Οι διαδικασίες του εγκεφάλου ξεπερνούν εκείνες του σύμπαντος ,λένε οι ερευνητές της γνωστικής επιστήμης.Αλλά άπειρο είναι και το διπλανό δωμάτιο,άπειρο κι απροσπέλαστο κι ένα μόριο σκόνης.Ο εσωτερικός χρόνος είναι δική μας υπόθεση:
Ο εσωτερικός χρόνος είναι δική μας υπόθεση:»η πράξη μας ανοίγει τον χρόνο σαν φύλλο κι εκείνος τα βλέπει όλα».
Η απόσταση που χωρίζει τους ερωμένους είναι μεγαλύτερη από την απόσταση που χωρίζει δυό αστέρια των οποίων το φως δεν έχει φτάσει ακόμη από το ένα στο άλλο,έγραφε στην Κιμίκο ο Λευκάδιος.(Λέει και κάτι ακόμα πιο σπουδαίο εκεί,ο Χερν: Η προσπάθεια που κάνει μια ψυχή να ξεχάσει ,είναι απείρως πιο εύκολη από την προσπάθεια να ξεχαστεί από τον εραστή της- Κιμίκο : Να ξεχάσω δεν έχει πόνο, να με ξεχάσει συγκλονίζομαι.-Να πεις στον πατέρα σου,χάρηκα που είδα το γιό σου).
Το φως του Κάλβου για να φτάσει εδώ κάτω ,πέρα του ότι χρειάστηκε να συμβάλλει τα μέγιστα ένας Παλαμάς,πήρε εβδομήντα χρόνια, τόσο μακρινό αστέρι ήταν.
«Ο χρόνος της ψυχής είναι διάρκεια και η ιστορική της εκδοχή αυτογνωσία».
Όλοι οι χρόνοι είναι εδώ σε μας πρώτα απ όλα.Ένα μουσικό κομμάτι μπορεί να τον διαστείλλει πάραυτα ,για να έχω ένα παράδειγμα.Στην έκσταση και τον έρωτα επίσης.
Η μέρα έχει πολλές τσέπες ,λέει ο Νίτσε.
Παρατηρώντας μία και μόνο μέρα, βλέπει κανείς πως δεν είναι σε όλα τα σημεία της ισόχρονη,έχει κενά και πλήρη σαν μουσικό κομμάτι.Οι παύσεις είναι το σπουδαίο.Το φρένο στην ανάσα, το λαχάνιασμα. Όταν ασθμαίνοντας μετράς οξυγόνο και το νιώθεις πολύτιμο.
Ύστερα είναι ο χρόνος ονείρου ο χρόνος ταξιδιού.
Η γλώσσα μάς μιλάει όπως εκείνη θέλει, έρχεται από πολύ μακριά και εμείς δεν είμαστε παρά τα εφήμερά της στην κυανή της διαφάνεια
σε μια πιρόγα με μια πειραστή μ’ έχει απαγάγει η ομορφιά της
με εισάγει στα πάθη της στα μυστικά κοράλια της
και μες στο στρείδι θερίζουμε μαργαριτάρια ηδονές
όχι χρώματα μόνο ρίζες μάγμα, αλούβιες ουσίες
γύρω όστρακα μια καλύβα με σκελετό από αρχαιοϊχθύ
σπηλιά υποθαλάσσια με έχεις αιχμαλωτίσει
μου έχεις κρύψει τον αναπνευστήρα από κάπου σου τραγουδούν ξωτικά
φυσικό ραδιόφωνο είσαι καλή θα σου το χρωστώ
σε ανασαίνω επιθυμία επιθυμώ την επιθυμία σου
ψάρι σου άφωνος βρίσκεις τρόπο να ανοίξεις
σαν σε γυάλα χρυσοσκορπίδια και γύρω λάβα και μέσα λάβα
και να αστράφτεις στον ήλιο κορμί αναμμένο μεσημέρι
δεν μου φτάνουν τα χέρια να σ αγκαλιάζω θέλω κι άλλο
σε αγκαλιάζω όλη και περισσεύεις άλλη τόση
απέραντη αδιόδευτη μυρίζω το λουλούδι σου είσαι νέκταρ
κρασί οινοχόη ακολουθώ το στόμα σου μαγεμένος
«γκρεμοτσακίζονται ένα κοπάδι σμέρνες
σπάνε οι πόρτες του βυθού» γλείφω μαύρο αλάτι
δεν είμαι τράγος είμαι τραγούδι
πώς τη λένε αυτή την αποστολή;
τα νύχια σου κοχύλια με οδηγούν ,
βενθικά πελάγη ώ βένθος μου
πόσο θέλω να σε κατέβω! πόσο θέλω να σε ανέβω!
δεν έχεις όχθες μόνο αλάβαστρο καμπύλες
που με ανατέλλουν είσαι η Συντέλεια
(με την έννοια της πολύ τέλειας)
ξέρεις τι θα πεί όλεθρος , καταστροφή
εγώ μόνο προσευχή, στον ήλιο μου, εσένα.
την ανελέητη, να με ελεήσεις
που πολλά τα ελέη σου δέσποινα κι έγειανα!
αγάπη θαλασσοταραχή! καύτρα με καύτρα
600 βαθμοί με 600,τόσο είναι στην κάφτρα του τσιγάρου
λιώνουν τα μέταλλα φαρμακομο..α είσαι πουλί
είσαι θαλασσοπούλι ταραχή να κι εγώ να φανερώνω τα μυστικά σου.
μέσα στην αμυγδαλόκαψα η ψίχα και παραμέσα το άνθος,μάτια μου,μάτια μύγδαλα και στον κανθό ακριβοθορώ απο κεί που τρέχει λάδι οπιούχο και μ αρρωσταίνει γιατί ακούω κραυγή ναι λοξή λοξή των ματιών κραυγή και μαύρα κύματα μελανούρι έβαψες τα χείλη με μελάνι και τι άλλο έβαψες με μελάνι; με σκοτάδι; πηγάδι μαύρο με καταχνιά στα μάτια τι θες; τι δε θες; τι χθες τι προχθές τι α-χθες τι αχ-ποτέ;
Σε τί έχω εμπιστοσύνη;Εμπιστεύομαι εμένα,οπότε τα άλλα ακολουθούν.Το θέλεις να είναι εκκλησία, που δεν είναι, και θέλεις παράλληλα να είναι κατάλληλο για την άπλα σου,που πάλι δεν είναι,γιατί είναι στενό σ αυτά. Είναι σαν να ζητάς απ το βιβλίο να σου τα πει όλα με τη μία,όσα εσύ δεν ξέρεις αλλά τα θέλεις μονομιάς. Όποιος δεν αντιλαμβάνεται τι είναι τούτο εδώ,δεν πρέπει να έχει και την αξίωση να τον ακούμε,λες και ξέρει το Διαδίκτυο σαν το χέρι του ή καλλίτερα,η καλλίτερη κριτική είναι να πάει σπίτι και ν α αφήσει αυτούς που κάτι σκαμπάζουν ,να έχουν το λόγο επ αυτού ή όποιου άλλου ζητήματος,δεν είναι όλοι για όλα. «το ξύλο είναι πιο δυνατό στο νερό απ’ το ατσάλι, ας αφεθούμε όπως το ξύλο να μας πάει το νερό,μη παριστάνουμε το σίδερο,γιατί θα πάμε στον πάτο-μην στέκεις αυτού λες και κατάπιες ρομφαία. Το Διαδίκτυο είναι ο κόσμος ανεβασμένος σε νεοφανή ορίζοντα,ό,τι και όποιος είναι εκτός είναι και τεχνολογικά και πνευματικά απροσάρμοστος και κατά πάντα άτυχος.Όσο για το φβ είναι μια επί μέρους πλατφόρμα του ΔΔ ,με πολλαπλές δυνατότητες ,ένας επικοινωνιακός χείμαρρος. Aλλά,αν έχουν,μπλογκ, σελίδα ,εμαιλ,προφίλ, σε καμιά δεκαριά σάιτ ,και σε φόρoυμ εγγραφές,είναι και φαρισαίοι. Δεν αξιολογείται έτσι το ΔΔ και οι νέες τεχνολογίες ,παρά μόνο από τους έχοντες στενό ορίζοντα.Όχι μόνο χρειάζονται ,είναι επέκταση του πνεύματος κι όχι απλά του χεριού όπως αίφνης είναι το εργαλείο.Είναι πνευματικές διατάξεις,ανήκουστες μισό αιώνα πριν,ανατρέπονται άρδην τα μέχρι πρότινος δεδομένα.Χώρος και χρόνος αλλάζουν ,μαζί και η έννοιά τους. Δεν ακούω εγω τέτοια,τα απαιχθάνομαι.Δεν με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι γενικά και οι ανθρωπότητες ,τίποτε το αφηρημένο δε με νοιάζει,τίποτε γενικό κι αδιάφορο.Με ενδιαφέρει η λεπτομέρεια,και η ανάλυση του συγκεκριμμένου μετά λόγου γνώσεως ,κι όχι κουραφέξαλα και έξαλλα. Και μη βαφτίζεις τις κουταμάρες απόψεις,άλλωστε και οι τελευταίες έχουν διαβάθμιση ,καλές λιγότερο καλές κακές χείριστες.
*ας εκτροχιαστεί και κάπως το ζήτημα δεν θα το κάνουμε ομογενοποιημένο γάλα.
Μελέτη της διάλυσης,η νέα μορφή θα προκύψει από δρόμους που η μαντεψιά τους δύσκολη,και όμως κυοφορείται.Παρακολουθούμε το τέντωμα,είναι οι τάσεις νέων δυνάμεων που ωθούν ως τεκτονικές πλάκες,γιατί τεκτονικές αλλαγές έρχονται.Μεγάλα κατ αρχήν Πολιτειακά σχήματα.Γιγαντιαίες αλλαγές στο ενεργειακό τεχνολογικό, διαστημικό κλπ Αλλά από κάτω οι σχέσεις είναι σε πιο δυναμική πορεία,την επιφάνεια τους αντιλαμβανόμαστε ,τα σημαντικά είναι αόρατα
τα πράγματα δεν συμβαίνουν σύμφωνα με τους δείχτες του ρολογιού,τους δείκτες της ιστορίας πρέπει να τους κινήσουμε εμείς καθώς και τους δείκτες της σκέψης,αλλιώς το μυαλό μας θα μείνει ακίνητο να κοιτάει ως Ραν ταν πλαν.
Τι σημαίνει αυτό,έχουμε επικυριαρχία στον πνευματικό ορίζοντα ιδεοληπτικών μοτίβων, με αυτά πήγαμε στον πάτο. Πνευματική αφύπνιση θα έχουμε όταν αυτό γίνει συνείδηση και το αποτινάξουμε να λυθούν οι ζυγοί που μας βουλιάξανε. Ανάσχεση της πνευματικής τυραννίας ,πίσω στα δικά μας και νέο βήμα πρόσσω. Και θα αναλάβουμε την πραγματική στήριξη της χώρας να πούμε που πως θα συμβεί και είναι αναγκαίο και προϋπόθεση ανάταξης.Αναγκαστικά τα δάνεια όμως η ελευθερία δική μας.
Τα μάτια δεν βλέπουν καλά το Θεό, παρά μόνο μέσα από δάκρυα.Βίκτωρ Ουγκώ.
Κάτι ρυθμικό είναι πάντοτε παρόν στον τραγικό στίχο,ακόμα και στη δημοτική.
Όταν καμιά φορά παρίσταμαι σε παρουσιάσεις ποιητικών συλλογών,τη στιγμή που απαγγέλλεται ποίηση ,κάνω μια νοερή απαγγελία του «άσματος ασμάτων» στην εξωτική μετάφραση των 0′ (=εβδομήκοντα) και ύστερα στρέφω το αυτί μου στα απαγγελλόμενα , ακονισμένο σ αυτή τη ρυθμική μουσική κλίμακα ,διαπιστώνω ότι είναι ιδιαιτέρα απαιτητική η ακοή μου τότε.
Ο στόμφος στην ελληνική ,μόνο ως στόμφος γίνεται κατανοητός,δηλ ως παίξιμο του ηθοποιού ανεβασμένο στους κοθόρνους της απαγγελίας.Μόνο απεναντί μας.
Σήμερα ο στόμφος ,στην τρέχουσα ποίηση,είναι απαράδεκτος.
Η ανάγνωση της ποίησης από τον ίδιο τον ποιητή μόλις που πρέπει να χρωματίζει τα νοήματα.
«Η αδύναμη ομορφιά μισεί τη διάνοια»(Χ.)
‘Οταν ανατάμεις με ένα υπόγειο καυστικό χιούμορ τις ποιητικές έξεις σίγουρα οδηγείσαι σε μιά ποίηση που δεν βασίζεται σε στολίδια για να αρέσει.Εκτιμάς και τα κόκκαλα της γλώσσας και τη σάρκα του νοήματος,αξιώνεται το νέο αίσθημα,οι συλλήψεις οδηγούνται τουλάχιστον εκτός πεπατημένης,κάτι καινούργιο αρχίζει να ζεί.
Να, γιατί απονέμουν τα εύσημα στον Όσκαρ. Επειδή τραβάει το χαλί στις ωραιοπάθειες,κι επειδή ξηλώνει τα τετριμμένα και όσα χαϊδεύουν τ αυτιά .Για το διαβρωτικό οξύ του.Η φράση πρέπει να απαλλάσσει το λόγο από τα φτιασίδια ,όπως το πορτραίτο διαβρώνει τα κύρια χαρακτηριστικά για να περάσει πέρα απ το φθαρμένο γούστο της καλαισθησίας.
Και η τερατώδης φωτογράφιση με τα χιλιάδες κορμιά γυμνά στο δρόμο.
Εκείνο που πουλιέται είναι ακριβώς αυτή η έκθεση ,του γυμνού.Ένα σχεδόν σμπρωξίδι για το μάτι.
__________
Έχεις φτάσει κι έχεις μείνει στην κάτω χωραφιά ,εκείνη με τη βρίζα και τη βρώμη και νομίζεις πως πήγες εκεί που σου είπε ο πατέρας σου να θερίσεις σιτάρι.
Αλλά εσύ επιμένεις με αυτό που κάνεις, θερίζοντας βρώμη, ότι μπορείς να ταΐσεις το σπίτι ψωμί.
Το χωράφι με το σιτάρι είναι ένα επίπεδο πιο πάνω,δεν είναι στα λιβάδια για τα ζώα,είναι για να τραφεί η φαμίλια ,να φτιαχτούν και τα πρόσφορα για τις πέρα ψυχές.Κι απλώνονταν στη χωραφιά η χρυσή γοητεία των ώριμων σταριών σαν το κορμί σου με το σταρίσιο δέρμα ή αν προτιμάς δέμας.
————–
Το θέμα είναι να μιλήσεις από δικού σου ,μέσα έξω κι ανακατωτά.Είτε με την οξύτητα της εικόνας είτε με της πένας το χορό στα λευκά κύματα.
Παρατηρείς το συγγραφέα, που καθώς προχωράει ανεβαίνει επίπεδα δυσκολίας,παρότι απλοποιεί τη γραφή του.Είναι βλέπεις που η αυτοκατανόηση έχει βαθύνει και αναδύονται των ψυχισμών νέα στρώματα άγνωρα,γι αυτό δυσχείριστα. Απλώνει βαθαίνει.Μια σταγόνα λάδι στο χαρτί τείνει να το ποτίσει όλο, μια πινέζα στο ξύλο όλο και πιο μέσα να εξαντλήσει το απρόσβατο.Καθώς τον διαβάζω ανοίγω νέες προσβάσεις,γι αυτό και η απόλαυση δυναμώνει.Με έχει βρεί το βέλος κατάστηθα. ************************* Σχόλιο:Η ποίηση δεν ασκεί βία στη γλώσσα,ούτε στη λέξη.Την τελευταία την αναβαπτίζει σε στόμα στρογγυλό , αναπαρθενεύει .Και πάντα φροντίζει η έκκλιση να είναι η πιο λίγη από το απλό,το τρέχον ,το πράγμα του δρόμου,αδιαφορεί για τα ατελώνιστα..Έχει φρόνηση έχει φροντίδα έχει φρένο.Και πίνει φρέντο.
σε κάθε δρόμο υπάρχει μιά φτωχή γωνιά όσο εφόδιο είναι κάτι για το δρόμο σε κάθε δρόμο υπάρχει
Για δες πως τρεκλίζει ο γείτονας μου ,μπορεί να μοιάζει του ποιητή μου;
Ο τρόπος με τον οποίο χωνεύει κανείς τα πνευματικά πράγματα και ο ρυθμός έχει να κάνει με αντιστάσεις απέναντι στην πρόσληψή τους σαν ένα είδος προστασίας απέναντι στο πολύ αλάτι ή στις πολλές σάλτσες. Ό,τι συντελεί στην αφομοίωση είναι καλό μέχρι να μάθεις τί κάνει το φαγητό πνευματικό.
Επειδή έζησα τόσα χρόνια ,αυτό δεν σημαίνει ότι θα απαλλαγώ από το βάρος να ζήσω κάποια ακόμα,εκείνα που έζησα ούτε μου χρωστάνε ούτε θα με πάρουν στην πλάτη για το υπόλοιπο του χρόνου.Πρέπει να ξυπνάω με τον ίδιο κι απαράλλακτο τρόπο που το έκανα ώς τώρα βρέχοντας το πρόσωπο με ψυχρό νερό.
Σ αυτό το σημείο θα αναφερθώ στο Σεφέρη,όχι για το νερό,αλλά για να θυμηθώ πως είχε μυηθεί από τον Ρίτσαρντς (πχ Το νόημα του νοήματος ) ,στα θεωρητικά της ποίησης και πως είχε καλλιεργήσει την υπομονή να παρατηρεί το ποίημα στους ποιητές που αναφερόταν.Σεβάστηκε πολύ τους έξω μεγάλους μοντερνιστές, όσο αντίστοιχα δεν τίμησε ,χρησιμοποίησε όμως,τους εδώ ομοτέχνους.Είχε μια στάση νεοφτασμένου , που απεχθανόταν ο Φλωμπέρ,αλλά τη “μο ζυστ” την υπηρέτησε πυρετωδώς.Κράτησε πιστά την ξένη γραμμή από την ουρά ,μέχρι που σιγούρεψε το βήμα και συνέχισε μόνος. Τα πράγματα εδώ τα υπαγόρευσε σύμφωνα με τι υλικό βρήκε και τους έδωσε και του έδωσαν την δέουσα ώθηση.
παρένθεση:“Όσο περισσότερο αγαπά κανείς μιά τέχνη τόσο λιγότερο πιθανό είναι να θέλει να παραβιάσει το χώρο της” -Με βάση αυτό έχω να παρατηρήσω ότι καθόλου δεν ήταν έναντι της ποίησης ευνοϊκός -δεν αναφέρομαι στον ποιητή ,αλλά σε αρνητή του.- μπορεί η αποστροφή του να ήταν αποτέλεσμα πρωταρχικού τραύματος.Σκουντιά που εισέπραξε από την “άρνηση” του Σεφέρη. Μπορεί όμως αυτό να σε κρατήσει μακριά από την ποίηση διά βίου , ή μήπως συναθροίζεται αγευσία μούσης; Μήπως δεν σε θέλει και η μούσα των ποιητών μαζί με τον ποιητή;Ναι ,αν υπογραμμίσουμε ότι γνωρίσαμε κι όσους θαμπώθηκαν απ της υψηλόκορμης το λαμπερό φόρεμα.
Μόλις η φράση φουσκώσει όπως τα ψωμιά ή όπως φουσκώνει το νερό με τη νεροποντή στ’ αυλάκια, είναι το μόνο εξαγοράσιμο τίμημα.-Γιατί να περιμένει τα σταφύλια να χάσουν το πράσινο χρώμα τους; -Μα είναι η αναμονή να του έρθει το ποίημα στην πληρότητά του.Τα πράγματα θα σου έρθουν θα σου συμβούν,όπως ακριβώς έχουν συμβεί στον καθένα,και είναι,αμετάκλητα αυτά που θα τεθούν υποχρεωτικά προς υπεράσπιση .Επειδή αυτά είναι.Η ανάπτυξη γίνεται και κατά αναβαθμούς σπουδαιότητας .Ο δείκτης όσο ανεβαίνει τόσο λεπταίνει και αντιστοίχως βαθαίνει , αναδεικνύοντας τον πραγματικό στόχο σε ανάγλυφο φόντο.Οι τελευταίες σελίδες ομολογώ ότι θίγουν κατά τρόπο καίριο την εικόνα του πραγματικού.Είναι μάθημα για αποστήθιση.
Δεν σε σκότωσα εγώ αλλά η σφαίρα.
Ξαφνικά,καθώς περνούσα έξω από το ενεχυροδανειστήριο, βλέπω από τα κάγκελα την επιγραφή “Πωλείται η ψυχή του καθρέφτη”.Δεν έχασα χρόνο κι αμέσως μπήκα και απευθύνθηκα στον υπεύθυνο.Μπορείς σταλήθεια να μου πουλήσεις την ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΚΑΘΡΕΦΤΗ; του είπα. Έκείνος σε απάντηση μου ένευσε όχι, και στο καπάκι πρόσθεσε, μόνο η ταμπέλα πουλιέται.
Η πορεία προς το ρήμα είναι υπόθεση γενιάς κι άλλης γενιάς.Μια απάντηση στα Πώς για έναν λαγό που παίζει στα τριφύλλια με το θάνατο
Επιθυμίες που φούντωσαν ορμάνε σαν τα πουλιά γύρω απ’ τα πλοία. Φαίνεται αυτά είναι πλοία φαντάσματα
1.Είναι κοινός τόπος το νέο ανατρεπτικό πνεύμα με την ανατολή του 20ου αι. ,κάθε είδους κίνημα στην τέχνη στην πολιτική ,επιστημονικές καινοτομίες, τεχνολογία, τρόπος ζωής.
Από άλλη χορδή άλλο και το βέλος
-Ο σπασμός του Νταντά προδιέγραφε τους ολοκληρωτισμούς, της αφασίας που ερχόταν , εγκλήματα που διαπράχτηκαν για μισόν αιώνα. Ένας πνιγμός για την Τέχνη σήμαινε μια θηλιά στου ανθρώπου τις τύχες.
Οι πιο σοφοί παρατηρητές τελούσαν σε αδράνεια. Αυτοί που θα αναστήλωναν το πνεύμα αργότερα ,σαν να είχαν ακούσει το σωκρατικό :μουσική ποίει και εργάζου. Εργασία των μεγάλων ανθρώπων είναι ο εαυτός τους. Δεν αμελούν ποτέ. Είναι ο καταλύτης λευκόχρυσος στην ανάπλαση του κόσμου. (Στον καθρέφτη μια μύγα σέρνει τα έντερά της .Πολύ ποιητικό εκ μέρους σου, που την ξεκοίλιασες.Dada. Μπιντές : η βρύση του Ντυσάν-) Θάφ’ τους όλους ανάμεσα ναζισμό κομουνισμό η ζωή συνεχίζεται τα σήριαλ κόβονται.
2.Τι ποδοπάτημα οι όχθες σου άορνη λίμνη, πώς κοχλάζει απ’ τ’ αλύχτημα το μαύρο νερό σου; άφωτη λίμνη με τα μαύρα χόρτα.
-Έρχεται το φεγγάρι κάθε νύχτα και προσπαθεί να σε αγκαλιάσει ολόκληρη να σε τραβήξει μαζί του καθώς κατεβαίνει μέσα στη νύχτα στα άλλα σκοτάδια. Μια θεολογία χωρίς χειραγώγηση του έργου της .Έτσι θα δεις κι έναν θεό χωρίς ράσα. Το ιερό στον πραγματικό θεολόγο που δεν θεολογεί, που αναρωτιέται για το Γνόφο. Σελήνη μου απόψε μα πόσο κρύο το ασήμι σου στάζεις πάνω στις στρώσεις του χιονιού; Κι αργοκινείται το σκοτάδι μέχρι το πρωινό, τάχα κρύβεις ελλείψεις απουσίες λησμονημένα;
3.Το ιερό μπορεί να είναι σωτήριο, αλλά μπορεί εξίσου καταστροφικό με το βέβηλο .Η ιερή καταιγίδα μπορεί όλα να τα σαρώνει. Η σύμπτωση των αντιθέτων διατηρεί την αρχέγονη φωνή. Μέσα στο όλο ούτε πρόσθεση χωρεί ούτε κι αφαίρεση. Ένα εγώ έτσι όπως ήρθε έτσι θα φύγει
-Τι ήταν το νόημα αυτής της ξεχωριστής υπόστασης;
4.Το προοδευτικόμετρο κι ο παρθενώνας.
Το φως της σελήνης απλώνονταν σαν ζελατίνα ολούθε όπως η νύχτα απλώνεται πάνω στο κύμα ή όπως το κύμα απλώνει τη νύχτα πάνω στα βότσαλα ,παραχώνει μαύρο στις αμμουδιές μέχρι να χαράξει να την καταδιώξει από παντού το φως-λευκός εργάτης.
5.Οι ταγμένοι ποιητές ψυχανεμίζονται τα έσχατα γιατί ήρεμα κοιτάζουν το αγκάθι στα πλευρά της ζωής, τον άνεμο που φυσά πάνω από τους κέδρους του δάσους -φέρνει εδώ τις ιαχές από τις πολεμίστρες και τη σφαγή σαν μουσική.
Το τραγικό σχίζει τις σελίδες της παρωδίας κι ό,τι από τα λόγια πάει χωλαίνοντας παριστάνοντας τον τραγωδό -ενώ η μάσκα τού έχει πέσει.
ένα οργανικό γρατσουνάει την ψυχή ,ανάμεσα στα κατάρτια πετούν τα αισθήματα ,εκεί στη σκάλα την ψαρόσκαλα ,κατεβαίνω τρία σκαλιά ο ασύρματος μου πιάνει χίλιες φωνές όσα τα μέρη παλιά των Ελλήνων που αρμένισαν εδώ μετά το χαλασμό .
Εδώ είναι το υπόγειο διοικητήριο των αισθημάτων .Κάθε βάρκα και καημός κάθε καΐκι κι αναστεναγμός .χαμένες πατρίδες καμμένες ελπίδες .
Εδώ αποστάζεται εδώ ο πόνος σβήνει το μεράκι στο γλυκάνισο του ούζου. Λικνίζονται τα σκαριά μέσα στα μάτια της Ωραιοζήλης, σκύβει και μπαίνει στο κουτούκι .
Ο ήλιος καθρεφτίζει τη χρυσή του γενιάδα στον καθρέφτη του Σαρωνικού καθώς εκείνη η λιγνή οπτασία εισέρχεται αβρόχοις ποσί στην ψαροκέλα.
Καΐκια ψάρια πρόσωπα ψημένα στην αρμύρα ,ένα χρηματιστήριο που θρέφει και τις πιο απόμακρες γωνιές στο άστυ.
Η παραγωγική προοπτική φανερώνει την κρυφή αίγλη των πραγμάτων είναι ένα κλειδί ν’ αστράφτουν κοιτάσματα βάθους είναι στοχεύσεις που ανοίγουν πύλες ενοράσεως αναδιφώνται οι καθαρές πτυχές του όντος,ενόσω με στοχεύει η δύναμή τους(των πραγμάτων) Η τέχνη με το να συνθέτει είναι κατάφαση «εν και πάν» εσωτερική ματιά – ο πίνακας μέσα,καθώς κοιτάζω μου απευθύνει το βλέμμα,μου απευθύνεται σαν βλέμμα Η επιφάνεια της εικόνας ,καθώς γίνεται ρέουσα και πάλλει,κινείται σε χρόνους ψυχής Η εικόνα που βλέπω δεν είναι κάπου ,ούτε και πουθενά, καταλαμβάνει το πεδίο της ψυχής ,εκεί πρωτομιλά, φανερώνεται ,δίνει από την αίγλη του,γίνεται συντροφιά. Η ομορφιά έχει ένα ατόφιο χαρακτηριστικό τη χάρη, χαρακτηριστική η ομορφιά , η λάμψη αστράφτει στο σώμα της Του πίνακα το απρόσιτο βάθος ανοίγεται στο βιωματικό κοίταγμα, όταν ερμηνευόμενος ,κατανοούμενος , ο πίνακας γίνεται σχέση,ανοίγει ον , η τέχνη μας καλεί από πέρα,ένα πέρα που είναι σαν να έρχεται από μέσα μας, μια κλήση που είναι πρόσκληση σε χάρι, πρόσκληση που είναι με ένα τρόπο σαν ένα καλούμενο, όν αναυλίζει από πηγή Γευόμαστε την ποιητική της ,πίνουμε από την πηγή της Ο πίνακας μας ξεδιψά,μας αποτείνεται ως τόπος προνόμιο ,από εδώ απορρέει τερπνόν μετά οφελίμου, το χρώμα φέγγει Μας ανοίγει στο αίνιγμα που είναι η Τέχνη,αίνιγμα που είμαστε εμείς, Η παραγωγική προοπτική φανερώνει την κρυφή αίγλη των πραγμάτων είναι ένα κλειδί ν’ αστράφτουν κοιτάσματα βάθους είναι στοχεύσεις που ανοίγουν πύλες ενοράσεως αναδιφώνται οι καθαρές πτυχές του όντος,ενόσω με στοχεύει η δύναμή τους(των πραγμάτων) Η τέχνη με το να συνθέτει είναι κατάφαση «εν και πάν» εσωτερική ματιά – ο πίνακας μέσα,καθώς κοιτάζω μου απευθύνει το βλέμμα,μου απευθύνεται σαν βλέμμα Η επιφάνεια της εικόνας ,καθώς γίνεται ρέουσα και πάλλει,κινείται σε χρόνους ψυχής Η εικόνα που βλέπω δεν είναι κάπου ,ούτε και πουθενά, καταλαμβάνει το πεδίο της ψυχής ,εκεί πρωτομιλά, φανερώνεται ,δίνει από την αίγλη του,γίνεται συντροφιά. Η ομορφιά έχει ένα ατόφιο χαρακτηριστικό τη χάρη, χαρακτηριστική η ομορφιά , η λάμψη αστράφτει στο σώμα της Του πίνακα το απρόσιτο βάθος ανοίγεται στο βιωματικό κοίταγμα, όταν ερμηνευόμενος ,κατανοούμενος , ο πίνακας γίνεται σχέση,ανοίγει ον , η τέχνη μας καλεί από πέρα,ένα πέρα που είναι σαν να έρχεται από μέσα μας, μια κλήση που είναι πρόσκληση σε χάρι, πρόσκληση που είναι με ένα τρόπο σαν ένα καλούμενο, όν αναυλίζει από πηγή Γευόμαστε την ποιητική της ,πίνουμε από την πηγή της Ο πίνακας μας ξεδιψά,μας αποτείνεται ως τόπος προνόμιο ,από εδώ απορρέει τερπνόν μετά οφελίμου, το χρώμα φέγγει Μας ανοίγει στο αίνιγμα που είναι η Τέχνη,αίνιγμα που είμαστε εμείς, «Ένας οιωνός είμαστε,ανεξήγητος». Ο πίνακας είναι,ένα με τη σιωπή . Ο διχασμός ,στην τέχνη ,εκδηλώνεται ενοποιός. Σίγουρα το μοντέλο είναι στο χέρι Δεν επιστρέφει στη θάλασσα η αρχαία αρμύρα.
*
«Το πρίσμα είναι η πρώτη προσέγγισις προς τον θεόν. Τα γεωμετρικά σχήματα είναι ο σκελετός του κόσμου ,την ζωήν όμως την δίδουν τα χρώματα. Τα επτά χρώματα της ίριδος είναι η ουρανία γεωγραφία της αιωνίας λευκότητας, οι διαμαντένιες ζώνες του θεού.»(Πωλ Σεζάν)
Η τέχνη θέλει να μας δώσει τα αισθητικά στοιχεία του «είναι» της οντολογικής δομής της ύπαρξης. Ένα κόσμο ,εκφραστικών αισθητικών στοιχείων ,αποξενωμένον από την καθημερινήν αντικειμενικότητα, «να μας φέρει εις άμεσον επαφήν με τας εις το βάθος της υπάρξεως αποκεκρυμμένας δημιουργικάς δυνάμεις δυνατότητας».(Κ.Δ.Γεωργούλης ,Αισθητικά και Φιλοσοφικά Μελετήματα,1964)
*
«Υπάρχουνε γυμνά του χρυσά σαν ώριμα στάρια: Τρελαίνομαι γι’ αυτά τα γυμνά. Τα χρώματά του έχουν το άρωμα του σταριού…. Αυτά τα κορίτσια! Ένα élan (ορμή), ένα πλάτος, μια ευτυχισμένη χαύνωση, μια ανάπαυση που ο Μανέ δε μας την έδωσε ποτέ στο dejeuner του. Αυτά τα κορίτσια του Courbet!«(Πωλ Σεζάν)
“Ο καλλιτέχνης είναι απλώς μια συσκευή καταγραφής για αντιλήψεις των αισθήσεων… Όχι θεωρίες! Έργα… οι θεωρίες διαφθείρουν τους ανθρώπους… Είμαστε ένα στίλβον χάος. Έρχομαι μπροστά στο θέμα μου, χάνομαι μέσα σ’ αυτό… Η φύση μιλά στον καθένα. Αλίμονο! Το τοπίο ποτέ δεν έχει ζωγραφιστεί. Ο άνθρωπος όφειλε να μην είναι παρών, αλλά ολοκληρωτικά απορροφημένος μέσα στο τοπίο. Η μεγάλη βουδιστική εφεύρεση η Νιρβάνα, παρηγοριά χωρίς πάθος, χωρίς ανέκδοτα, χρώματα!… Ο ιμπρεσιονισμός, τι σημαίνει; Είναι το οπτικό κράμα χρωμάτων, καταλαβαίνετε; Αποσυνθέτοντας τα χρώματα στο πανί και ξαναενώνοντάς τα στο μάτι… Τίποτε δεν είναι πιο επικίνδυνο για το ζωγράφο, ξέρετε, παρά να ανακατωθεί με τη φιλολογία. Ένας πίνακας δεν παρασταίνει τίποτε άλλο, δε θα πρεπε να παρασταίνει τίποτ’ άλλο από χρώματα.” (Πωλ Σεζάν)
——–
# Εστιάζω στη μορφή της φωτογραφίας ,τα λέει όλα χωρίς λέξεις σε μια ανάπαυλα στο ατελιέ του,σε μιά μέρα κρύα από ότι δείχνει το ντύσιμό του,προφανώς τα μοντέλα του στον πίνακα «Λουόμενες» είναι ανθεκτικά στο ψύχος .
Να λέγαμε ο Λουόμενος καθιστός,αλλά λουόμενος από τι;Δεν βλέπεις που κολυμπάει στον πίνακα με την ψυχή του;
Ο ζωγράφος μπάζει τα γυμνά ως από μηχανής Μούσες και Χάριτες στη σκηνή της ζωγραφικής:Ελευθερία χεριού και ματιών μέσα στο θάμπος Ένα με το φως,με φωτοστέφανο τη γυμνή εικασία ,πανδαισία γιορτάζει γιατί πολύ δόθηκε ξοδεύτηκε .Έξοδος πέρασμα της απορίας χρώματα εγκαύματα Pictor Paul Cézanne #
*****
«Επεξεργαστείτε τη φύση σαν να ήταν κύλινδροι, σφαίρες, κώνοι…» έγραψε ο Σεζάν σ’ ένα του γράμμα. Τα έλεγε αυτά ,γιατί είχε σίγουρο το τετράγωνο του τελάρου,μια σίγουρη φυγή στη γεωμετρία ,αλλιώς που να στηρίξεις το χρώμα; Αυτό που τον έσωζε,ως ζωγράφο της γαλατικής σχολής ήταν το Cogito ergo sum,γιατί από την κορυφή αυτής της πυραμίδας επέβλεπε η παρισινή σχολή που είχε τα ηνία των τεχνών ,επέβλεπε στα πέρατα ,και ύψωνε το διάφανο κρύσταλλο της λογικής τάξης.Με την απόλυτη αυτή τάξη μετά,κάνεις ότι θέλεις με το χρώμα. Ακόμα ζωγραφίζεις κι ένα σεντόνι σαν κάτι που δεν είναι ασύνηθες στας εξοχάς των τοπίων δηλονότι ένα χιονάκι κάτω από τις νεκρές φύσεις των οπωρινών μελωδιών (Προπαντός δουλειά,όχι θεωρίες! Οι θεωρίες καταστρέφουν την τέχνη!)>Έτσι γίνεται κανείς πρόδρομος του κυβισμού και αρχηγέτης της σύγχρονής τέχνης,θέλοντας να φτιάξει ένα έργο απόλυτα κλασσικό,αλλά εκ του φυσικού!.Μήλα!Πόσα μήλα στους καμβάδες του!Και ανάσαινε τον κόσμο στο ένα μήλο!
ΣημείωσηΗ παραγωγική προοπτική φανερώνει την κρυφή αίγλη των πραγμάτων είναι ένα κλειδί ν’ αστράφτουν κοιτάσματα βάθους είναι στοχεύσεις που ανοίγουν πύλες ενοράσεως αναδιφώνται οι καθαρές πτυχές του όντος,ενόσω με στοχεύει η δύναμή τους(των πραγμάτων) Η τέχνη με το να συνθέτει είναι κατάφαση «εν και πάν» εσωτερική ματιά – ο πίνακας μέσα,καθώς κοιτάζω μου απευθύνει το βλέμμα,μου απευθύνεται σαν βλέμμα Η επιφάνεια της εικόνας ,καθώς γίνεται ρέουσα και πάλλει,κινείται σε χρόνους ψυχής Η εικόνα που βλέπω δεν είναι κάπου ,ούτε και πουθενά, καταλαμβάνει το πεδίο της ψυχής ,εκεί πρωτομιλά, φανερώνεται ,δίνει από την αίγλη του,γίνεται συντροφιά. Η ομορφιά έχει ένα ατόφιο χαρακτηριστικό τη χάρη, χαρακτηριστική η ομορφιά , η λάμψη αστράφτει στο σώμα της Του πίνακα το απρόσιτο βάθος ανοίγεται στο βιωματικό κοίταγμα, όταν ερμηνευόμενος ,κατανοούμενος , ο πίνακας γίνεται σχέση,ανοίγει ον , η τέχνη μας καλεί από πέρα,ένα πέρα που είναι σαν να έρχεται από μέσα μας, μια κλήση που είναι πρόσκληση σε χάρι, πρόσκληση που είναι με ένα τρόπο σαν ένα καλούμενο, όν αναυλίζει από πηγή Γευόμαστε την ποιητική της ,πίνουμε από την πηγή της Ο πίνακας μας ξεδιψά,μας αποτείνεται ως τόπος προνόμιο ,από εδώ απορρέει τερπνόν μετά οφελίμου, το χρώμα φέγγει Μας ανοίγει στο αίνιγμα που είναι η Τέχνη,αίνιγμα που είμαστε εμείς, «Ένας οιωνός είμαστε,ανεξήγητος». Ο πίνακας είναι,ένα με τη σιωπή . Ο διχασμός ,στην τέχνη ,εκδηλώνεται ενοποιός. Σίγουρα το μοντέλο είναι στο χέρι Δεν επιστρέφει στη θάλασσα η αρχαία αρμύρα.
Να και τα γυμνά του Μπουζιάνη,συστολή πνευματικού τύπου -Αποτροπαϊκό γυμνό-έχει τέτοια δύναμη που τον συντρίβει στρεφόμενος μέσα του, κι αυτό όμως παίρνει τη δύναμη Συμβόλου.Όλη αυτή η ιδιότροπη τροπή γίνεται πίνακας,έργο.Μεγάλη μητέρα Μήδεια Τοπίο Αρχέτυπο.Γιατί αν στρεφόταν στη Βυζαντινή Μητέρα θα έβρισκε τη Γεωμετρία του είδους την έκφραση την ιστόρηση το ψηφιδωτό αίνιγμα, τα φαγιούμ, μια κάποια ερμηνεία της πίστης του.
Το φοβισμένο το έκανε πνευματικότητα,βέβαια επειδή έτσι κι αλλιώς το είχε.Σίγουρα το μπέρδεμα το είχε.Πήγε στην προτεσταντική Γερμανία ξυπόλυτος στ’ αγκάθια,εκκινώντας από την αθηναϊκή ερημία πνεύματος.
Τα δυό πορτραίτα όμως του 1904 και 1905 , έχουν το ζωγράφο και το χρώμα.Έχει υπόσταση μεγέθους το κορίτσι, έχει σώμα από πορσελάνη και πρόσωπο θερμότατο,όψη βάθος ματιάς ψυχικό,
«Η αδελφή του ζωγράφου» (1904).
παρόμοια ο εαυτός του.
«Αυτοπροσωπογραφία» του καλλιτέχνη (1905).
Δεν είναι κριτήριο τι αντέχει ο καθένας , ο ζωγράφος δε ζωγραφίζει για σαλόνια.Με βαραίνει η μελαγχολία στα πρόσωπά του αλλά ως εκεί,το να έχεις έργο του,είναι στήριξη από μόνο του.Στο βάθος διακρίνεται κάτι από χαρά, έχει τη χαρά της Τέχνης,είναι κάτι που σου κάνει παρέα σε συντροφεύει,μαζί διακρίνεις την υποβολή ,το επιβλητικό ανάστημα του.Δεν είναι αμιγής θλίψη.Ξέρει ότι είναι μεγάλος,φαίνεται κάθε στιγμή αυτό.Βουτάει στην τέχνη δουλεύει το χρώμα ,αντλεί μυστικά από παντού,γνωρίζει τι σημαίνει ασκώ το μετιέ και το κάνει.Και επειδή βασίζεται στο χρώμα ,εξπρεσιονισμός γαρ,και το σχέδιο είναι γρατσουνιές ψυχής,όλο το βάρος το έχει η χρωματική του γκάμα, σχεδόν τα χρώματα είναι δικά του,-σχεδόν μπορούμε να μιλάμε για μπλε Μπουζιάνη κόκκινο κίτρινο, σκοτεινό πράσινο σε πάλη με τα μωβ,-αλλά την ψυχή του κομμάτια ένα χρώμα εδώ ένα εκεί,με μαύρο ζουρλομανδύα.
Στον πίνακα εδώ τον πρώτο,σε κοιτάει ένας κύκλωπας ή αν θες ένας στραβός,μονόφθαλμος σαν ο Φίλιππος της Μακεδονίας,ας είναι θηλυκός.Τον έχει χτυπήσει η Μοίρα κι αυτόν και τον κόσμο,αυτό λέει,τη λεηλασία του,χρώματα κουρέλια, δυσοίωνα όλα,μας έχουν ρημάξει λέει,και ταυτόχρονα ψάχνει να πει τον εξπρεσιονισμό,δέσμιος στη φόρμα.
Είναι και ο τελευταίος Έλληνας στη Γερμανία και ο μοναδικός εξπρεσιονιστής,αλλά και μετά το Χαλεπά,σε χαλεπούς καιρούς μύθος.Πάντως ήταν ότι πρέπει για την άστεγη πνευματικότητά μας,καθόλου τυχαία που τον αναζήτησε ο Καρούζος για να αισθανθεί τη σκιά του,πιθανόν μωβ σκιά του.Το έχει πει ,τον καλλιτέχνη πνεύμα αναζήτησε,τον οδηγούσε εκεί το έργο του ήθελε το άγγισμα,σαν της Καπέλα Σιστίνα ,φως απ το κερί του,σαν τη φωτιά που μεταδίδεται από κάρβουνο σε κάρβουνο,αυτή την ανθρακιά πνεύμα.Και πνεύμα στα ελληνικά συμφραζόμενα είναι αλλιώς, γιατί η έλλειψη αναστημάτων είναι μεγάλη ,και στη μεγάλη δίψα,θανατηφόρα.Κανείς δε θέλει να είναι μόνος σ’ αυτό τον αγώνα δεν μπορεί να τα ξεχερσώσει όλα μόνος ,και χρειάζεται νερό απ τη πηγή από τους κευθμώνες.
Θέλω να πάμε σε ένα μέρος άνθρωπος να μην υπάρχει.
*
Πορτραίτο γυναίκας Μπουζιάνης.
Αυτή την είχα στη μικρή μου συλλογή Περγαμηνή.
Όλη αυτή τη σκοτεινή γη ,που είναι η γυναίκα και έχει βρεί τον τρόπο μέσα στον εξπρεσιονισμό του να διατηρεί τις συμμετρίες,με χρώμα φυσικά,και άρωμα χώματος ,λάσπης
την ώρα των αρχετύπων,λες και την έπλασε με κατακάθι του καφέ και με σκοτάδι,ούτε η σκιώδης Ευρυδίκη δεν τα είχε ονειρευτεί αυτά.
*
Τι κάνουν λέει;
Καλύτερα να πάνε βόλτα την κατσίκα τους,είναι πιο ποιητικό.
Κι όταν κάψει το μυαλό το ανείπωτο παγάκι στη γλώσσα σου αδιατύπωτο θα σου απαντήσει με ένα τραγούδι, κυρίως το λέει με προφορά,όχι στα λόγια ας πούμε το ίδιο κάνει εδώ ο ζωγράφος με σχέδιο και χρώμα. Ώμοι εγώ σέο,τέκνον,αμήχανος-(Οδύσσεια,τ.363)
Τρεχάτε ώ λόγια μου πικρά
Γυναίκα στον καθρέπτη 1955, λάδι σε λινό καμβά 99×55
1.Μια ανατολή μια δύση.Ολοκληρώνεται ο κύκλος καθώς επιβεβαιώνουμε με το θάνατό μας τα ανυπόστατα.Έτσι αποκαθίσταται η αδικία.Αφού καμιά ύπαρξη δεν ξεπερνά αυτά τα όρια,δικαία η αμοιβή.
Κοιτάμε τ αστέρια,είναι πιο λεπτά απ’ τα δάχτυλα μας.
2.Πώς διαγράφεται η σιλουέτα του θεού στο σούρουπο της οικουμένης και οι αγκαθεροί αχινοί της ηδονής;
3.Πίσω αστράφτει λευκό φως,σάβανο από τη σιωπή του κόσμου. Τα χείλη δεν μιλούν ολοκληρώνουν τη σιωπή .Σταυρός είναι ο ίδιος ο άνθρωπος,σταυρός είναι ο δείκτης κάθετος στα χείλη,παντοτινή σιωπή.
Η ύπαρξη διατρανώνεται.
4.Στο σταυρό θάνατος και σιωπή είναι ένα,όπως το ξύλο του που αποτελείται από τα δυό του στοιχεία,το ξύλινο,κάθετη και οριζόντια σανίδα στο πέλαγος του χρόνου,τις πύρινες σταγόνες στη βάση του ξύλου.Ο Γκρέκο ,στην κάθετη κεραία απελπισίας,θα αντιτείνει αποκαλυψιακά χέρια υψούμενα μαζί με πύρινες μορφές αυθεντική αθανασία.
5.Καθήλωση είναι αυτό.Μια μεταφυσική της ύλης δοσμένης στο χρόνο.
6.Χωρίς αυτό το αφήγημα, ο δυτικός άνθρωπος φαίνεται να δεινοπαθεί.Η εκκοσμίκευση τον αφήνει παντελώς απροσανατόλιστο.Αλύτρωτο.Εν αφασία.Το αρχέγονο δρά αποσυρόμενο. Η ουλή του πόνου παραμένει όπως το τραύμα από αγριόχοιρο του «ούτι».
Ο μυθικός κάπρος οργώνει τον πάγο.Το ησιόδειο άροτρο κατεβαίνει από την αλετροπόδα.
Να γιατί και ποιές εκφράσεις κάθονται αμέσως.Είναι όσες ήδη έχουν πιάσει στασίδι στο γραφτό ,στην ψυχή .
*
μονόξυλα
-κόκκινες κεραμοσκεπές θερμαίνουν τη διαμονή το είναι λάμπει
-κοντά στην εστία θεϊκή ζέστη
-Υδάτινα σεντόνια νανουρίζουν μελανά βράχια , δωρίζουν σχήμα ,αντίθεση, αέναο ρυτίδωμα. Είσαι η γλυκιά μας πατρίδα.που μόνο στην ξενιτιά σε νιώσαμε πόσο αξίζεις.
Αλλά κοίταξε τι μπορεί να συμβεί.Αν το έχεις μπορεί με ένα καλό δάσκαλο να αφυπνιστεί η ικανότητα.Αλλά μπορεί να αφυπνιστεί και με οτιδήποτε άλλο.πχ με ένα διάβασμα.Γιατί αυτά είναι αιφνίδια σαν αστραπή στη νύχτα!
Οπωσδήποτε το ταλέντο θέλει καλλιέργεια.Ποτέ δεν σταματάς να το βελτιώνεις, τη γραφή σου.Η οποία οφείλει να έχει γερό πάτημα στην πραγματικότητα,ακόμα και αν αυτή την πραγματικότητα εσύ θα ήθελες να την εκφράσεις με εντελώς φανταστική δομή.
Η γραφή ,τώρα ,έχει όπως κάθε μάθηση στάδια όπως και η αυτογνωσία και πάει παράλληλα.βαθαίνοντας.Αν υπάρχει κάποια διάσταση που το περιγράφει αυτή είναι το βάθος.Χωρίς αυτό η γραφή η τέχνη κι ο,τι άλλο είναι επίπεδο, σα να λέμε γυναίκα χωρίς καμπύλες.(άσε το βαθύ στενό γρήγορο τότε δεν παίζεται!).
Αν ρωτάς για μένα ,δεν θεωρώ ότι μου έμαθε κάποιος,αν ξέρω κάτι δηλ,γιατί μπορεί και να μην ξερω. Όμως θεωρώ ότι είμαι αυτοδίδακτος ,παρότι εντρύφησα σε πλείστους ποιητές συγγραφείς επιστήμες μαθήσεις κλπ Όμως η καταρτισή μου έχει χαρακτήρα αυτοδίδακτο,βγαίνει από μένα.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό στη γραφή.Γιατί δεν είναι τίποτε άλλο αλλά η διαφορά σου αυτή, αυτό το ιδιαίτερο που έχεις αυτό και θα δώσεις.Θα το πουν ύφος ,και είναι όμοια με το γραφικό χαρακτήρα σου που δεν μοιάζει κανενός. Συνοψίζω.Μπορεί να μάθεις να καταστρώνεις φράσεις να εκφράζεις τη σκέψη σου με καθαρό τρόπο ,εναργή.Να εμβαθύνεις στην τεχνική.Αλλά η φαντασία δεν διδάσκεται!
Φαντασία είναι ο τρόπος που χειρίζεσαι την εικόνα στο λόγο.Η μεταφορά δηλ. Ξέρεις ο έρωτας γεννιέται από μιά μεταφορά!Κι ένα καλό ποίημα μπορεί να είναι μια και μόνη μεταφορά. Η βαθύτερη εικόνα είναι αυτό,αντί να πω είσαι σαν αλεπού,σε λέω αλεπού! Αυτό που συνιστά το ουσιώδες στη λογοτεχνία είναι αδίδακτο.Κι όποιος το διαθέτει ,η λογοτεχνία τον παρασύρει ακόμα κι αθέλητα στα ρεύματά της.
Αλλά ό,τι ισχύει για τους μεγάλους ,δεν μπορεί να γίνει κανόνας και για όσους θέλουν να εκφραστούν ,να εκφράσουν τον εαυτό τους με εκφραστικό τρόπο. πχ ήταν στα μάτια σου δυό φλόγες ,και μ’ έκαψαν για πάντα(αστειεύομαι).
Μακρυγορώ,γιατί το ζήτημα είναι ανεξάντλητο.Άλλωστε γράφω.Και μιλάμε για τη γραφή.Κατά κάποιο τρόπο την τιμώ,αν δεν ακούγονται όλα αυτά φλύαρα.
*
ευχάριστο που είσαι εδώ,με ερώτημα
——–
όπως ρυζόχαρτο σε προβολέα
σύρθηκαν τα σύννεφα μπροστά απ τον ήλιο,
έκοψε το φώς, οι αιχμηρές ακτίνες τσακίστηκαν
το φώς γύρισε κατά μέσα, αναβλύζει στη φράση.
*
θα σου έλεγα να πας.Ξέρεις η πράξη ελευθερώνει.Μπορεί εκεί κάτι να σε εμπνεύσει.Ύστερα το σημαντικό είναι η σκέψη να βρίσκεται σε κίνηση.Μόνο μην περιμένεις περισσότερα από τα νομιζόμενα.
Η τέχνη της ανάγνωσης,κι αυτή μαθαίνεται ,και είναι σημαντικό να ανανεώνεις τους τρόπους να αναβαθμίζεις τις αναγνωστικές προτιμήσεις.και όπως συνιστούσε ο Νίτσε,να διαβάζεις φιλολογικά δηλ αργά!
ΥΓ. Και να σπάσεις την παγωμένη θάλασσα μέσα σου με αξίνα ή με πένα, παραλάσσοντας τον Κάφκα.
#“Θάλασσα από πάγο” πίνακας του Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ (στην ουσία αυτόν τον πίνακα σχολιάζω με το μικρό αυτό κείμενο το γραμμένο σε πάγο θαλάσσης)
“Το πιο παγκόσμιο σφάλμα λογικής: η πεποίθηση ότι τα πράγματα μπορεί να μείνουν ίδια αν δεν κάνεις τίποτα» ribune&utm_medium=social (Freya Stark)
ξεκινώ την αφήγηση απ τη μέση όπως αγκαλιάζω γυναίκα :
Μπορώ με βάση την αφήγηση να αναμιχθώ και ως αναγνώστης με μιά απώτερη πραγματικότητα άκρως υλική τόσο που να συλλαμβάνει τον ίλιγγο η φράση;Να πετύχω εκείνη τη μαγεμένη όρεξη όπου το βύθισμα στην έκφραση γίνεται έμψυχο, εμβίωση ,βίωμα,πραγματικά το υπάρχον, σαν η αγωνία του κατακορύφου,του απολύτου;
Ήσουν εσύ; Δεν το σιγούρεψα ,όμως σε είδα να περνάς τυλιγμένη στη μπέρτα σου με ένα γνήσιο αέρα στο βάδισμα.Ίσως πολύ βιαστικά για όνειρο.Ήσουν εσύ; Ίσως.
Εσωτερικός αντίχτυπος -ό,τι γίνεται εκεί στο έργο βουΐζει μέσα μου (γιά τον άγευστο μουσών δεν ισχύει) η παράδοση πρέπει να έρθει ,ακόμα κι αν δεν πάμε εμείς εκεί και δεν χρειάζονται τομές,αρκεί που είμαστε.Στη φύση του ρόδου είναι να γίνεται στάχτη,η τέχνη όμως έστω κι άν η ύλη που την στηρίζει παραπαίει έχει ισχύ πέραν του φυσικού,για αλχημίστριες κρυφών βουερών σκιερών φαραγγιών,στους βικοεγκρεμνούς.
Αγγίζω την άκρη απ το φόρεμά σου κι ανατριχιάζουν τα φύλλα.
όχι κοινοτυπίες
θέλει οξύ ο λόγος όπως τα φιλιά δηλητήριο
πίκρα
πικραμύγδαλο
χορεύουμε σε μουσική που δεν ακούν οι άλλοι Πού θα βρεί τόπο η μέρα να χωρέσει τις καμπύλες σου;
η επιθυμία γράφει στα χείλη δεν περιμένει δάσκαλο η σβηστήρα έχει το λόγο συμπληρώστε τα κενά ακόμη κι εκεί που η φύση μας προκαλεί επί τούτω, δεν μπορούμε αλλιώς άμα δεν μας αρπάξει η μουσική μας παντός είδους κι ο χορός της, σήμερα κι οι πέτρες κάνουν ηλιοθεραπεία υποχρεωτικά «οι στέγες τρέμουν κάτω από το βάρος της μέρας» .
*Αυτό κάνει η ποίηση ,τον κατεψυγμένο χρόνο σμιλεύει όπως ο Μπερνίνι δίνει στο μάρμαρο όψη σάρκας ,καθιστά το χρόνο στιγμή στιγμή, στάλα στάλα,με καρδιά από σάρκα,εγκάρσιο χρόνο, εκφραστή του πιο μύχιου. Έκανε το μάρμαρο να παραμιλάει! – κλείδωσε το συρτάρι και πέταξ’ το κλειδί μέσα αυτό κάνει το ποίημα. https://www.flickr.com/photos/17745303@N00/5923404/
«O ποιητής έχει μυστικές σχέσεις με όλα όσα γράφει, που συχνά έρχονται σε πλήρη αντίθεση με αυτό που σκέφτεται ο αναγνώστης.» (Άννα Αχμάτοβα )
εσύ το σώμα του εγκλήματος εσύ τα πλήκτρα του έρωτα
θαλπωρή ομμάτων εσύ το Bildungsroman μας
και φιλοσοφικός μας λίβελλος
εσύ η λιμπελούλα με το ασημοπέταγμα στων νερών το φίλημα
σκίρτημα
*
——Όποιος έχει της λογοτεχνίας τη δίψα πιάνει τη νύχτα απ’ τα μαλλιά και τη φιλά στο στόμα.Η ψυχή περιμένει να κάνει όλο το ταξίδι μέσα στην περιπέτεια των αλλαγών της.Το προσδοκεί όλο,και να το νιώσει θέλει η αρρενωπή καρδιά του αναγνώστη.Το έργο είναι αυτό.Αβάσταχτη προσμονή.Η ύπαρξη είναι ατελής.Για να προσπαθεί να υπάρξει.
Δαγκωτοί έρωτες στο μεσονύχτι που έχει αρπάξει η τρέλα τα κρεβάτια και τα ταρακουνά στα εννιά μποφόρ\μικρό πουλί στο χέρι μου φυσώ την πέρλα του κι ανάβει η τρέλα του «Μόνο με τα μάτια της θα μπορούσε να αποκριθεί, απόλυτα ερωτικά να αποκριθεί, σαν εκεί να τρεμίζανε φλεγόμενα κύματα, δεξαμενές τρέλας ..κάτι .που καταβροχθίζει καθώς γλείφει τον άνθρωπο ολόκληρο, σαν μια φλόγα, και τον εξοντώνει, με μια άγνωστη ώς τώρα ευχαρίστηση. Αναϊς Νιν, Μικρά Πουλιά.
κοιμάμαι και σε θυμάμαι στου κορεσμού το κρεβάτι λαγγεμένη. Είμαστε ερευνητές ενός θαλάσσιου δρόμου που μόλις σβήνει. Με τον έρωτα δεν πετάς και πολύ ψηλά, ίσα με το κρεβάτι .Και δε θέλει άλλο. Αυτό αρκεί. Να σε πάει στα ουράνια κτλπ και τα λοιπά.
(Ζηλεύει κανείς γιατί δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αγάπη. Πες της το ότι την αγαπάς, κι αυτό γίνεται κάτι σαν μίσος από ζήλεια).
Κι από τα κύματα βουνά κι απ’ τα βουνά μου κύματα. Αφρός και χιόνι.Στα φινιστρίνια σου δάκρυ αλμυρό θαλασσινό ,φάνηκε το νησί σου τ’ ακριβό. Σε είδα που κούναγες τα χέρια σου κοιτώντας τον ουρανό, σαν να έπαιζες με μιά μεγάλη μπάλα γαλάζια,(τα μάτια σου ήταν προστατευμένα. )
Με αφετηρία τον Νεοπλαστικισμό θαλασσοπόρος στην Τέχνη που άντλησαν οι Ολλανδοί από τη θάλασσα όπως και τη χώρα τους. Μεθοδικοί εφευρετικοί με εργώδες χέρι βγαίνουν από τα χρυσοφώτιστα υπόγεια του Ρέμπραντ.
Όπως τη Νέα Υόρκη την είχαν ιδρύσει Ολλανδοί (Στίβσαντ) έτσι και τη σύγχρονη ζωγραφική της την ιδρύει ο Πητ Μόντριαν (Piet Mondrian) 1872-1944 Αmersfoort
Άμα δεν αισθανθείς το χρώμα μήτε το σχέδιο δεν θα καταλάβεις γιατί η τέχνη είναι μυστήριο αίνιγμα όπως το αίνιγμα του κόσμου.Ψηφίδα ψηφίδα πας στην καρδιά του, θέλει πνευματική πειθαρχία.Αυτό υπαγορεύει ο γεωμετρισμός του Μοντριάν, κάθετες και οριζόντιες γραμμές όπως οι ορίζοντες της ΝΥ χτιστή πόλη με τους ουρανοξύστες πάνω στο Μανχάταν στα πέντε ποτάμια κι ανεβαίνουν οι ρυθμοί της τζαζ από όλους τους λαούς της γης σε σύναξη σαν ερχόμενοι από παλαιές διαθήκες.Είναι νέος κόσμος και πρέπει να το πει με χρώμα σχέδιο σεξέσιο .Τα κάνει όλα λουρίδες από δέρμα ,όπως οι Ινδιάνοι, σε διάταση για το τύμπανο της γης.Το μέγα ταμ ταμ για νέα ακούσματα, για ακούσματα πραγματικά, η λ έ ξ η ξανά εδώ,τα υλικά αρχέγονα σαν από σάκκο σύγχρονης εγκατάστασης .
Δεν ακούς ,έτσι είναι όλοι με μισοακουσμένα που έλεγε ο Καβάφης, η τέχνη της σύνεσης έχει εγκαταλείψει τη γη. Στο πράγμα δύσκολα στέκεται ο τωρινός άνθρωπος αγνοεί το πράγμα δεν ξέρει να βλέπει να ακούει να αισθάνεται κι από αφή έχει μεσάνυχτα. «Το συναίσθημα της ομορφιάς παρεμποδίζεται πάντοτε από την εμφάνιση του αντικειμένου, γι’ αυτό και το αντικείμενο πρέπει να αποκλειστεί από τον πίνακα.» Μόντριαν.
Αυτό που προσπαθούν να πούνε όλοι οι καλλιτέχνες δύσκολα θα ακουστεί. Αλλά θα ακουστεί. «Η τέχνη διεκδικεί το ρόλο του οδηγού της ανθρωπότητας και υπηρετεί κανείς την ανθρωπότητα διαφωτίζοντάς την». Μόντριαν.
*
Ένα τοπίο μπορεί και μια φωτογραφία να το δώσει,αλλά τοπιογραφία μόνο ο ζωγράφος. Όπως και να το υπερβεί,γιατί το στοίχημα επανέρχεται με νέους όρους ,σήμερα επιφάνεια και βάθος συμπίπτουν.Και αυτό πρέπει να γίνει με χρώμα,τη σάρκα της ζωγραφικής αν το βάθος είναι σχέδιο.Κι αυτά μαζί.
*
Όσο κι αν έτεινε στην αφαίρεση ,δεν έπαψε να εμφανίζεται στο βάθος της γεωμετρίας του μια πραγματική γεωγραφία τόσο της Νέας Υόρκης όσο και της ενδοχώρας των Κάτω Χωρών, μέχρι που με τον Ύβ Σαιν Λοράν μέσω μόδας η Ζωγραφική του περπάτησε στους δρόμους πάνω στο σώμα της γυναίκας, που σημειωτέο, απεικόνισε μόνο τη γεωμετρική εξαΰλωση μιάς γυναικείας μορφής. Και βέβαια πλησίασε το όνειρο της ρομαντικής σχολής να κάνει μουσικοχορευτικές συνθέσεις ,ζωγραφικές γεωμετρημένες αρμονίες boogi woogi.
ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ ΔΕΝΤΡΟ. Πάντως το δέντρο πίσω του δείχνει τον κόσμο δομημένο,το αρχιτεκτονικό αίτημα του De Stil .Το κόκκινο πλανιέται σαν το αίμα στις φλέβες της ζωής,ίσως και το μπλέ του να είναι αίμα επιστροφής στην καρδιά. Πάντως το να επιχειρείς να συλλάβεις την κρυφή πραγματικότητα στον πλαστικό της πλοχμό,να την πιάσεις στα πράσσα,επ αυτοφώρω,είναι μεγάλη δουλειά, κι η τέχνη μεγάλη όταν συμβαίνει.Το πνευματικό δέντρο-ζωγραφισμένο αντικειμενικά.(Σημειώσεις του περασμένου αιώνα-που πια φαντάζει σαν τον προηγούμενό του).
Γιά τον Μοντριάν, μιά ίσια γραμμή δεν είναι παρά μιά «τεταμένη καμπύλη» και το ίδιο ισχύει και για τις επιφάνειες – όσο πιό επίπεδες τόσο πιό τεταμένες- και σε λίγο το ίδιο θα ίσχυε και για το χρώμα piet-mondriaan-bloeiende-appelboom
Κοιτάζω εκεί που δεν κοίταζε ο Γκρέκο : Κάτω. Αναστρέφω τα στοιχεία της ταφής του Κόμη Όργκαθ όπου μηχανικά αστέρια αιωρούνται με οπτικές ίνες, και βγάζω την τελετή ταφής έξω στον υπαίθριο Άδη, για να φαίνεται το τέμπλο του βουνού , μια «Φοινικιά» δόξα ζωντανή , ραδινή, και υδροχαρή άκοφτα άνθη που μοιραίνουν τον Αχέροντα καθώς οδηγεί προς τον Άδη .Πτώση και άνοδος του ήρωα ,στη ζωντανή στιγμή ,ένα αίφνης μεταμορφωτικής στιγμής στα σπλάχνα των τοπίων . Αφιέρωση σε όσους σήμερα ανάμεσά μας έχουν τούτο το ήθος. Με έξαρση ,σε τριπλή χρωματική αρμονία των πιο θερμών και συνάμα των πιο ψυχρών χρυσαφί-πράσινο –ιώδες, μια έξαρση στο ριζικά ανιδιοτελές ήθος. «Λίγο πριν το μαύρο έρθει να παλέψει με το λευκό και να νικήσει».
Ο δρόμος είναι δρόμος. Καθώς γεννιόμαστε με μάτια μωρού που έχουν μέσα το άπειρο ,με απόλυτα άπειρα μάτια, χωρίς καμιά εμπειρία – πάρεξ εκείνη της σκοτεινής μητρικής λίμνης ,στη βουβή και άφωτη πληρότητα- να έχει κάνει εκεί μέσα το συνειδητό της κύκλο ,είμαστε στραμμένοι μπροστά περίεργοι στο άνοιγμα του κόσμου. Με το πρώτο μας βήμα ξεκολλήσαμε απ τη συνθήκη του ζώου και έκτοτε όλη μας η προσπάθεια να μην ξαναπέσουμε εκεί, όλη μας η έγνοια να αποδεικνύουμε τούτη την ορθότητα και ό,τι χτίζουμε πάει προς τα πάνω ψηλά, αφού κάτω στέκει η τρομερή όψη του ζωικού.
Ο δρόμος είναι δρόμος. Βιαζόμαστε στη διαδρομή, πολλαπλασιάζουμε την προσπάθεια ,δαμάζουμε το άλογο ,γινόμαστε κένταυροι και με αλογίσιες πατημασιές τρομάζουμε τους γείτονες.
Ο δρόμος είναι δρόμος, θα υποτάξουμε το ανόργανο ,θα του φυσήξουμε δύναμη από την πνοή μας να μας βγάλει στο μακρινό όνειρο των άστρων .
Ο δρόμος είναι δρόμος .Έχει και παράδρομους . Βαδίζομε σαν το θεό των Ισπανών ίσια από στραβά μονοπάτια. Γνωρίζουμε τον κόσμο όπως γνωρίζουμε το κακό. Βλέπουμε την ύπαρξή του αλλά δεν βλέπουμε ,δε γνωρίζουμε τίποτε για την αιτία του. Τον αιτιώδη λόγο. Ίσως και να μην υπάρχει ,όπως και για πολλά άλλα που ενώ τους αποδώσαμε κάποτε αιτιώδη εξήγηση στη συνέχεια βρήκαμε πως δεν την είχε. Ίσως και να υπάρχει. Ίσως τα ερωτήματα που θέτουμε να έρχονται ανέκκλητα και ίσως ρωτάμε κουτά και ασήμαντα.
Ο δρόμος είναι δρόμος. Δοκιμάζουμε την αντοχή μας. Αφού μπήκαμε στην αφετηρία θα τρέξουμε , άλλος καλλίτερα ,άλλος χειρότερα. Ο άνθρωπος με την πρώτη πέτρα που σήκωσε ,έδειξε πως δε θα σταματούσε εκεί. Αν άφησε κατά μέρος την πέτρα ,όπως παρατάμε ένα παιχνίδι επειδή το βαρεθήκαμε για να πιάσουμε αμέσως ένα πιο νέο, ήταν για να ασχοληθεί με κάτι πιο αποτελεσματικό.
Ο δρόμος είναι δρόμος. Αφήσαμε τις πρώιμες σπουδές και το σπουδαστικό μικρόκοσμο, σε μια Ελλάδα περιορισμένων οριζόντων που μας είχε κάψει και ριχτήκαμε στα άπατα της Ευρώπης, σε ξένα νερά .Επιχείρηση εξόδου και κάπως υποψιασμένοι πως το ταξίδι αυτό δεν έβγαζε τα ψωμιά του. Άνοιξε χάσμα μέσα μας και αέρας παλαιάς Ελλάδας μας φύσηξε με επακόλουθα. Στη μελέτη της Ευρώπης και των Ευρωπαίων ,πίσω από κάθε ερμηνευτικό σχήμα ξεπήδαγε ο κόσμος της Ελλάδας, η διακριτική ματιά που μας διάβαζε από μέσα μας, και μάθαμε πως δεν είχαμε κάνει παρά τον κύκλο του εαυτού μας.
Ο δρόμος είναι δρόμος. Ολοκληρώνεται όταν φτάσεις στην αρχή του. Αρχή που είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Γιατί το ταξίδι που είχαμε αρχίσει ,ήταν ταξίδι στον εαυτό μας, γύρω από τον οποίο ταξιδεύουμε και δεν το αντιλαμβανόμαστε παρά στο τέλος, στην επιστροφή που από το ταξίδι μας μένει στα χέρια ένα και μόνο ο εαυτός μας, μέσα από την αλλαγή του παραμόνιμα ίδιος όπως τον είχαμε γνωρίσει απ την αρχή, η διαφορά είναι ότι τώρα το ξέρουμε.
Ο δρόμος είναι δρόμος, μόνο που όταν παίρνουμε δρόμο δεν παίρνουμε και το δρόμο μαζί μας.
Ο δρόμος είναι δρόμος, και ένας οποιοσδήποτε δρόμος οδηγεί παντού ακόμη και στον ίδιο του τον εαυτό.
Ο δρόμος είναι βεντάλια και ανοίγει σε πλήθος δίκτυα δρόμων. Πολλοί είναι οι δρόμοι της ζωής. Δρόμος για τα άστρα. Δρόμος της μοίρας. Δρόμοι του νου. Δρόμος πάνω κάτω ένας. Ιστορικός δρόμος .Δρόμος προκοπής. Δρόμος κατήφορος ,δρόμος ανήφορος. Ατέλειωτοι οι δρόμοι του ουρανού.»Τα ποτάμια είναι δρόμοι που κυλάνε» .Δρόμοι υδάτινοι .Δρόμοι μουσικοί .Μυστικοί δρόμοι. Δρόμοι θαλάσσιοι και υποθαλάσσιοι και υπόγειοι .Υπόγεια ρεύματα νερών ,οι δρόμοι του νερού.
Ο δρόμος είναι δρόμος. Ένας όμως ο δρόμος που οδηγεί στα παραθύρια τα ψηλά του πάνω μαχαλά.. Οι δρόμοι του έρωτα είναι παντοτινοί. Με ένα νεύμα εκδηλώνεται η υπαγόρευση
.Άπαξ και αρχίζεις να πίνεις από το ποτό της παράδοσης αρχίζεις να παραδέχεσαι ότι αυτό το ποτό πίνεται μέχρι τέλους. Δεν έχει διαπραγματεύσεις. Άσπρο πάτο. Η παράδοση είναι ολική σαν τον εαυτό μας. Ένα το Παν .Κρίνεται τόσο από το βυθό ,όσο και από τον αφρό των έργων της. Αν πω Ν, δε θα καταλάβεις τίποτε .Αν πω τα μάτια της κάρβουνα στο λάδι ,μια τέτοια Ν. σε αγγίζει αλλιώς. Είναι η έκφραση του αισθήματος που αγγίζει. Στα ερωτικά δράματα η εναλλαγή των φράσεων ,ερωτικές σαϊτιές της γλώσσας κάνει και τις ερωτικές συντροφιές να εναλλάσσονται. Η ερωτική θέρμη ελαιώδης και υγρή γλιστρά απ την καρδιά του ενός στου άλλου την καρδιά, βέλη τρυπάνε τις καρδιές ,γαϊτανάκι μεταμορφώσεων του έρωτα και των ερωτικών προσωπείων. Οι πετυχημένες μεταφορές κάνουν το πρόσωπο του έρωτα να λάμπει. Ο έρωτας ,όπως είναι ειπωμένο, γεννιέται από μια μεταφορά. Κι ό έρωτας λάμπει μοναδικά ,μόλις πάρει υπόσταση και σάρκα σ αυτό εδώ το πρόσωπο μπροστά μας, μόνο που δεν στέργει τον προδότη λόγο .Ακόμα και τα φιλικά λόγια ,όπως με το θάνατο έτσι και στον έρωτα είναι προδότες.
Ο έρωτας περνά μέσα από τα πρόσωπα στέκει όμως πάντα μόνος, με όλα του τα βέλη στη φαρέτρα τοξευτής.
Ο δρόμος είναι δρόμος. Στην ευρωπαϊκή φυγή , η συμπεριφορά μας ως αντίβαρο όφειλε ν’ αστεΐζει αναγκαστικά, για να φαιδρύνει τη στενότητα της ζωής . Σχεδόν πάντα , και στις πιο σοβαρές στιγμές το λόγο είχε το αστείο.
Αστείος δρόμος επειδή δε σήκωνε αστεία η ζωή. Η κρίσιμη σοβαρότητά μας δεν μπορούσε να βαρυνθεί σοβαρά. Αλλά και έτσι έσκασε. Εγκαταλείψαμε είχαμε ξεπεραστεί κατά πολύ . Η Ελλάδα ανοιγόταν φωτεινή και μας έγνεφε. Έ λοιπόν εκεί να πάμε.
Η Ελλάδα είναι δρόμος. Μόνο που δεν είχαμε συνυπολογίσει τις απώλειες.
Η ζωή χαράζει τους δικούς της δρόμους ,καθένας τραβά το δικό του.
Όλα είναι δρόμος .Κατώφλι η γη ,ανώφλι ο ουρανός. Στην επιχείρηση της ζωής δεν υπάρχει τελικό άθροισμα.
Η ζωή είναι ένας ναός ,μπαίνουμε σ αυτήν όπως μπαίνουμε στο ναό. Όποιος έχει ένα επάγγελμα είναι το στασίδι του. Από εκεί άνετα μπορεί να παρακολουθεί τη λειτουργία. Μπορεί να μη καταλαβαίνει τα λόγια ,θα τον φωτίσουν πολυέλαιοι και κεριά ,θα κάνει το σταυρό του ,θα πάρει το αντίδωρο και η ζωή θα τον απολύσει .Είναι ο κύκλος. Το τέμπλο κρύβει τα μυστήρια ,λίγα θα δει, στο τέλος θα ψάλλουν τον ίδιο. Θα φύγει όπως ήρθε ,γυμνός και άφωνος ,μέσα στο κλάμα.
Αφού σώσαμε το λάδι ,αφού η νύχτα μας βγήκε ξύδι ,θα χουμε τουλάχιστο λάδι για τα καντήλια.
Το ζήτημα με τη διανόηση είναι ποιος κάνει το παιχνίδι .Οι ιδέες έχουν νόημα όταν κρατά το πάθος τους ,αυτό τις εμψυχώνει ,αλλιώς χάνουν τη σάρκα τους και γίνονται φαντάσματα. Όλη τη δουλειά της διανόησης στο τέλος θα την επωφεληθεί η καλλίτερη πένα ,θα πάρει το γραφικό της χαρακτήρα που θα είναι και μαρτυρία της εποχής της.
Το καλλίτερο υλικό το παράγει η ζωή της κοινωνίας .Όποιος κρατήσει γερά τον καθρέφτη ,ώστε να καθρεφτίζει το κοινωνικό πρόσωπο ,θα έχει πετύχει κατά το ήμισυ ,το άλλο μισό είναι υπόθεση του κόπου που θα βάλλει.
Ένοιωσα την ομοίωση θα πει ότι ένα πρόσωπο μου έστειλε την εικόνα μου πίσω. Έγινε ο καθρέφτης του εαυτού μου το Spectrum Mentis. Ομοίωση είναι η γέφυρα της διαφοράς ,μεταφορά του πάθους ,άδειασμα του ψυχισμού ,κίνηση προς μια άλλη ψυχή με αντοψία οφθαλμών κι απόκριση. Ένοιωσα την ομοίωση θα πει :η ψυχή μου δέθηκε με την ερωμένη μορφή ερασθείσα την ψυχή της. Πλούτος και ένδεια ψυχών στη θάλασσα της ερωτικής.Τρόπιδα επινομίς
«Η τροπή του νοήματος βρίσκει τον ιδανικό τρόπο για να νοιώσουμε οικεία. Κάθε αναζήτηση του όμοιου, το οποίο δεν είναι εφικτό χωρίς τη μεσολάβηση της φαντασίας ,μας αφήνει την αίσθηση της οικειότητας, γιατί μας επαναφέρει ανεπαίσθητα στον εαυτό μας. Παρότι «έξοδος» προς κάτι άλλο ,η μεταφορά πραγματώνεται σαν «είσοδος στον εαυτό μας» . – »Η μείωση αυτών που αγαπούμε μας αποξενώνει. Δεν πρέπει να αγγίζουμε τα είδωλα ,το χρυσάφι μας μένει στα χέρια»(Κ. Π’γιώργης, Περί μεταφοράς).
Μερικές φορές σου δίνει την εντύπωση πως είναι τελικό εκφραστικό σχήμα :όμως μπορεί να γίνει εκφραστικότερο. Το κλειδί της ομοίωσης. Έπεσα στο γκρεμό για τα μάτια της ,κερήθρες διάφανες στο μέλι.
Το βίωμα περνά ολοκληρωτικά στην έκφραση .Η έκφραση ημπορεί να περιέχει ψυχικές συνάφειες μεγαλύτερη ποσότητα βιώματος.
Επειδή η αυτοπαρατηρησία δεν προσφέρεται να σου μάθει, όλη η σπουδή πρέπει να στραφεί προς τα ίδια τα πράγματα. Η ψυχή των πραγμάτων αποκαλύπτει σημασίες που αναβλύζουν από τα κενά της ίδιας της πραγματικότητας, μιας πραγματικότητας που συστοιχεί στη φυσιογνωμία του ψυχισμού σου, είναι σαν μια επιστροφή στον εαυτό (γιατί η συνείδηση είναι συνείδηση κάτινος ).
Η πετυχημένη μεταφορά κινεί γη και ουρανό αλλά ξαναβάζει τον κόσμο στη θέση του.
Πάνω σε μια ιδέα από το «Ντέφι»: Κάθε τραγούδι είναι μια περίληψη ,ή φιλοδοξεί να είναι, της ιστορίας της Ελλάδας. Σ ένα τρίλεπτο μέσα συνοψίζει το αίσθημα ζωής της κοινωνίας ,η οποία και θα το τραγουδήσει. Όσο πιο πετυχημένα εκφραστεί το αίσθημα σε στίχο μελωδία μουσική ,τόσο βαθύτερα θα δράσει και πλατύτερα θα διαδοθεί ,γιατί θα χει πετύχει να καθρεφτίσει συνοπτικά το οικείο αίσθημα της στιγμής. Το διαχρονικό είναι μια άλλη πιο φιλόδοξη υπόθεση καθώς και το οικουμενικό.
Πολλές φορές όση φόρα κι αν έχει κανείς βρίσκει τα στασίδια κατειλημμένα .Αν δεν εκτεθεί στην ορθοστασία πρέπει να ξέρει ότι στασίδι δε θα πιάσει, κι επίσης η έκθεση στην ορθοστασία δοκιμάζει, διδάσκει αντοχές .Μπορεί που και που να ασκείται επίσης στο αναλόγιο.
Να μη σε τρώει η προσποίηση να είναι αγγελία χαράς Το άφατο και το άλεκτο της εικόνας ,το απλησίαστο καθ έκαστον αυτής εδώ της αμυγδαλιάς, περιγράφεις το είδος, το τόδε τι, τούτο εδώ να, είναι αμετάδοτο. Η περιγραφή αναγκάζεται να συσχετίζει τα ανόμοια για να μεταδώσει το αίσθημα να εκφράσει το μορφικό ιδίωμα .
Το βήμα του νοήματος οδηγεί , μετρά η σάρκα των αιώνων ,ο χρόνος, αφ’ ότου μια συνομιλία μας συνδέει στην εκφραστική χώρα.
Εκτελούνται μεταφοραί. Πατά στη μέσα εμπειρία ,είναι ιστορία από τη σάρκα της ψυχής,τα πάθη,σκίρτημα στο απροσδόκητο ,ανοίγει δρόμο στο φως. Σχετίζει το εδώ με το εκεί, αλληγορικό νόμισμα. Θέει ως άστρο του ουρανού με πάθη πνοής ,δοχείο με δυο πάτους , αλλότριο αλόμενο φως ,ακρογυάλι ψυχής, θάλασσα βάσανα σε νησάκι ευτυχίας, με γεγονότα πίστεως ,το μυστικό θρόνο της ψυχής .Κάθε λακκάκι κι άβυσσος στο πολυκύματο λευκό της που καίει σα χιόνι. Χείλη βατόμουρα ,κρυφά μαχαίρια ,αιμόχρωμο πίνει κρασί , άφθονα μελωδεί. Κόπηκα. Άνοιξε ξέφωτο του νου.
Ποιος σου είπε , Ν. , ότι ο ένας έρωτας δεν έχει στοιχεία ενός προηγούμενου έρωτα;
Εκεί στην ελιά της Α., που την είπαμε παραπάνω που την έσωσε, εκεί είναι η Λιν. Έχει φτιάξει μια γούρνα από χώμα και άμμο σαν τις παγιδεύτρες σφίγγες και από το βυθό όταν αισθάνονται να περνούν τα θύματά τους μυρμήγκια και άλλα έντομα αναταράζουν τη παγίδα και παρασέρνει τα θύματα στον αβυσσώδη πυθμένα όπου το στόμα της με ισχυρές δαγκάνες διαμελίζει και καταβροχθίζει.Έτσι η Λιν είχε οργανώσει την αμμώδη παγίδα της δίπλα από την ελιά κοντά στα χείλη του γκρεμού όμως μέσα σε όνειρο. Τώρα το που βρήκε την άμμο και πως ,φαίνεται ότι συνειρμός έδωσε στην εικόνα προέκταση πεντακοσίων μέτρων όπου χρόνια παλιότερα εξόρυτταν αμμοχάλικο. Ίσως να κοσκίνισε και να μετέφερε από κει για την παγίδα της. Η Λιν ,κόκκινη, ήταν στα εφηβικά παιχνίδια αγοροκόριτσο. Μετείχε στα αγοροπαίχνιδα με θάρρος κι αντρόπιαστα, αντρόπιαστα γιατί πάλευε σαν άντρας αντρόπιαστα γιατί χωρίς ντροπή ,περισσότερο όμως εντυπώθηκε η εικόνα της πίσω στη βρύση πάνω σε πέτρα να χαβδώνει να δείχνει το άτριχο ακόμα μουνάκι και να κατουράει ηδονιζόμενη από εκεί ψηλά που κοιτάζαμε απορημένοι. Αυτή λοιπόν η Λιν η άτρομη ,όταν βρισκόμαστε μόνοι ,όταν απαντιόταν το βλέμμα στην ερημιά γινόταν κόκκινη σαν ντομάτα για αυτό κι εγώ μέσα μου την ονόμαζα κόκκινη Λιν. Τη σκεφτόμουν έτσι και στη φαντασία μου κοκκίνιζε διπλά.
Μετά από χρόνια και σε ανύποπτο χρόνο μου έστηνε την παγίδα της η Λιν, σε καιρό που ήμουνα ερωτευμένος και άρα παγιδευμένος ( με ξωτικό πλάσμα.
Διάνυσα μαζί σου μέσα στο όνειρο όλη την απόσταση του ονείρου, σου κράτησα το χέρι όμως δε σε φίλησα.
Ωρίμαζες.
Φαρμακολύτρα όταν μου γίνεις συνήθεια Μη μου περάσεις άσε να έχω τον πυρετό σου για πάντα.
Φαρμακολύτρα μου
Μη μου περάσεις!
Έβλεπα πως έγραψα γράμμα στη ..
Κι έβλεπα πως μου απάντησε.
Έβλεπα.
Κόκκινη σαν ντομάτα, ξαναμμένο αιδοίο,δεν έβρεχε χρυσή βροχή όπως άλλοτε παρά ακόντιζε άμμο από τον πάτο της ανεστραμμένης κλεψύδρας και να πώς αντέδρασα. Υποχώρησα στο γκρεμό ντυμένος σαν τζίτζικας στη ράχη μου βιβλίο με κολλημένα τα εξώφυλλα στις ωμοπλάτες και οι σελίδες να φτεροκοπούν και να με ακινητούν αιωρούμενο στο γκρεμό σαν κολιμπρί.
Με το βιβλίο στη ράχη ελικοπτεράκι του γκρεμού περνώ της Λιν την παγίδα στην ελιά της Αθηνάς με ταξύ παγίδας κα γκρεμού ανάμεσα αβύσσου και αβύσσου σωτήρια ελιά και πάνω η Αθηνά.
Εγώ ,που τώρα δεν είμαι παιδί ,με τα φτερά μου βιβλίο ισορροπώ ,μετεωρίζομαι και αυτό φτάνει. Μόλις μερικά μέτρα πιο κάτω είναι η φωλιά του δρυοκολάπτη που φτεράκιζε απότομα και έκανε ότι μπορούσε να μου κρύψει τη φωλιά και που δεν απείχε πολύ η μορφή του από κολιμπρί. Η φωλιά βέβαια ήταν από επίταξη φωλιά του ,αφού ήταν από πετροχελίδονο και την είχε ιδιοποιηθεί. Κάθε φορά έφτανα μέχρις εκεί αθόρυβα για να τον δω να βγαίνει και να τον αιφνιδιάσω. Δεν πλησιαζόταν εύκολα έτσι στον κοφτό βράχο του γκρεμού που είχε χτιστεί, αλλά μπορούσες να τη φτάσεις ρισκάροντας λίγο κρεμώντας μισό κορμί προς το μέρος της. Ο δρυοκολάπτης τότε φτεροκοπούσε έντρομος μέχρι το απέναντι δέντρο ,έπιανε στον κορμό ,ποτέ στο φύλλωμα ,κι από εκεί κοίταζε για τις προθέσεις σου.
Να με γνώριζε άραγε με τον καιρό; Μετά από χρόνια η φωλιά έλειπε ,δεν υπήρχε ίχνος της. Δεν ξαναείδα το φίλο μου το δρυοκολάπτη ,μήτε απογόνους σ εκείνα τα γκρεμνά.
Κάτω στις φτέρες ήταν σπαρμένες εδώ εκεί πέτρες που καθώς έμαθα αργότερα βρίσκονται εκεί από την εποχή των παγετώνων. Οι πάγοι έφυγαν οι βράχοι έμειναν. Συρμολιθώνες ,είναι λιθάρια που τα έσυρε ο παγετώνας. και στο πλάι οι χρυσοξυλιές. Περιζήτητες κάποτε από τους Βενετσάνους, είναι αυτοί που επιδότησαν σ όλα τα παράλια μέχρι εσώτερα την ελαιοφύτευση.
Βγάζαν από το ξύλο της βαφές. Χρυσόχρωμες υποθέτω. Και να που συναντιέμαι με τον Τιτσιάνο με τον Γκρέκο μέσα από αυτό το ξύλο, το χρυσόξυλο.
Τις ξεπάτωσε ο θείος και φύτεψε ελιές, χωρίς Βενετσιάνικη επιδότηση. Πιο πάνω είναι το σιαδάκι όπου ερωτεύτηκα πρώτη μου φορά δωδεκάχρονος. Μύριζα το άρωμά της .Πλησιαζόμασταν .Ένιωθα τα μαλλιά της να ευωδιάζουν .Ονειρευόμουν. Μέσα μου φτερούγιζαν άγγελλοι, και γύρω μου. Άνοιγα τα μάτια και την έβλεπα. Την άγγιζα .Η καρδιά μου τραγουδούσε. Ήμασταν παιδιά. Πιο μικρά από τον έρωτα και δεν μας έπαιζε. Μας περιέπαιζε. Και τι μ αυτό; Εμείς νομίζαμε. Και μας έφτανε.
Ποιητικός ρεαλισμός, ώχ ποίημα της γης και συ πλασίδι.
Γράφω. Για να κάνω τη γιορτή σου
Δεν ξέρω θεωρίες δεν παίρνω διορίες
Άδειες της ζωής
Δίχτυα γραφής παραθυράκια της λαμπρής
Φέξη
Βρέξει χιονίσει δεν κάνω καματερή γιορτή
Δεν κάνω παύση
Ότι μου ρίχνει ο καιρός τ αρπάζω
Στα σύννεφα συχνάζω
Σε δοκιμάζω γύρη τινάζω. Σε γιορτάζω.
Θεέ της ερήμου φύλαγε τον έρημο άνθρωπο, εμείς κοιτάμε πως θα βρούμε το νήμα να υφάνουμε κι αυτός ξηλώνει. Κάπως έτσι συναντώνται τα πράγματα. Αυτό που ζητάμε εμείς αυτός το βρήκε περπατώντας με ανάποδα βήματα. Με βήματα πίσω κι ορθώνεται η προοπτική. Πως γίνεται αυτό; Έτσι γίνεται. Κι ο Οδυσσέας καθυστερεί να πάει στην πατρίδα γιατί ό δρόμος είναι λαβύρινθος, όλο φτάνεις κα φτάνεις και τελειωμό δεν έχει. Ο λαβύρινθος του ταξιδιού ελίσσεται σα φίδι ,ακούς πίσω από τους τοίχους τις φωνές αλλά ο δρόμος σε οδηγεί στην απέναντι μεριά, στις ανηφοριές του ουρανού στις κατηφοριές της θάλασσας σε κάθε στροφή έχεις να παλαίψεις μινώταυρους ,να ταυρομαχήσεις ή να λύσεις αινίγματα Σφίγγας, όπως την ταυρομαχία με το Λεβέντη σούρουπο στα πεζουλάκια , η της γάτας την ταυρομαχία στο ακρωτήρι σαν αίνιγμα του γούμενου στο αρχονταρίκι.
Δεν συμπαθούσα τη λογοτεχνικότητα οι θρύλοι όμως που με κόβαν είχαν κάτι από τη φτιαξιά της, πώς να το αρνηθώ; Κι ήταν της μόδας το να αρνείσαι. Δεν είναι ο μύθος πληκτικός είναι το τάχα μου, άλλο πλήττω άλλο εκπλήττω.
Έχει να ξηλώσει άρα πετύχαμε διάνα εδώ είναι τα νήματα ,στην ερημιά και στην απανεμιά της ιστορίας εδώ της περισσεύει πίστη. Αδίδακτο κείμενο κι αυτοί το ξέρουν νεράκι. Δέντρο που το ποτίζουνε, ότι θέλουν καρπίζει ,κι ότι τραβάει η ψυχή τους τρυγάνε, βόσκοντας αγριοτούτουνο ,της ιτιάς λησμονοχόρτι.
Μέλισσες στο αυλάκι βυζαίνουνε νερό. Το καρτεράνε εκεί που είναι λίγο και το πίνουν να μην τις πνίξει. Έτσι να κάνουμε ,μην πιούμε στο απότομο νερό των ποταμών, του Ιορδάνη, εδώ να πάμε στα φτωχικά ξωκλήσια, τα ρημοκλήσια.
Ήταν Πάσχα. Πολλά χρόνια πριν. Έρημο χωριό έντεκα μετρήσαμε στην εκκλησία κι ο παπάς. Είχαν παπά και τους μάζευε σαν κλωσσόπουλα. Τρέχαν στο μεγαλοβδόμαδο να μπουν στη γιορτή .Τρέχαν γύρω από το μυστήριο που το είχε φορεμένο ρούχο ο παπάς! Άτυχα χωριά όσα δεν έχουν παπά. Οι κάτοικοι του αγριεύουν ,τους τρώει η ακοινωνιά. Χωρίς τελετή ο άνθρωπος γίνεται μηδέν, ένα τίποτα. Η τελετή δεν κοστίζει αλλά στοιχίζει. Η γραμμή της τελετής δίνει δύναμη και πάθος, μεταδίδει τον κραδασμό του διπλανού , τη δύναμη που αντλεί το πουλί όταν γίνεται σμήνος και μεταβάλλεται σε μεγάλο πτηνό, ή τη δύναμη της αγέλης των αλόγων που στην καταιγίδα στριμώχνονται τόσο που κόβουν τη βροχή ,η βροχή εξατμίζεται και με τη ζέστη των σωμάτων και τα χνώτα ανεβαίνει ατμίζοντας, και σαν από θαύμα δεν βρέχονται ,αφού εναλλάσσονται στον εξωτερικό κύκλο αεικινούμενα ενώ ταυτόχρονα συνωστίζονται ζεσταινόμενα σε αφάνταστο βαθμό. Μέρος αυτής της δύναμης περνά ο δρόμος της τελετής στον άνθρωπο. Στην τελετή μεγαλώνει το δέντρο του ,γίνεται το ανάστημά του πολυπλάσιο, θερμαίνεται ο ναός του κόσμου δυναμώνει το μυστήριο κι έτσι νιώθονται οι άγγελλοι ,οι θεοί κι η άβυσσος μικραίνει. Πώς να μην νιώσεις τα τροπάρια στο βατήρα αυτό; Πώς να μην εκχωρήσεις τη δύναμη του ιερού για να την ξαναπάρεις αμέσως μετά σε αντίδωρο και μεταλαβιά; Ανεβαίνει από δω ο άνθρωπος, με κλειστά μάτια ανεβαίνει. Πίσω από τα μάτια των αγγέλων τον βλέπει θεός. Συχνοβλέπει θεό!
Κι ύστερα αυτοί οι διαβολάνθρωποι των καφενείων από το να καρφώνουν νύχτα μέρα χαρτοπαίζοντας χωρίς τελειωμό και βλαστημώντας καπνίζοντας κι ας τους το χει κόψει ο γιατρός και τσιγάρο και ποτό, καλλίτερα να στέκονται άφωνοι κι ακούνητοι μια φορά τη βδομάδα στην εκκλησιά τους κι ας μη πιστεύουν καλό θα τους κάνει, σαν ψυχοθεραπεία να το δεις ή σαν πειθάρχηση ,ας μην έχει το χαρακτήρα κάθαρσης ,λίγο σεβασμό θα μάθει, τυχαία ο Πυθαγόρας επέβαλε σιωπή; Κι έτσι να το πάρεις θεάρεστο είναι. Κι ίσως ξαναθυμηθούμε και μερικές ωραίες ξεχασμένες λέξεις όπως δέος, αρετή, κατάνυξη ; Νύξεις κάνουμε ,τα υπόλοιπα είναι δουλειά των αγραμμάτων ,που όσο γι αυτούς.. αυτοί μας σώζουν.
Πλένει τα κακκάβια στη βρύση στο χασήλι και δείχνει ένα μ αυτά. Μαύρη σιλουέτα ανάμεσα στα μαύρα κακκάβια. Όταν όμως δείχνουν την καλαϊσμένη τους μεριά στραφτοκοπάν. Τα σφουγγίζει με συκόφυλλα αφού τα τρίψει γερά μέσα έξω με πρόχειρη αλισίβα ,σταχτόνερο δηλαδή ,και τα ξεπλύνει. Τα κατσαρολικά ,τα λένε και κακκάβια και χαλκώματα και αγγειά, και τεντζερέδια. Κατάμαυρα απέξω ,μέσα καθρέφτης. Γεμίζει νερό μια κατσαρόλα κι αστράφτει διπλά. Γυρίζει και με κοιτάει ολόιδια αστράφτει το πρόσωπό της.
ΦΙΛΕΝΑΔΕΣ
Κουφέτες από μούρα
Η μουριά του Ιούνη
Είναι εσωτερικά κήπος, Άρτεμης, δάσος.
Κόκκινα μούρα
Χείλη που φίλησα
Και φτερακίζει το πουλί στην κουφάλα της γέρικης μουριάς φωλιά του.
Φιλιά άγουρο στόμα σαν φρούτο ,σαν μούρο,
Στόμα μούρο .
Συκόφυλλα. Από τη συκιά μέσα στον κήπο. Σταχτόχρωμος κορμός, σταχτογάλαζος και τα κλαδιά της ,τα φύλλα παλάμες σμαραγδένιες, και φλογερά σύκα. Σκισμένα σύκα κατακόκκινα μες στο μέλι, πανηγύρι για συκοφάηδες και σερσένια αλλά προπαντός για μας.
Οι Αθηναίοι είχαν το θεσμό της συκοφαντίας και δεν άφηναν να γίνεται εξαγωγή σύκων ,αμείβονταν μάλιστα οι συκοφάντες, ο Αδάμ κι η Εύα ,Ζωή, με φύλλο συκιάς πρόλαβαν να καλυφτούν μόλις ένιωσαν τη ντροπή τους, στο κέντρο του παραδείσου και του ενδιαφέροντος από τότε η συκιά καθώς και το φύλλο της αφού ότι λίγο κρύβει είναι ζωτικής σπουδαιότητας κι ακόμα σήμερα αναποκάλυπτο σαν μυστήριο και δέος της κρυπτής φίλης φύσεως. Ο Νικολάου από τους εικαστικούς μας το ζωγράφισε κι επίσης σε περιοδικά είδα να σχετίζουν σχισμή σύκου με το μέλι άλλων σχισμών. Θυμάμαι μικροί με τα φύλλα της συκιάς φτιάχναμε κουφέτες με μούρα, ή σκάμνα όπως τα λέγαμε. Ράβαμε τα φύλλα βάζοντας αναδιπλωμένα τυλιχτά ένα μες στο άλλο με αγκάθια από παλιούρια κι έτσι τα σκάμνα δεν συνθλίβονταν παρά φτάνανε στον προορισμό τους ζουμερά δροσερά λαχταριστά πορφυρίζοντα μέσα στη σμαραγδιά φυλλώδη φωλιά .
Με θυμάμαι να πηγαίνω ολόχαρος μικρός στους θείους μου στο μύλο τέτοιες κουφέτες κι ακόμα τώρα θυμάμαι και αυτό με χαροποιεί. Με πάει εκεί το αεράκι της μνήμης. Με πάει και θύμηση δυόσμου πάνω μεριά που έπλενε η γιαγιά μια άλλη γοητεία κα ξελόγιασμα.
Μαζεύαμε τα σύκα τα ανοίγαμε κα τα απλώναμε στον ήλιο να ξεραθούν ,σε μέρη απόμερα πάνω σε πλάκες σε σανίδες ,ακόμα και στις στέγες τα βάζαμε για να είναι απρόσιτα σε ζώα οικόσιτα ,σκόνες .Ακόμα κάναμε αρμάθες κι επίσης τις κρεμούσαμε στους τοίχους όπου υπήρχαν ειδικά προεξέχουσες πέτρες κρεμαγέρες .Το φθινόπωρο όλα μαζί τα ξεραμένα τα ζεματάγαμε τα πολτοποιούσαμε με το κασάρι και αφού τα ζυμώναμε πλάθαμε τις συκομαΐδες, που πάλι έπαιρναν ένα χέρι λιάσιμο. Τρώγαμε απ αυτά τα καλούδια στο μακρύ παιδικό χειμώνα, και είχαν θερμίδες δυναμίτη, αλλά πιο πολύ ήταν η γλυκιά νοστιμιά τους, εκείνο το βαθύ χρώμα κοκκινόμαυρο που έπαιρνε να δείχνει μια σκούρα διαφάνεια πετραδιού, ποίημα χρωματικό βγαλμένο από τη άβυσσο στην άβυσσο του χειμώνα. Έκοβε το χέρι της γιαγιάς , κι ας είχε ο καθένας μας τις δικές του φυλαγμένες στη σακούλα ,εκείνη έκοβε και μας έδινε όσο έπρεπε σαν να παίρναμε αντίδωρο , το χρώμα της συκομαΐδας ,μελίχρωμο σκούρο, το χρώμα της συκομαΐδας το πήρε ο καιρός.
Ζεμάτισμα.
Είχαμε παίχτες παραπανίσιους ,αλλά η φιλοξενούμενη ομάδα δεν τους έβλεπε. Παίζανε κάτω από το χώμα τη μπάλα αν το πρόσεχες καλά τόπους τόπους αναπηδούσε απρόσμενα λες κι έβρισκε εμπόδιο, αλλά δεν έβρισκε ,οι κοιμισμένοι του άλλου κόσμου κάνανε σε τούτον εδώ χουνέρια ανεπαίσθητα και περίτεχνα όσο να κερδίζει η ομάδα μας! Άλλωστε το μισό γήπεδο το είχαν δανείσει εκείνοι.
Κρέμασα πίπα και κουτάλι όπως κρεμάνε οι ποδοσφαιριστές τα παπούτσια, μοσχούλα μου , μοσχούλα μου ,γλυκιά μου εκκλησούλα μου, ζεμάτισμα ! του μηδενισμού. Το ρολόι της ιστορίας τώρα γύριζε πιο γρήγορα. Κοιτάς ότι το δάχτυλο στη φωτογραφία που δείχνει το σπίτι είναι πιο μεγάλο από το σπίτι,όπως ο κόσμος εδώ με φόντο γαλαξίες. Και πατώντας χώμα ένιωσα ότι θάνατος δεν υπάρχει ,υπάρχει μόνο για όσους κινούνται πάνω στην άμμο του χρόνου ένω χρόνος δεν υπάρχει.
Υπάρχει μόνο το αιώνιο τώρα. Πέτρινη φωτιά.
Εγήγερται.
Primary illusion: Υλοποίηση του έργου σε μια ιδεατή διάσταση.
Φύλλα Κισσού
Έγειρε το φεγγάρι πάλιωσε κι αυτή η νύχτα
Πιασμένοι στο δόκανο των αισθήσεων, των αισθημάτων, σε αστειότητες που υπαγορεύει η καρδιά, ανήμποροι να γεφυρώσουμε την απόσταση που θα έφτανε μέχρις εμάς, λες κι είμαστε οι ίδιες εκείνες οι αισθήσεις που κοίταξαν λαίμαργες εκείνο το έξω, με την ίδια βουβαμάρα που είχαν εκείνα τα πράγματα.
Υπνοβασία στο καθαρό όνειρο που χτίζουν οι αισθήσεις, αισθησιασμένες γιατί αυτή είναι η δουλειά τους, να ονειρεύονται δεμένες με το αντικείμενο καθώς είναι αξεχώριστα και να παίρνουν το σχήμα του, σα βούληση του ανόργανου. Μηχανή που διπλασιάζει τον κόσμο λες κι έτσι φαντάζει καλύτερος και δεν είναι αρκετό να είναι ένας, αντικατοπτρισμός που δουλεύει τις εικόνες ακατάπαυστα, παιχνίδι με τη μαγεία του κόσμου άσκοπο ή ίσως για την ικανοποίηση των νευρώνων, για την παρηγοριά τους κι ύστερα τίποτα.
Εικόνες πραγμάτων που τα διάβηκαν οι αισθήσεις γοητευμένες κι αρκέστηκαν στην ανατύπωση από έλλειψη βαθύτερης ζωής που θα ζωντάνευε το υποκείμενο τους. Αχ μνήμη στρέψε αχτιδωτά τις φωτιές σου.
Λίγο ν’ αλλάξεις τη σειρά, λίγο να συσχετίσεις, μικρή αλλαγή προοπτικής,ακόμα λίγο αν επιμείνεις σ’ ένα πρόσωπο, σε κάποιες λεπτομέρειες σε μια δική του φωνή με δικό του νόημα κι αρχίζει ο κόσμος να ζωντανεύει, ξυπνά το στοιχειωμένο δάσος, βγαίνουν από μια καθήλωση στο άχρονο. Κάποιο πιο πραγματικό άγγιγμα να τα κινήσει και λύνονται τα μάγια. Τότε η ζωή σου υπαγορεύει, με τη ζωή να φέρεσαι όπως με τη ζωή.
Η ΛΙΜΝΗ ΣΕ ΑΔΕΙΑΖΕ ΩΣ ΤΑ ΓΟΝΑΤΑ
Ιωάννινα. Γαληνά Γιάννινα. Πυκνή παρουσία, πυκνές μνήμες παιδείας πολιτείας, πυκνό δράμα νωπής ιστορίας. Οικείος χώρος και σε κάθε μνημείο του προβάλλουν μορφές που τα κατοίκησαν. Προβάλλει δόξα που διδαχτήκαμε και μας ύψωσε. Από δω πέρασαν δόξες του ’21 και δόξες του ’12, η ελευθερία του γένους αυτοπροσώπως. Γύρισε το φύλλο της ιστορίας που είχε καθηλωθεί για εκατοντάδες χρόνια.
Βάδιζες πάνω στις σελίδες της ιστορίας.
Είχε παγώσει ο χρόνος του Έλληνα και τώρα έβγαινε σε ταχύτατη απόψυξη χωρίς ψυγειοκαταψύκτη. Ό,τι και να λέγεται τα Γιάννινα είναι η πόλη του Πασά, με τα διακόσια άλογα και τις άλλες τόσες παλλακίδες. η ανώτερη τιμή που έκανε σ’ όποιον λάτρεψε ήταν να του χαρίσει άλογο και παλλακίδα. Αεικίνητος, ευφυής χωρατατζής, φιλόζωος και σκληρός, αδίστακτα σκληρός. Έπαιξε μόνος στο παιχνίδι του καιρού του με μεγάλη μαεστρία κι επιτυχία, με επιρροή διεθνή, στο τέλος προδόθηκε κι έχασε. Η προφητεία του Πατροκοσμά αλήθεψε: Πήγε στην Πόλη με κόκκινα γένια. Αυτή η πόλη δεν θ’ απαλλαγεί ποτέ από τη σκιά του. Καμάρι της ο πασάς με τη Βασιλική, καμάρι της οι Φροσύνες. Καμάρι της η λίμνη, Κασαμπά και μιναρέδες να τραμπαλίζονται κι η λίμνη να τους καθρεφτίζει στον αιώνα.
Στον καιρό του Αλήπασα ήταν πρώτη στ’ άρματα στα γρόσια στα γράμματα. Μαζί με τη λίμνη και το νησί είναι ότι έχει η πόλη τούτη.
Μέσα στο φόντο αυτό, ήρθε κι έδεσε από το παρόν η μορφή της.
με ξωτικό πλάσμα.
Σχεδία για μιά Νέκυια 
