Швеция: өлгөләр араһындағы айырма
Sodacan (фекер алышыу | өлөш) Үҙгәртеү аңлатмаһы юҡ |
Bikbah (фекер алышыу | өлөш) ә Робот: Илдәр буйынса тораҡ пункттар категорияһын өҫтәү |
||
226 юл: | 226 юл: | ||
{{Европа Берләшмәһе}} |
{{Европа Берләшмәһе}} |
||
{{Төньяҡ диңгеҙ буйындағы илдәр}} |
{{Төньяҡ диңгеҙ буйындағы илдәр}} |
||
[[Категория:Балтик диңгеҙе буйындағы илдәр]] |
[[Категория:Балтик диңгеҙе буйындағы илдәр]] |
||
[[Категория:Швеция]] |
[[Категория:Швеция]] |
||
232 юл: | 233 юл: | ||
[[Категория:Унитар дәүләттәр]] |
[[Категория:Унитар дәүләттәр]] |
||
[[Категория:Короллектәр]] |
[[Категория:Короллектәр]] |
||
[[Категория:Илдәр буйынса тораҡ пункттар]] |
13:06, 25 ноябрь 2016 өлгөһө
| |||||
Девиз: «För Sverige i tiden» | |||||
[[{{{Эйәлек килеш}}} гимны|Государственный гимн {{{Эйәлек килеш}}}]] | |||||
![]() | |||||
Рәсми телдәр | швед теле | ||||
Баш ҡала | Стокгольм | ||||
Территория • Бөтәһе |
449 964 км² | ||||
Этнохороним | Швед, шведтар | ||||
Валюта | Швед (Швеция) кронаһы (SEK) | ||||
Интернет-домен | .se[d] | ||||
Код ISO | SE | ||||
МОК коды | SWE | ||||
Телефон коды | +46 | ||||
Сәғәт бүлкәте | UTC+1:00[d] |
Швеция Короллеге (швед. Konungariket Sverige), Швеция (швед. Sverige) — Төньяҡ Европала Скандинав ярымутрауында урынлашҡан дәүләт. Илдең атамаһы иҫкескандинав теленән барлыҡҡа килә: Svea һәм Rige — «Свеялар дәүләте». Башҡала — Стокгольм.
Физик һәм географик характеристикаһы
Урынлашыуы
Майҙаны (449 964 км²) буйынса Швеция Көнбайыш Европа илдәре араһында өсөнсө урынды биләй, ә бөтә Европа буйынса — бишенсе.
Климаты
Айҙар буйынса уртаса температура (°C)[1] | ||||||||||||
Ҡала | Ғинуар | Февраль | Март | Апрель | Май | Июнь | Июль | Август | Сентябрь | Октябрь | Ноябрь | Декабрь |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Кируна | −10/-16 | −8/-15 | −4/-13 | 2/-7 | 8/0 | 14/6 | 17/8 | 14/6 | 9/2 | 1/-4 | −5/-10 | −8/-15 |
Эстерсунд | −5/-10 | −3/-9 | 0/-6 | 5/-2 | 12/3 | 16/8 | 18/10 | 17/10 | 12/6 | 6/2 | 0/-3 | −3/-8 |
Стокгольм | 1/-2 | 1/-3 | 4/-2 | 11/3 | 16/8 | 20/12 | 23/15 | 22/14 | 17/10 | 10/6 | 5/2 | 1/-1 |
Гётеборг | 2/-1 | 4/-1 | 6/0 | 11/3 | 16/8 | 19/12 | 22/14 | 22/14 | 18/10 | 12/6 | 7/3 | 3/-1 |
Висбю | 1/-2 | 1/-3 | 3/-2 | 9/1 | 14/6 | 18/10 | 21/13 | 20/13 | 16/9 | 10/6 | 5/2 | 2/0 |
Мальме | 3/-1 | 3/-1 | 6/0 | 12/3 | 17/8 | 19/11 | 22/13 | 22/14 | 18/10 | 12/6 | 8/4 | 4/1
|
|
Политик ҡоролош
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Riksdagen_June_2011.jpg/220px-Riksdagen_June_2011.jpg)
Дәүләт башлығы — король. Әммә Швеция конституциялы монархия булып тора, шуға ла корольдең хакимлеге сикләнгән. Дәүләт менән премьер-министр башлығында хөкүмәт идара итә. Ул парламент — риксдаг менән һайлана. Риксдаг дүрт йылға бер дөйөм тауыш биреүҙәр аша ҡабаттан һайланыла.
Административ бүленеш
Швеция 21 округтарға — лендарға (län) бүленә, ә һәр бер лен коммуналарҙан (kommun) тора (дөйөм һаны — 290).
Халҡы
Милли состав
Шведтарҙан башҡа илдә 17 меңдән ашыу саам халҡы, 500 меңдән ашыу финдар йәшәй.
Дин
Диндарҙарҙың күпселеге (79 %), йәки халыҡтың 70 % населения, Швеция Сиркәүенә инә. Ул лютеран сиркәүе булып тора һәм 2000 йылда дәүләттән айырыла.
Швецияла 250 меңдән алып 450 меңгә тиклем ислам динен тотоусылар йәшәй. Православиелыларҙың һаны 94 мең кешегә барып етә.
Ғилем
Швецияның билдәле ғалимдары:
- Карл Линней (1707—1778) — врач, биолог.
- Андерс Йонас Ангстрем (1814—1874) — ғалим-астрофизик.
- Карл Манне Георг Сигбан (1886—1978) — физик, Нобель премияһы лауреаты.
- Петер Артеди (1705—1735) — ғалим-ихтиолог.
- Эрик Ивар Фредгольм (1866—1927) — математик.
- Магнус Гёста Миттаг-Леффлер (1846—1927) — математик.
- Альфред Нобель (1833—1896) — химик, инженер, динамитты уйлап табыусы. Нобель премияһына нигеҙ һалыусы.
Мәҙәниәт
Был мәҡәләнең өлөшө әлегә яҙылмаған. |
Иҫкәрмәләр
- ↑ weather. Local, National, and International Weather - Forecasts, Radar Maps, Video, and News . Msn.com. Дата обращения: 6 май 2009.
Әҙәбиәт
Киң билдәле швед яҙыусылары:
- А. Стриндберг (1849—1912) — «Густав Ваза», «Эрик XIV» тарихи драмалары, «Ҡыҙыл бүлмә» романы авторы;
- С. Лагерлёф (1858—1940) — «Нильс Хольгерссондың Швеция буйлап мөғжизәле сәйәхәте» китабы менән билдәле;
- А. Линдгрен (1907—2002) — «Малыш һәм Карлсон» исемле повестар йыйынтығы менән донъяға билдәле.
Һылтанмалар