Δημώναξ: ο Κύπριος κυνικός φιλόσοφος που επηρέασε τον Καζαντζάκη

 

Ο Δημώναξ ήταν Κύπριος κυνικός φιλόσοφος του 2ου αιώνα μ.Χ., γνωστός για την ασκητική ζωή του και την ήπια εκδοχή του Κυνισμού. Γεννήθηκε σε πλούσια οικογένεια στην Κύπρο, μαθήτευσε κοντά σε φιλοσόφους όπως ο Επίκτητος και ο Δημήτριος, και έζησε κυρίως στην Αθήνα, όπου κέρδισε την εκτίμηση όλων.​

Ο Δημώναξ απέρριψε τα πλούτη και υιοθέτησε λιτό τρόπο ζωής, μιμούμενος τον Διογένη μόνο στην περιβολή, ενώ θαύμαζε τον Σωκράτη και τον Αρίστιππο. Κατηγορήθηκε ως άθεος για μη θυσίες στους θεούς και μη μύηση στα Ελευσίνια, αλλά αθωώθηκε με έξυπνη απολογία, συγκρίνοντας τον εαυτό του με τον Σωκράτη. Συγκεκριμένα, ο Δημώναξ κατηγορήθηκε από τους Αθηναίους ως άθεος επειδή αρνιόταν να θυσιάζει στους θεούς και να μυηθεί στα Ελευσίνια Μυστήρια, πρακτικές που θεωρούνταν υποχρεωτικές. Στην απολογία του, με χιούμορ και σοφία, δήλωσε ότι ο ίδιος αποτελεί την καλύτερη θυσία στους θεούς, καθώς ζει μια αγνή, ασκητική ζωή χωρίς αμαρτίες, ακριβώς όπως ο Σωκράτης υπήρξε «θυσία» πριν τον θάνατό του με το κώνειο, καθαρός και δίκαιος.​ Αυτή η αναφορά στον Σωκράτη, που πέθανε ως μάρτυρας της φιλοσοφίας χωρίς να αμαρτήσει, έπεισε το ακροατήριο για την ακεραιότητα του, οδηγώντας στην αθώωσή του και ενισχύοντας τη φήμη του.

«Εκ των έσω» & «Τὰ πάντα ῥεῖ», ποιητικές συλλογές του Άγγελου Ιωάννου

 

Ο Άγγελος Ιωάννου είναι ένας νέος Κύπριος ποιητής  ο οποίος έχει εκδώσει μέχρι τις ποιητικές συλλογές «Εκ των έσω» (Bookworm Publications, 2021) και «Τὰ πάντα ῥεῖ» (αυτοέκδοση, 2023). Όλα τα ποιήματά του είναι άτιτλα και ξεχωρίζουν για την ευαισθησία και την φιλοσοφική τους διάθεση.

Η ποιητική συλλογή "Εκ των έσω" αποτελεί την πρώτη επίσημη έκδοση του. Κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2021 από τις εκδόσεις Bookworm Publications και εξερευνά βαθιά εσωτερικά συναισθήματα, αγγίζοντας χορδές της ανθρώπινης ψυχής.

"Πατησίων και Παραμυθιού γωνία", στίχοι του Άλκη Αλκαίου

Το βιβλίο "Πατησίων και Παραμυθιού γωνία"  είναι συλλογή 187 μελοποιημένων στίχων του Άλκη Αλκαίου, εκδομένη το 2019 από τις εκδόσεις Μετρονόμος. ​

Ο Άλκης Αλκαίος, (πραγματικό όνομα Βαγγέλης Λιάρος, 1949-2012), υπήρξε σημαντικός στιχουργός για τον οποίο ο Θάνος Μικρούτσικος δήλωσε ότι «ήταν ένας ποιητής που παρίστανε τον στιχουργό».

Οι στίχοι του συνδυάζουν ερωτικό και κοινωνικό περιεχόμενο, με ταλάντωση μεταξύ αισιοδοξίας και απαισιοδοξίας και  διακρίνονται από επανερχόμενα μοτίβα όπως ένα παντοδύναμο "εσύ", σύζευξη ρεαλιστικών και παραμυθένιων στοιχείων. Η γλώσσα του είναι ρυθμική και προσιτή γλώσσα. Ο Αλκαίος εμπνεύστηκε  από την κοινωνική αδικία, τον έρωτα και την αντίσταση μέσα από καθημερινές εικόνες και μυθολογικές παραπομπές. Στους στίχους του δίσκου «Εμπάργκο» κυριαρχούν ιστορικές και μυθολογικές αναφορές. Μέχρι τον θάνατό του δισκογραφήθηκαν 153 τραγούδια του, και ακολούθησαν άλλα 34.​ Ο τίτλος του βιβλίου είναι παρμένος από το ομώνυμο τραγούδι (που ερμηνεύει ο Δημήτρης Μητροπάνος).

«Από την Έμπνευση στη Δημιουργία» - Εκδήλωση της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου αφιερωμένη στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Συγγραφέων

Η Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε συνεργασία με το Κέντρο Ευρωπαϊκής Τεκμηρίωσης και το Europe Direct Λευκωσίας – Πανεπιστήμιο Κύπρου, διοργάνωσε με επιτυχία εκδήλωση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ημέρας Συγγραφέων 2025, την Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2025, στο Κέντρο Πληροφόρησης – Βιβλιοθήκη «Στέλιος Ιωάννου».

