Formoso: berrikuspenen arteko aldeak
t Robota: Birzuzenketak konpontzen |
tNo edit summary |
||
(9 erabiltzailek tartean egindako 10 berrikusketa ez dira erakusten) | |||
1. lerroa: | 1. lerroa: | ||
{{Biografia_infotaula_automatikoa |
|||
{{Agintari infotaula |
|||
|jaiotza data= [[circa|c.]] [[816]] |
|||
| izena = Formoso<br />''Formosus PP. I'' |
|||
|heriotza data= {{data|896|4|4}} |
|||
| irudia = PopeFormosusBW.jpg |
|||
| armarria = |
|||
| kargua = [[Aita santuen zerrenda|Aita Santua]] |
|||
| hasiera = [[891]] |
|||
| bukaera = [[896]] |
|||
| aurrekoa = [[Eztebe V.a]] |
|||
| ondorengoa =[[Bonifazio VI.a]] |
|||
| 1data1 = Jaiotzezko izena |
|||
| 1data2 = |
|||
| jaiodata = [[816]] inguru |
|||
| jaiolekua = [[Ostia]], [[Italiako Erresuma]] |
|||
| hildata = [[896]]ko [[apirilaren 4]]a |
|||
| hillekua = [[Erroma]], [[Italiako Erresuma]] |
|||
| erlijioa = [[Erromatar Eliza Katolikoa|Eliza Katoliko Erromatarra]] |
|||
| sinadura = |
|||
| oharrak = |
|||
}} |
}} |
||
⚫ | '''Formoso'''<ref>{{Erreferentzia|url= |
||
⚫ | '''Formoso'''<ref>{{Erreferentzia|url=https://www.euskaltzaindia.eus/dok/arauak/Araua_0129.pdf |izenburua= 129. araua: Aita santuen izenak|egilea=[[Euskaltzaindia]]}}</ref> ([[Ostia]], [[circa|c.]] [[816]] - † [[Erroma]], [[896]]ko [[apirilaren 4]]a) [[Erromatar Eliza Katolikoa|Eliza Katolikoaren]] 111. [[Aita santu|Aita Santua]] izan zen [[891]] eta [[896]] urteen bitartean. |
||
Bere agintaldia istilutsua zen oso eta hil ondoren epaitua izan zen. |
|||
Bere agintaldia istilutsua izan zen oso. [[Ageltrude]] enperatrizarekin etsaitu zen, haren seme [[Lambert II.a Spoletokoa|Lamberto]] ez zuelako nahi izan [[Germaniako Erromatar Inperio Santua|Germaniako Erromatar Inperio Santuko]] enperadore izendatu, eta Ageltruderen etsaiekin, [[Karolingioak|karolingioekin]], lerratu zen [[Arnulfo Karintiakoa]] enperadore izendatuz. Ondorioz, Ageltrudek eta Lambertok [[Erroma]]tik ihes egin behar izan zuten. Baina Arnulfo perlesiak jota geratu zen izendapenetik gutxira, eta aita santua bera ere garai bertsuan hil zen. |
|||
Orduan, Ageltrude Erromako politika kontrolatzera itzuli zen, eta aita santu berriaren izendapena inposatzeaz gain, Formosoren gorpua hilobitik ateratzeko agindu zuen, eta epaitzeko. Halaxe egin zen, [[Gorpuaren Sinodoa|Gorpuaren sinodoa]] esan izan zaion espektakulu bitxian. |
|||
Formosoren aurkako akusazioak egin ziren: lege kanonikoak zionearen aurka egoitzak transmigratzea, zin egite faltsua, eta apezpiku izatea benetan laikoa zenean. Epaiak Formoso erruduna zela ebatzi zuten. Gorpuari arropak kendu zizkioten eta eskubiko eskuko hiru hatz moztu zizkioten, bizirik zegoenean horiek erabili baitzituen bedeinkazioak emateko. Formalki, gainera, bere agintaldiko ordenazio eta agindu guztiak bertan behera geratu ziren. |
|||
== Ikus, gainera == |
|||
