Стары Улас
Стары Улас | |
---|---|
![]() | |
Асабістыя звесткі | |
Імя пры нараджэнні | Уладзіслаў Сівы-Сівіцкі |
Псеўданімы | Стары Ўлас, Стары Ўляс і Свой |
Дата нараджэння | 10 (22) сакавіка 1865 |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 30 верасня 1939 (74 гады) |
Месца смерці | |
Пахаванне | |
Грамадзянства | |
Прафесійная дзейнасць | |
Род дзейнасці | публіцыст, пісьменнік, паэт, ляснік |
Мова твораў | беларуская |
![]() | |
![]() | |
![]() |
Стары́ Ула́с[1], сапраўднае імя Уладзіслаў Пятровіч Сівы-Сівіцкі[1] (10 (22) сакавіка 1865, Валожын — 30 верасня 1939, Шашэльгішкі , цяпер Літва) — беларускі паэт, публіцыст, этнограф.
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D1%8B%D0%BD._%D0%94%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0_2.jpg/220px-%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D1%8B%D0%BD._%D0%94%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0_2.jpg)
З каталіцкай сям’і валожынскіх сялян Пятра і Людвікі[2]. Бацька служыў кухарам у графа Міхала Тышкевіча.
Асірацеў у 9 гадоў, быў узяты пад апеку цёткай Юзэфай Амяльянскай. У больш дарослым узросце пайшоў працаваць памочнікам кухара да графа Тышкевіча, пазней стаў кухарам. Сістэмнай асветы не атрымаў, пісьменнасці яго навучыў выпускнік Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі Зяновіч, чалавек ліберальна-дэмакратычных поглядаў[3]. Авалодаў рускай і польскай граматай, пісаў па-беларуску лацінкай[2]. З 1909 года пачаў друкавацца ў «Нашай Ніве».
Ва ўзросце каля 20 гадоў Стары Улас быў аб’ездчыкам, потым ляснічым у графа Тышкевіча (да пачатку Першай сусветнай вайны). Жонка Антаніна з Вайцяхоўскіх, у пары было 8 дзяцей (4 хлопчыкі і 4 дзяўчынкі)[2]. У сваім валожынскім доме адкрыў беларускамоўную школу. У 1914 годзе паводле службы быў пераведзены ў Варняны Вілейскага павета (цяпер Астравецкі раён). Пазней пераехаў з сям’ёй у Вільню. У 1920 годзе пераехаў у вёску Сужаны на Віленшчыне, дзе працаваў у маёнтку ляснічым. У 1922 годзе гэтыя землі афіцыйна адышлі да Польшчы. У 1934 годзе пераехаў у суседнія з Сужанамі Шашэльгішкі, дзе атрымаў зямлю ад Тышкевіча за доўгую службу, займаўся земляробствам. Памёр ад запалення лёгкіх[2] у Шашэльгішках[3]. Пахаваны на могілках у Сужанах[2][4].
Творчасць
[правіць | правіць зыходнік]Дэбютаваў вершамі ў 1909 годзе ў «Нашай Ніве». Змяшчаў свае вершы і вершаваныя апавяданні ў беларускіх дарэвалюцыйных і заходнебеларускіх календарах. Выступаў і як публіцыст. Рабіў вершаваныя апрацоўкі народных легенд і паданняў. Аўтар парадыйна-сатырычнага апавядання «Тры злодзеі» (1912), паэмы «Год беларуса» (1911[5] ці 1910[1]). На творчасці адчуваецца ўплыў фальклорных традыцый[5].
Шэраг вершаў надрукаваны ў «Анталогіі беларускай паэзіі» (1961), зборніку «Беларуская дакастрычніцкая паэзія» (1969). Выйшла кніга вершаў і публіцыстыкі «Год беларуса» (1990). Рукапісы захоўваюцца ў архівах Беларусі, Літвы, Польшчы[1].
Памяць
[правіць | правіць зыходнік]На доме ў Валожыне, дзе жыў Стары Улас, размешчана памятная дошка[6].
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ а б в г БелЭн 2002.
- ↑ а б в г д Год беларуса: Вершы. Вершаваныя апавяданні. Публіцыстыка / Уклад., падрыхт. тэкстаў, уступ. арт. і камент. В. Рагойшы. — Мінск: Мастацкая літаратура, 1990. — 174 с. — ISBN 5-340-00529-1.
- ↑ а б Беларускія пісьменнікі 1995, с. 416.
- ↑ Магіла Старога Уласа . www.facebook.com. Праверана 22 студзеня 2024.
- ↑ а б Беларусь 1995.
- ↑ Беларускія пісьменнікі 1995, с. 417.
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]![]() |
Стары Улас у Вікіцытатніку |
---|---|
![]() |
Стары Улас у Вікікрыніцах |
![]() |
Стары Улас на Вікісховішчы |
- Стары Улас // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X.
- Стары Улас // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 1995. — Т. 5. Пестрак — Сяўрук. — С. 416—417. — 480 с.; іл.. — ISBN 5-85700-168-4.
- Стары Улас (сапр. Сівы-Сівіцкі Уладзіслаў Пятровіч) // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 165. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
- Стары Улас (сапр. Савіцкі Уладзіслаў Пятровіч) // Беларусь: энцыклапедычны даведнік / Рэдкал. Б. І. Сачанка (гал. рэд.) і інш.; Маст. М. В. Драко, А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн, 1995. — С. 685. — 800 с. — 5 000 экз. — ISBN 985-11-0026-9.
- Стары Улас (сапр. Сівы-Сівіцкі Уладзіслаў Пятровіч // Беларускі фальклор. Энцыклапедыя ў 2-х тамах / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Беларуская энцыклапедыя, 2006. — Т. 2: Л—Я. — С. 559. — 828 с. — 2 000 экз. — ISBN ISBN 985-11-0366-7.
- Нарадзіліся 22 сакавіка
- Нарадзіліся ў 1865 годзе
- Нарадзіліся ў Валожыне
- Памерлі 30 верасня
- Памерлі ў 1939 годзе
- Памерлі ў Вільнюскім раёне
- Пахаваныя ў Літве
- Асобы
- Пісьменнікі паводле алфавіта
- Пісьменнікі Расійскай імперыі
- Пісьменнікі Беларусі
- Фалькларысты Расійскай імперыі
- Фалькларысты Беларусі
- Паэты Расійскай імперыі
- Паэты Беларусі
- Публіцысты Расійскай імперыі
- Публіцысты Беларусі
- Беларускамоўныя паэты
- Беларускамоўныя пісьменнікі