Robert Nobel
Robert Nobel | |
---|---|
isv. Robert Hjalmar Nobel | |
![]() | |
Doğum tarixi | 4 avqust 1829[1][2] |
Doğum yeri | |
Vəfat tarixi | 7 avqust 1896[1][3] (67 yaşında) |
Vəfat yeri | |
Dəfn yeri | |
Atası | Emmanuel Nobel[1][2] |
Fəaliyyəti | sahibkar, kimyaçı, mühəndis, iş adamı, investor, iqtisadçı |
![]() |
Robert Hjalmar Nobel (rus. Роберт Эммануилович Нобель , 4 avqust 1829[1][2], Mariya-Maqdalena[d][1][2] – 7 avqust 1896[1][3], Krokeks församlinq[d][1][3]) — isveçli və rus sahibkar, kimyaçı.
Emmanuel Nobelin böyük oğlu, Alfred Nobel və Lüdviq Nobelin qardaşı. Rusiyanın böyük neft şirkəti olan Nobel qardaşlarının neft istehsalı şirkətinin qurucularındandır.
Bioqrafiya
Robert 14 avqust 1829-cu ildə Stokholmda böyük sahibkar Emmanuel Nobelin ailəsində anadan olub. O, evdə təhsil almış və uşaqlıqdan marağında olduğu kimya fənnini öyrəmişdir.
1854-cü ildə Krım müharibəsi zamanı atasının fabrikində dəniz minalarının istehsalını təşkil etdi. 1859-cu ildə onların şirkəti Emmanuel Nobel and Sons iflas etdi. Bundan sonra Robert Sankt-Peterburqa köçdü və qardaşı Lüdviqə məxsus Lüdviq Nobel mexanika zavodunda çalışdı. O, qardaşı Alfred ilə birlikdə kiçik bir mənzil kirayəyə götürdü, burada gələn hər işi öhdələrinə götürərək sadə həyat yaşadı: Kazan kafedralı (Sankt-Peterburq) təmirində və "Krılov" paroxodunun yenidən qurulmasında iştirak etmiş, odadavamlı kərpiclər hazırlamaqla bağlı təcrübələr aparmışdır.
1861-ci ildə o, fin tacir qızı Paulina Sofia Carolina Lenngrén ilə evlənib, Helsinkiyə köçdü və burada Aurora univermağının şəriyi oldu. Orada işıqlandırma yağı və kerosin alveri ilə məşğul oldu.[6]
1864-cü ildə biznesini bağladı və ailəsi ilə birlikdə Stokholma köçdü. O, atası və qardaşı Alfred arasında Nitrogliserin Şirkətini kimin idarə etməsi ilə bağlı mübahisəni həll etməyə kömək etdi. Robert ailədaxili münaqişələrdən narahat olsa da, şirkətin direktoru vəzifəsinə təyin edildi. O, qardaşı Lüdviqə yazdığı məktubda yazırdı: "Biz sərxoşların əhatəsində olan vulkan kimi yaşayırıq. Ayıq fəhlə tapsaq belə, o, tam axmaq olur". 1871-ci ildə Lüdviq Sankt-Peterburq şəhərinə köçdü. Sankt-Peterburq fabrikinin idarəçiliyini öz üzərinə götürdü. Lüdviq gənc arvadı Edle ilə bir il bal ayına getdi. Orada o, istedadlı bir idarəçi olduğunu sübut etdi, lakin eyni zamanda direktor maaşını şübhəli müəssisələrə sərmayə qoymağa sərf etdi. Bu səbəbdən o, Lüdviqin əsas işlərində səhmdar kimi iştirak etmirdi.[6]
Robert 1873-cü ildə qardaşı tərəfindən Berdan tüfənglərinin qundağı üçün material hazırlamaq məqsədilə qoz meşələri axtarmağa Qafqaza göndərilir. Bununla belə, Robert Qafqaz qoz ağaclarını silah ehtiyatı yaratmaq üçün ya çox gənc, ya da çox yaşlı hesab edirdi. Lüdviq faydasız axtarışlara sərf olunan vaxtı kompensasiya etmək üçün Robertə 25 min rubl verdi. Bu pulla o, Volqaboyu Bakıya gedib, oradan torpaq sahəsi və kiçik neft emalı zavodu alıb. Robert Çələkən adasında (hazırda Bakı şəhəri daxilində yarımadadır) cəmi iyirmi beş metr dərinlikdə neft yataqları tapdı[6].
Robert Nobelin zavodu Bakıdakı 120 kiçik müəssisədən biri idi. Nobel bir çox problemlərin öhdəsindən gəldi və nefti emal etməyin yeni üsullarını ortaya qoydu. O, yüz pud tutumu olan səkkiz küp düzəltdi. Bakıda orta hesabla distillə zamanı faydalı məhsulların məhsuldarlığı 30% təşkil edirdi, lakin Robert Amerikadakı qədər yaxşı olan yüngül kerosinin 40% məhsuldarlığına nail oldu. Sankt-Peterburqa göndərilən ilk kerosin çəlləkləri paytaxtı kerosinlə təmin edən Amerikanın "Standard Oil" şirkətinin monopoliyasına son qoydu[7]. 1883-cü ilə qədər Amerika kerosini demək olar ki, tamamilə rus kerosini ilə əvəz olundu. Rusiya hökuməti özü də burada yardım göstərərək, hələ 1870-ci illərdə Amerika məhsullarının idxalındakı rüsumları qaldırdı[8].
İstinadlar
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Lundström R. Robert H Nobel. S. 91.
- ↑ 1 2 3 4 5 Maria Magdalena kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, huvudserie, SE/SSA/0012/C I a/12 (1819-1833), bildid: C0055205_00219.
- ↑ 1 2 3 4 Krokeks kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker. Huvudserien, SE/VALA/00191/F I/2 (1895-1947), bildid: 00064206_00013.
- ↑ http://norrabegravningsplatsen.se/kandisarna/. norrabegravningsplatsen.se.
- ↑ Nobel, ROBERT. Svenskagravar.se.
- ↑ 1 2 3 "Нобель, Роберт — Энциклопедия «Вокруг света»". www.vokrugsveta.ru. 2018-01-30 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-07-21.
- ↑ "unternmehmer 67". knerger.de. İstifadə tarixi: 2018-07-21.
- ↑ Robert W. Tolf. The Russian Rockefellers: The Saga of the Nobel Family and the Russian Oil Industry. Hoover Press. 1976. ISBN 9780817965839.