
'''Azido nitriko''' [[azido]] sendoa da, [[kaustiko]]a, eta energia handiko [[oxidatzaile]]a (HNO<sub>3</sub>). Egoera garbian, likido koloregabea da. Uretan urtzen da, eta hainbat [[kontzentrazio]]tan saltzen da merkatuan. 78 °C-an irakiten du. Argitan jartzean, likidoari kolore horixka ematen dion [[nitrogeno dioxido]]a askatzen du; hortik datorkio batzuetan izaten duen kolorea. |
'''Azido nitriko''' [[azido]] sendoa da, [[kaustiko]]a, eta energia handiko [[oxidatzaile]]a (HNO<sub>3</sub>). Egoera garbian, likido koloregabea da. Uretan urtzen da, eta hainbat [[kontzentrazio]]tan saltzen da merkatuan. 78 °C-an irakiten du. Argitan jartzean, likidoari kolore horixka ematen dion [[nitrogeno dioxido]]a askatzen du; hortik datorkio batzuetan izaten duen kolorea. |
||
14:08, 26 apirila 2020ko berrikusketa
Azido nitriko | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
Formula kimikoa | HNO3 |
SMILES kanonikoa | [N+(=O)(O)[O-]&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua] |
MolView | [N+(=O)(O)[O-] 3D eredua] |
Konposizioa | oxigeno, Nitrogeno eta hidrogeno |
Base konjokatua | Nitrato |
Mota | mineral acid (en) ![]() ![]() ![]() |
Ezaugarriak | |
Dentsitatea | 1,5 g/cm³ (77 °C) |
Errefrakzio indiziea | 1,397 |
Azidotasuna (pKa) | −1,64 |
Momentu dipolarra | 2,17 D |
Fusio-puntua | −42 °C −41,6 °C |
Irakite-puntua | 83 °C (760 Torr) 83 °C (101,325 kPa) |
Fusio-entalpia | 2,17 D |
Formazio entalpia estandarra | −174,1 kJ/mol |
Baporizazio entalpia | 39,1 kJ/mol |
Lurrun-presioa | 48 mmHg (20 °C) |
Masa molekularra | 62,995643 Da |
Erabilera | |
Rola | lehergai eta strong acid (en) ![]() |
Arriskuak | |
NFPA 704 | |
Denboran ponderatutako esposizio muga | 5 mg/m³ (10 h, Ameriketako Estatu Batuak) |
Denbora laburreko esposizio muga | 10 mg/m³ (baliorik ez) |
IDLH | 64,5 mg/m³ |
Eragin dezake | nitric acid exposure (en) ![]() |
Identifikatzaileak | |
InChlKey | GRYLNZFGIOXLOG-UHFFFAOYSA-N |
CAS zenbakia | 7697-37-2 eta 12507-77-6 |
ChemSpider | 919 |
PubChem | 944 |
Reaxys | 3587310 |
Gmelin | 48107 |
ChEBI | 1576 |
ChEMBL | CHEMBL1352 |
NBE zenbakia | 2031 |
RTECS zenbakia | QU5775000 |
ZVG | 1370 |
DSSTox zenbakia | QU5775000 |
EC zenbakia | 231-714-2 |
ECHA | 100.028.832 |
MeSH | D017942 |
RxNorm | 1311391 |
KNApSAcK | C00050487 |
UNII | 411VRN1TV4 |
KEGG | D02313 |
Azido nitriko azido sendoa da, kaustikoa, eta energia handiko oxidatzailea (HNO3). Egoera garbian, likido koloregabea da. Uretan urtzen da, eta hainbat kontzentraziotan saltzen da merkatuan. 78 °C-an irakiten du. Argitan jartzean, likidoari kolore horixka ematen dion nitrogeno dioxidoa askatzen du; hortik datorkio batzuetan izaten duen kolorea.
Lehenago, azido sulfurikoa eta sodio nitratoa erreakzionaraziz lortzen zen: 2 NaNO3 + H2SO4 → Na2SO4 + 2 HNO3. Gaur egun, amoniakoaren oxidazio katalitikoaren bidez lortzen da, platinozko katalizatzaileak erabiliz. Ia metal denei erasotzen die. Argitan, lurrun arriskutsuak askatzen ditu, konposatu organikoak ukitzen baditu su hartzeko arriskua dago, eta giza gorputzeko azala eta muki-mintzak erretzen ditu. Ongarriak, plastikoak, koloregaiak, lehergaiak, sintesi-konposatu organikoak eta beste zenbait konposatu lortzeko ekoizteko erabiltzen da; metalurgian, mineralen flotazioan, eta erregai nuklearrak berriro prozesatzeko ere erabiltzen da.
Erreferentziak
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.