Η εκδήλωση, με τίτλο «Από την Έμπνευση στη Δημιουργία», ήταν αφιερωμένη στη λογοτεχνία, τη δημιουργικότητα και τη δύναμη του λόγου ως μέσου κατανόησης, ενσυναίσθησης και επικοινωνίας της ανθρώπινης εμπειρίας.

Στον χαιρετισμό της, η υπεύθυνη της ομάδας εκδηλώσεων της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κύπρου, κα Μικαέλλα Χαραλάμπους, εξέφρασε τη χαρά και την τιμή της Βιβλιοθήκης για τη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Συγγραφέων και στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ReadForReal· πρόκειται για μια πανευρωπαϊκή γιορτή λογοτεχνίας και δημιουργικότητας που υλοποιείται από επτά οργανισμούς σε πέντε χώρες. Το πρόγραμμα πραγματοποιείται από τις 11 Νοεμβρίου έως τις 12 Δεκεμβρίου και φέρνει κοντά συγγραφείς και αναγνώστες σε 43 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προωθώντας την ανάγνωση ως εργαλείο προσωπικής ανάπτυξης, ενσυναίσθησης και ενεργούς κοινωνικής συμμετοχής.

Προς τ' άστρα: ένα μαγευτικό ταξίδι στον κόσμο της Αστροφυσικήςμ του Παύλου Καστάνα (Astronio)

Το βιβλίο «Προς τ' άστρα» του Παύλου Καστανά αποτελεί μια προσιτή εισαγωγή στον κόσμο της αστροφυσικής αφού είναι γραμμένο με απλό και κατανοητό τρόπο για όλους τους αναγνώστες.​

Ο Καστανάς ξεδιπλώνει την ιστορία του Σύμπαντος από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, εστιάζοντας στην ανθρώπινη περιέργεια για τα άστρα, τους πλανήτες και την αναζήτηση εξωγήινης ζωής. Περιγράφει απλά φαινόμενα όπως η γέννηση και ο θάνατος των αστέρων, τις συνθήκες στους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και τη διαστημική εξερεύνηση, συνδυάζοντας επιστήμη με φιλοσοφικά ερωτήματα για τη θέση του ανθρώπου στο απέραντο Σύμπαν.​

Ο Παύλος Καστανάς, γνωστός και ως Astronio (στο YouTube), είναι αστροφυσικός που μεταδίδει την επιστήμη με πάθος μέσα από ομιλίες, podcasts και βιβλία. Το έργο του αντλεί από την επαγγελματική του εμπειρία, κάνοντας σύνθετες έννοιες προσιτές χωρίς προαπαιτούμενες γνώσεις.

Πως η Βιβλιοθηκονομία επηρέασε την καριέρα του πρώτου διευθυντή του FBI John Edgar Hoover

Ο Τζον Έντγκαρ Χούβερ (John Edgar Hoover, 1895-1972) ήταν Αμερικανός αξιωματούχος επιβολής του νόμου και ο πρώτος διευθυντής του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI) των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1924 έως το 1972. 
Ξεκίνησε ;όμως την επαγγελματική του καριέρα ως υπάλληλος στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου (Library of Congress), όπου δούλεψε από το 1913 έως το 1917 ως αγγελιοφόρος, υπάλληλος και καταλογογράφος. Η εμπειρία του στη βιβλιοθήκη άφησε βαθύ αποτύπωμα πάνω του και επηρέασε σημαντικά τον τρόπο οργάνωσης των αρχείων στο FBI.

Η αντιφατική στάση του Αλμπέρ Καμύ απέναντι στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Αλγερίας) και στην ΕΟΚΑ [και ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ]

 

του Ανδρέας Καπανδρέου*

(εισήγηση στο συνέδριο "70 χρόνια από τον αγώνα της ΕΟΚΑ: απόηχοι, αναλύσεις, εκτιμήσεις", 31 Οκτ.-2 Νοε. 2025)

 

Εισαγωγή

Ο Αλμπέρ Καμύ, εμβληματικός συγγραφέας και φιλόσοφος του 20ού αιώνα, ενσαρκώνει μια διανοητική φυσιογνωμία διχασμένη ανάμεσα στις οικουμενικές του ανθρωπιστικές αρχές και τους προσωπικούς του δεσμούς. Η στάση του απέναντι σε δύο σημαντικά αντιαποικιακά κινήματα της εποχής του - το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (FLN) στην Αλγερία και την ΕΟΚΑ στην Κύπρο - αποκαλύπτει μια βαθιά αντίφαση, διαμορφωμένη από ιστορικά συμφραζόμενα, ζητήματα ταυτότητας και ηθικά διλήμματα. Η ανάλυση της θέσης του απαιτεί την εξέταση τόσο των ιδεολογικών του αρχών όσο και των βιογραφικών του συνθηκών.

Η εισήγηση αναλύει το ιστορικό πλαίσιο των δύο εξεγέρσεων καθώς και την αντιφατική στάση του Νομπελίστα συγγραφέα,  η οποία τον έφερε σε σύγκρουση με άλλους διανοούμενους της γαλλικής αριστεράς, όπως τον Ζαν-Πωλ Σαρτρ.  

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο άρθρο του Καμύ «Το ελληνόπουλο» μέσα από το οποίο φαίνεται η στήριξή του στον αγώνα της ΕΟΚΑ.