[[Fitxategi:Jean Paul Laurens Le Pape Formose et Etienne VI 1870.jpg|thumb|250px|[[Jean Paul Laurens]]en ''Formoso aita santua eta Eztebe VI.a'' margolana, 1870an egina. Formosoren hilotza epaitu zuteneko sinodoa da gaia.]] |
|||
* [[Gorpuaren Sinodoa]] |
|||
== Erreferentziak == |
== Erreferentziak == |
||
29. lerroa: | 23. lerroa: | ||
{{Aita santu aurkibidea}} |
{{Aita santu aurkibidea}} |
||
{{Biografia zirriborroa| |
{{Biografia zirriborroa|Italia}} |
||
{{bizialdia|816ko|896ko|Formoso}} |
|||
[[Kategoria:Aita santuak]] |
[[Kategoria:Aita santuak]] |
||
[[Kategoria: |
[[Kategoria:Erroman hildakoak]] |
||
[[Kategoria:896ko heriotzak]] |
Hauxe da oraingo bertsioa, 21:31, 3 uztaila 2024 data duena
Formoso | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
891ko urriaren 10a - 896ko apirilaren 4a ← Eztebe V.a - Bonifazio VI.a → | |||
Bizitza | |||
Jaiotza | Erroma, c. 816 | ||
Herrialdea | ![]() | ||
Heriotza | Erroma, 896ko apirilaren 4a (79/80 urte) | ||
Hobiratze lekua | San Petri basilika | ||
Heriotza modua | : pozoitzea | ||
Hezkuntza | |||
Hizkuntzak | latina | ||
Jarduerak | |||
Jarduerak | diplomazialaria, apaiz katolikoa eta idazlea | ||
Lantokia(k) | Erroma eta Aita Santuen Lurraldea | ||
Sinesmenak eta ideologia | |||
Erlijioa | Erromatar Eliza Katolikoa | ||
![]() ![]() |
Formoso[1] (Ostia, c. 816 - † Erroma, 896ko apirilaren 4a) Eliza Katolikoaren 111. Aita Santua izan zen 891 eta 896 urteen bitartean.
Bere agintaldia istilutsua izan zen oso. Ageltrude enperatrizarekin etsaitu zen, haren seme Lamberto ez zuelako nahi izan Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore izendatu, eta Ageltruderen etsaiekin, karolingioekin, lerratu zen Arnulfo Karintiakoa enperadore izendatuz. Ondorioz, Ageltrudek eta Lambertok Erromatik ihes egin behar izan zuten. Baina Arnulfo perlesiak jota geratu zen izendapenetik gutxira, eta aita santua bera ere garai bertsuan hil zen.
Orduan, Ageltrude Erromako politika kontrolatzera itzuli zen, eta aita santu berriaren izendapena inposatzeaz gain, Formosoren gorpua hilobitik ateratzeko agindu zuen, eta epaitzeko. Halaxe egin zen, Gorpuaren sinodoa esan izan zaion espektakulu bitxian.
Formosoren aurkako akusazioak egin ziren: lege kanonikoak zionearen aurka egoitzak transmigratzea, zin egite faltsua, eta apezpiku izatea benetan laikoa zenean. Epaiak Formoso erruduna zela ebatzi zuten. Gorpuari arropak kendu zizkioten eta eskubiko eskuko hiru hatz moztu zizkioten, bizirik zegoenean horiek erabili baitzituen bedeinkazioak emateko. Formalki, gainera, bere agintaldiko ordenazio eta agindu guztiak bertan behera geratu ziren.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Jean_Paul_Laurens_Le_Pape_Formose_et_Etienne_VI_1870.jpg/250px-Jean_Paul_Laurens_Le_Pape_Formose_et_Etienne_VI_1870.jpg)
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![]() |
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Formoso ![]() |
![]() |
Artikulu hau Italiako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |