Wraniwm
Elfen gemegol lliw arian-gwyn yw wraniwm gyda'r rhif atomig 92 a'r symbol U
. Mae ganddo 92 proton a 92 electron ac mae 6 yn electronau falens. Mae'r cnewyllyn yn dal rhwng 141 a 146 o niwtronnau gan greu 6 isotop. Yr isotop mwyaf cyffredin ydy'r U-238 (146 niwtron) a'r U-235 (143 niwtron).
Wraniwm
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Symbol | U | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rhif | 92 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dwysedd | 19.1 g·cm−3 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/HEUraniumC.jpg/220px-HEUraniumC.jpg)
O ran pwyasu, wraniwm (neu iwraniwm) ydy'r ail elfen drymaf yn y Tabl Cyfnodol: dim ond plwtoniwm-244 sy'n drymach nag ef.
Defnydd
golyguMilwrol
golyguDefnyddiwyd wraniwm yn yr Ail Ryfel Byd i greu bom atomig. Gwnaed dyfais eitha syml gydag wraniwm-235 a dyfais cymhlethach gydag wraniwm-238 a phlwtoniwm-239. Gollyngwyd y bom atomig cyntaf gan yr Unol Daleithiau ar 6 Awst 1945 ar Hiroshima a'r ail dridiau'n ddiweddarach ar Nagasaki gan ladd tua 200,000 rhyngddynt.
Arall
golyguDefnyddir wraniwm mewn atomfa er mwyn creu ynni niwclear.